Соғыс қорқыныштары туралы өз көзімен көрген әңгіме. Швейцарияның Ленс қаласындағы кішкентай үйдің қонақ бөлмесінде ұлы Лев Толстойдың портретінің алдында оның шөбересі украиналық босқынның басынан өткен оқиғаларды айтып бергенін тыңдап тұр.
Марта Альбертини үшін, өзінің мойындауы бойынша, Ресейдің көршілес Украинаға басып кіруі нағыз соққы болды.
Марта Альбертини, Лев Толстойдың шөбересі:
«Мен оларды сағат 15:00-де қабылдадым, оларға бәліш сатып алдым, сосын дастархан басына отырдық. Мен олардың көздеріне қарадым. Олардың бойында соншалықты мұң болды, сондықтан өзіме: «Жоқ, егер мен олардан бірдеңе сұрасам, бұл вуайеризм болар еді», - дедім».
Анастасия Шелудко, Украинадан келген босқын:
«Бір күні таңертең сіз таңғы сағат бесте оянасыз, себебі әуежайыңыз бомбаланған. Жарылысты алыстан анық естисіз, сосын алыстан қызыл аспанды көресіз, сонда өміріңіз ешқашан бұрынғыдай болмайды».
Анастасия наурыз айының басында анасымен бірге Николаевтағы үйінен қашып кетті. 24 жастағы қыздың үлкен ағасы мен ата-әжесі соғыс қызып жатқан отандарында қалды. Біздің сұхбаттасымыз Швейцарияға келгенде жеңілдік сезінгенін мойындап, жылы қарсы алғаны үшін өте риза екенін қосты.
Анастасия үйін есігін айқара ашқан орыс тілді әйелді бірден танымады. Ол мектепте Толстойдың шығармаларын оқып, ұлы жазушының шөбересінің қонағы болу үлкен құрмет екенін айтты. Бірақ Марта Альбертини оның сөзін аяқтауына әрең мүмкіндік берді.
Марта Альбертини, Лев Толстойдың шөбересі:
«Маған бұл жерді сатып алу және қонақтарды қабылдау бақыты бұйырды. Маған туыстарымнан көптеген хаттар мен хабарламалар келіп түсті, олар маған «браво, браво» деген сөздерді айтады. Бірақ мұндай ынталы пікірлерге ешқандай себеп жоқ. Мен мұны істей алдым, себебі мен мұны істей алдым, жай ғана инстинктивті түрде».
Марта Альбертини өзінің үлкен атасы, «Соғыс және бейбітшілік» эпикалық романының авторы және бүгінгі таңдағы нағыз пацифист «Украинада болып жатқан оқиғаларға қорқыныш пен үрейсіз қарай алмағанын» толық сеніммен айтады.
