ბიზნესმენმა ოლეგ ტინკოვმა, რომელიც ღიად ეწინააღმდეგება უკრაინაში ომს და უარს ამბობს რუსეთის მოქალაქეობაზე, YouTube არხზე „რუსები ნორმალურები არიან!“ ჟურნალისტ ელიზავეტა ოსეტინსკაიას ვრცელი ინტერვიუ მისცა. მან დეტალურად აღწერა, თუ როგორ აიძულა რუსეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციამ „ტინკოფ ბანკის“ გაყიდვა, რას ფიქრობენ რუსი ჩინოვნიკები ომსა და პუტინზე და რუსეთში კერძო ბიზნესის უახლოეს პერსპექტივებზე. „მედუზამ“ საუბრიდან ყველაზე საინტერესო ამონარიდები შეარჩია.
როგორ დაკარგა ბიზნესმენმა ბანკი და რა მოუვა Tinkoff-ის ბრენდს?
როგორც სტანისლავ ბლიზნიუკმა მითხრა, მას რუსეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციიდან დაურეკეს, რომლებმაც უთხრეს, რომ ჩემი ანტისაომარი პოზიციის გამო ბანკის სახელი უნდა შეეცვალათ და ჩემი საკონტროლო პაკეტი გაეყიდათ. თუ არ გავყიდდი, დროებითი მენეჯმენტის დაწესებით დაემუქრნენ. ცენტრალურ ბანკს ეს უფლებამოსილება აქვს, თუ ჩათვლის, რომ დეპოზიტორებისთვის საფრთხე არსებობს. მაგალითად, მე ომის საწინააღმდეგო განცხადება გავაკეთე, ხალხს არ მოვწონდი, ბარათების დაჭრა დაიწყეს, იყო მცირედი ზრდა და იმის მიხედვით, თუ რა ხდებოდა - დეპოზიტების გადინება - დროებით მენეჯმენტს დააწესებდნენ.
ჩემმა მენეჯმენტმა შემაშინა და მითხრა: „დაუყოვნებლივ უნდა გაყიდო, თორემ ცენტრალური ბანკი ამ ბანკს რეორგანიზაციას არსებითად დაიწყებს“. ფაქტობრივად, მომატყუეს და ზღაპრებს მიყვებოდნენ, რომ არავის უნდოდა ჩემი იქ ყოფნა. მაგრამ მას შემდეგ, რაც გავყიდე, შევნიშნე, რომ [ბანკის] სახელწოდებას არ ცვლიდნენ. რატომ არ ცვლით მას? თქვენ თქვით, რომ პრეზიდენტის ადმინისტრაციამ გთხოვათ.
ახლავე მინდა ჩემი სახელის ამოღება; არ მინდა ჩემი სახელი რუსეთში იყოს. წავედი და არ მინდა ამ ქვეყანასთან რაიმე საერთო მქონდეს. ასევე ვეცდები, რომ ჩემი სახელის გამოყენებაში ხელი შევუშალო. „ფინანსების“ ბრენდი დიდი ხანია ბანკს ეკუთვნოდა. ბანკი გავყიდე. მაგრამ ყველა სხვა კლასი ჩემია. ახლა უნდა ვნახოთ, როგორ შეგვიძლია ამის კანონიერად დარღვევა, რადგან ეს ჯერ კიდევ ჩემი ბრენდია სხვა კლასებში და ეს ჩემი სახელია. არ მესმის, როგორ შეუძლიათ „ხალხის მტრის“ ბარათების დარიგება რომელიმე კგბ-ს მაიორისთვის. ეს ნამდვილად არაპატრიოტულია.
არსებობს თეორია, რომ ჰიუზმა და ბლიზნიუკმა მომატყუეს, სიტუაციით ისარგებლეს და ბანკის ხელში ჩაგდება მოინდომეს. მაგრამ მე ის მათთვის არ მიყიდია; მე პოტანინს მივყიდე. რაღაცაზე დაიწყეს გაღიზიანება. ეს სენკას სტანდარტებს არ შეესაბამება. როგორ შეიძლება ნაძირლებმა რამის ყიდვა? მათ ამდენი ფული არ აქვთ. ნაბიულინა კი ამის წინააღმდეგი იყო და ამბობდა, რომ ასეთ გარიგებაზე დათანხმება რთული იქნებოდა. მნიშვნელოვანია, ვის ეკუთვნის ბანკი.
