არქეოლოგებმა დაადგინეს, რომ 2011 წელს ხორვატიის ქალაქ ოსიეკში აღმოჩენილი ჩონჩხები თითქმის 1700 წლის წინ დაღუპული ძველი რომაელი ჯარისკაცების ნეშტია.
მასობრივი საფლავის საიდუმლო
ძველი რომაული ქალაქის, მურსას, ადგილას მეცნიერებმა შვიდი მამაკაცის ჩონჩხი აღმოაჩინეს, რომლებიც „სრულად იყო შემონახული“. ტესტირების შედეგად დადგინდა, რომ გარდაცვლილები ძლიერი აღნაგობის იყვნენ, საშუალოზე მაღალი და 36-დან 50 წლამდე ცხოვრობდნენ. ყველას მრავლობითი დაზიანებები აღენიშნებოდა, მათ შორის ბლაგვი საგნით მიყენებული ტრავმა და შუბის ან ისრის ჩხვლეტის მსგავსი ჭრილობები.
მეცნიერებმა აღნიშნეს, რომ სიცოცხლის ბოლო დღეებში ყველა მეომარი ფილტვების დაავადებებით იტანჯებოდა. მათი რაციონი ძირითადად მცენარეული საკვებისგან შედგებოდა, თუმცა მათ დნმ-ში ხორცისა და ზღვის პროდუქტების კვალი აღმოჩნდა - რაც იმ დროისთვის იშვიათი ფუფუნება იყო.
ბრძოლა ტახტისთვის
მკვლევარები ვარაუდობენ, რომ მამაკაცები შესაძლოა მესამე საუკუნის კრიზისის დროს დაიღუპნენ, რომელიც რომის იმპერიაში სამოქალაქო ომის სასტიკი პერიოდი იყო. ეს, სავარაუდოდ, მურსას ბრძოლას ეხება, რომელიც ჩვენი წელთაღრიცხვით 260 წელს მოხდა, როდესაც მრავალი პრეტენდენტი იბრძოდა იმპერიული ტახტისთვის.
არქეოლოგები ვარაუდობენ, რომ სამარხი თავდაპირველად ჩვეულებრივი ჭა იყო. ბრძოლის შემდეგ, როგორც ჩანს, დაღუპულთა ცხედრები იქ უბრალოდ ყრიდნენ და მიწით ფარავდნენ. დაღუპულთა მიმართ ასეთი მოპყრობა რომში ნორმა არ იყო და მხოლოდ მასობრივი მსხვერპლის შემთხვევაში გამოიყენებოდა.
წარსულის კვალი
ქალაქი მურსა, რომელიც ამჟამად ხორვატიის ტერიტორიაზე მდებარეობს და ოსიეკის სახელითაა ცნობილი, მნიშვნელოვან არქეოლოგიურ ძეგლად რჩება: მის შემოგარენში რეგულარულად გვხვდება უძველესი ცივილიზაციების კვალი, არტეფაქტები და უძველესი სავაჭრო ცენტრების ნანგრევები. მეცნიერების აზრით, მასობრივი საფლავის აღმოჩენა ნათელს ჰფენს რეგიონის სისხლიან ისტორიას და იმპერიული ამბიციების ტრაგიკულ შედეგებს.