რუსი ხალხია დამნაშავე ომში და რატომ არიან ისინი მზად იდეისთვის სიკვდილისთვის?
ომი პუტინის პასუხისმგებლობაა. პუტინი კი ხალხმა აირჩია. მე მას ნამდვილად არ მივეცი ხმა. მე მის წინააღმდეგ პროტესტიც კი გამოვხატე 2012 წელს პუშკინის მოედანზე გასვლით. ხალხია დამნაშავე? რა თქმა უნდა, კი. ჩვენ ყველას გვქონია და გვქონია როგორც იმპერიალიზმი, ასევე ფაშიზმი. იგივე დამოკიდებულება გვაქვს მოსკოვში მიგრანტი მუშაკების მიმართ. როგორ შეიძლება არ გრცხვენოდეს რუსი რომ ხარ? ჩემს ოფისში მიგრანტებს მეორეხარისხოვან მოქალაქეებად ეპყრობოდნენ. ხალხია პასუხისმგებელი, მაგრამ არა ყველა. მე არესტოვიჩის პოზიციას ვანიჭებ უპირატესობას, რომელიც ამბობს, რომ ოდესმე ხიდებს ავაშენებთ და მათი სრულად დაწვა საჭირო არ არის. ყოველთვის გამოჩნდება ჯანსაღი ძალები, რომელთა საფუძველზეც უნდა ავაშენოთ ხიდები და როგორმე ვიმეგობროთ. ჩვენ არ შეგვიძლია [არ ვიყოთ მეგობრები], ჩვენ მეზობლები ვართ. ეს არის ტერიტორია. ენა, თუ იგივე არა, სულ მცირე, ახლოსაა.
ამერიკელი რიჩარდ პაიპსის ცნობილ წიგნში „რუსეთი ძველი რეჟიმის ქვეშ“ კარგად არის დაწერილი [რუსული იდეის შესახებ], რომ ჩვენი ცხოვრების წესი ისეთია, რომ რუსებს ყოველთვის სჭირდებათ ცარი. „ჩვენ რუსეთისთვის მოვკვდებით, არავის სურს საკუთარი თავისთვის სიკვდილი“. „ჩვენ უნდა მოვკვდეთ რაღაც დიდისთვის, მაგრამ ოჯახს მივცეთ საშუალება იცხოვროს სიღარიბეში“. ცოლი, რომელსაც არ აქვს ალიმენტი, ნორმალურია. ის რუსეთისთვის მოკვდება, მაგრამ არ სურს საკუთარი შვილისთვის სიკვდილი. ეს ჯოგური მენტალიტეტი, დემოკრატიის ნაკლებობა, მონობა 150 წლის წინ გაუქმდა, მაშ რას ელოდებით? არ მინდა გავიმეორო ის, რაც უკვე ასჯერ ითქვა. ხალხი, როგორც ერთხელ თქვა დიდმა ქალმა ალა ბორისოვნა პუგაჩოვამ, ყმები იყვნენ და ახლა მონები არიან.
რას ფიქრობენ ჩინოვნიკები ომზე და რატომ დუმან ბიზნესმენები?
ნაბიულინა (რუსეთის ფედერაციის ცენტრალური ბანკის ხელმძღვანელი - რედაქტორის შენიშვნა) უდავოდ კარგი ადამიანია. ასევე არიან გრეფი (რუსეთის სბერბანკის საბჭოს თავმჯდომარე - რედაქტორის შენიშვნა), კუდრინი (რუსეთის ფედერაციის ანგარიშთა პალატის თავმჯდომარე - რედაქტორის შენიშვნა) და სილუანოვი (რუსეთის ფედერაციის ფინანსთა მინისტრი - რედაქტორის შენიშვნა). სობიანინი (მოსკოვის მერი - რედაქტორის შენიშვნა) არ შემხვედრია, მაგრამ, როგორც ჩანს, ის კარგადაა. ის, რასაც ისინი ახლა აკეთებენ, რა თქმა უნდა, რთულია. პუტინმა ყველა სცხო და არ გაუშვებს. მეცოდება ისინი. მგონი, ისინი გახლეჩილნი არიან. მაგრამ ახლა უკვე გვიანია; სად წავლენ?
შემდეგ კი დასავლეთმა ჩემი აზრით ძალიან ირაციონალური რამ გააკეთა: ყველა მათგანი სანქციების ქვეშ მოაქცია. ყველას სძულს პუტინი, ეს 100%-ით ვიცი. ყველას არ სურს [ომი], მაგრამ არჩევანი არ მიეცათ. მსოფლიოს ყველა სანქციის დაწესებით, ისინი იძულებულნი გახდნენ, ეს სკამი აერჩიათ. დასავლეთის მხრიდან ძალიან გონივრული და ჭკვიანური იქნებოდა, ზოგიერთი ადამიანი სანქციებიდან გამოეყვანა. მათ უნდა გამოეხატათ რაიმე სახის ხმის მიცემა ხალხისთვის. მაგრამ ახლა, პირიქით, ისინი ამ სანქციებით არიან გამომწყვდეულნი. მიუხედავად იმისა, რომ მათი 80 პროცენტი ამას არ სურს; მათ არ მოსწონთ პუტინი; ისინი ბუნებრივია ომის წინააღმდეგნი არიან. მაგრამ კიდევ რა შეუძლიათ გააკეთონ?
გამიკვირდა, რომ ბიზნეს საზოგადოებაში ვერავინ თქვა რაიმე თანმიმდევრული. რამდენიმემ თქვა: „ომი ცუდია“, მაგრამ არავინ წავიდა უფრო შორს; საბოლოოდ ყველა დაჯდა და თავი მოშარდა. შოკირებული ვარ, რამდენად მშიშარაა ყველა. ყველას თავისი მიზეზი აქვს. გალიცკის (უმსხვილესი საცალო ქსელის, „მაგნიტის“ დამფუძნებელი და თანამფლობელი - რედ.) აქვს რაღაც საფეხბურთო კლუბი, რაღაც ბოსტანი ან რასაც აკეთებს. მე ვუთხარი: „სერგეი, ჩააგდე ეს საფეხბურთო კლუბი და შენი კრასნოდარი უკანალში. როდესაც ჩვენ, რუსები, ჩვენი ხალხი, ასობით მშვიდობიან მოქალაქეს ვკლავთ, ბავშვებს ვკვდებით, ვბომბავთ მათ, შენ რა ხარ, ***** (არაკეთილსინდისიერი ადამიანი - რედ.) თუ რაღაც მსგავსი?“ და ის მხოლოდ მეძახის: „ოჰ, სანქციების სია ნახე, შენ და მე არ ვიყავით შეყვანილები, რა შვებაა!“
სწორედ ეს არის გალიცკი. მის მიმართ პატივისცემა დავკარგე. ყოველთვის მეგონა, რომ გალიცკი, ვოლოჟი (Yandex-ის თანადამფუძნებელი - რედ.) და მე სამი საყრდენი ვიყავით. ორივემ ჰაერი გამოვიწვიეთ. მარტო მომიწია დარჩენა.
არკადი (ვოლოჟი - რედ.) ლიბერალი ბიჭია, ძალიან პროდასავლური, წიგნიერი და ა.შ. მაგრამ ვერ ვხვდები, რატომ არაფერი თქვა. რა პრობლემა ჰქონდა? ის ისედაც არ ბრუნდება რუსეთში; ის ისრაელში ცხოვრობს. კარგი, შეეძლო რაიმე განცხადება გაეკეთებინა. ხალხი ფიქრობს, მერე რა, შენ თქვი და რა შეიცვალა? მე ვამბობ, რომ ყველაფერი შეიცვლებოდა, ყველას რომ ხმა ამოეღო, არა მხოლოდ მე. კარგი, ყოველ შემთხვევაში, ეს ბიჭი [პუტინი] თავს მოიფხანდა.
ომის უახლოეს პერსპექტივაზე
ვფიქრობ, საზღვრები წლის ბოლომდე დაიკეტება. ეს მეტ-ნაკლებად აშკარაა. როგორ შეუძლიათ ბრძოლა, თუ უკრაინის საზღვრები ჩაკეტილია? უკრაინას ახლა მილიონიანი არმია ჰყავს, რუსეთს კი, 200 000. ახლა კი, ასე ვთქვათ, 300 000 ჯარისკაცი დაიქირავეს. ეს 500 [ათასი] იქნება. თუ ყველა იქიდან გარბის, ისინი უნდა დაიხუროს, რომ ყოველ შემთხვევაში, რაიმე სახის პარიტეტი შეიქმნას. საზღვრების დაკეტვას ვერაფერს ერიდებიან. და, სავარაუდოდ, საომარ მდგომარეობასაც შემოიღებენ. მეტ-ნაკლებად მესმის ეს. პუტინის სტილი თანდათანობით ამკაცრებს სიტუაციას, არასდროს არაფერს აკეთებს უეცრად. როგორ გვატყუა 22 წლის განმავლობაში. ის ძალიან ცბიერი კგბ-ს თანამშრომელია; ყველაფერს თანდათანობით აკეთებს, არასდროს ჩქარობს. როგორც ჩანს, 100 წელიწადს აპირებს ცხოვრებას.
რა ბედი ელის ტინკოვების ოჯახის ფონდს, რომელიც ლეიკემიით დაავადებულ პაციენტებს ეხმარება?
უზარმაზარი დილემის წინაშე ვდგავარ და ამაზე ინტენსიურად ვფიქრობ. ერთი მხრივ, ეს ხალხის ბრალი არ არის; თქვენ მათ უნდა დაეხმაროთ. მეორე მხრივ, პუტინისა და ამ მთავრობის გამო რვა მილიარდი დავკარგე; ის უბრალოდ გაქრა. ის 23 თებერვალს იყო, მაგრამ ახლა გაქრა. ფული ჯერ კიდევ მაქვს, მაგრამ, გულწრფელად რომ ვთქვა, ეს ჩემი ქონების 10%აა, რომელიც ოდესღაც პიკში იყო. ყველაფერი პუტინის გამო, ამ ომის გამო დავკარგე.
როდესაც გამოვედი და ვუთხარი: „ბიჭებო, მეზობლების მოკვლა არ შეგიძლიათ“, სოციალურ ქსელში მწერდნენ: „თხა ხარ, მოღალატე, ნაძირალა, აღარ დაბრუნდე, კიბოთი მოკვდი“. შემდეგ კი ამ ბიჭს, რომელმაც ღმერთმა დამიფაროს, ლეიკემია დაემართება, ნოვოსიბირსკში ჩამოიყვანენ, მიხვდებიან, რომ იქ არაფერია და მე დარჩენილი ფული მის გადასარჩენად და დასავლური წამლების ჩამოსატანად მომიწევს გეი ევროპიდან, რომელიც მას სძულს. მაშ, რა უნდა ვქნა? ხშირად ვბრაზდები. ხალხს ეუბნები: „ცივილიზაციის სიკეთეებით დილიდან საღამომდე ტკბები და შემდეგ აფურთხებ“. „იქ ყველა კორუმპირებულია, მაგრამ ჩვენ სული გვაქვს!“ და რა გააკეთე?
რა უნდა გააკეთონ რუსეთში მეწარმეებმა?
რუსეთში მყოფი მეწარმეები სასაცილოები არიან. ისინი ცუდი მეწარმეები არიან; მათ იქ ყოფნა არ სჭირდებათ. მათ წასვლა სჭირდებათ. რუსეთში მეწარმეობა არ იქნება. აშკარაა, რომ მობილიზაციის ეკონომიკა იქნება. აშკარაა, რომ საბჭოთა სტილის ეკონომიკა იქნება. ასე რომ, უნდა წახვიდეთ, ოჯახი თან წაიყვანოთ და სადმე ბიზნესის დაწყება სცადოთ. თუმცა მე ყოველთვის რუსეთში ბიზნესის კეთებას ვითხოვდი. ახლა კი სრულიად საპირისპირო მიმართულებით მივდივარ.
სამი რჩევა მეწარმეებისთვის. პირველი, წარმოიდგინეთ, რომ რუსეთის ნაცვლად ზღვაა. ეს ჩემი ციტატა არ არის, არამედ კახა ბენდუქიძის. რუსეთი არ არსებობს, მხოლოდ ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანეა. მეორე, ისწავლეთ ენები და გონებრივად ინტეგრირდით. და მესამე, დაიჯერეთ საკუთარი თავის; ყველაფერი კარგად იქნება, რადგან რუსეთს ჯერ კიდევ აქვს კარგი განათლების სისტემა და ეს თქვენი კონკურენტული უპირატესობაა ევროპასა და მსოფლიოში. უბრალოდ ნუ იტყვით, რომ ჩვენ, რუსი IT სპეციალისტები, ყველაზე ჭკვიანები ვართ. ეს სიმართლეს არ შეესაბამება; ეს ფაშიზმია. შემდეგ კი ომები იწყება ასეთი განცხადებების გამო.
