ასტრონომიული სენსაცია: კემბრიჯის უნივერსიტეტის პროფესორ ნიკკუ მადჰუსუდჰანის ხელმძღვანელობით საერთაშორისო ჯგუფმა პლანეტა K2-18b-ის ატმოსფეროში აღმოაჩინა გაზი, რომელსაც დედამიწაზე მარტივი საზღვაო ორგანიზმები წარმოქმნიან.
ეს ფაქტი შეიძლება იყოს გადამწყვეტი ნაბიჯი იმის დასამტკიცებლად, რომ ჩვენ სამყაროში მარტო არ ვართ.
მადჰუსუდჰანი აღმოჩენას „უკიდურესად მნიშვნელოვანს“ უწოდებს დედამიწის მიღმა სიცოცხლის არსებობის ფუნდამენტურ კითხვაზე პასუხის ძიებისას. ის ხაზს უსვამს, რომ ეს მხოლოდ დასაწყისია: მეცნიერებმა უნდა დაადგინონ, არის თუ არა აღმოჩენილი გაზი არაბიოლოგიური წარმოშობის.
საინტერესოა, რომ სიცოცხლის ისტორიული ძიება ძირითადად მარსზე იყო ორიენტირებული. თუმცა, 1992 წლიდან, როდესაც პირველი ეგზოპლანეტა აღმოაჩინეს, ყურადღება გადატანილია შორეულ პლანეტებზე, ეგრეთ წოდებულ „ოქროსფერ ზონაში“ — ადგილებში, სადაც პირობები შესაძლოა სიცოცხლისთვის იდეალური იყოს. ამჟამად ცნობილია თითქმის 6000 ასეთი პლანეტა.
ამ ახალი აღმოჩენის მთავარი ინსტრუმენტი 2021 წელს გაშვებული ჯეიმს ვების კოსმოსური ტელესკოპი იყო. მომდევნო წლებში მის შესაძლებლობებს გააფართოვებს NASA-ს „დასახლებული სამყაროების ობსერვატორიის“ პროექტი და ჩილეში მდებარე ხმელეთზე განლაგებული უკიდურესად დიდი ტელესკოპი, 39 მეტრიანი სარკით. ეს ტექნოლოგიები საშუალებას მოგვცემს უფრო ზუსტად დავაკვირდეთ ეგზოპლანეტების ატმოსფეროს და აღმოვაჩინოთ ბიოხელმოწერები.
თუმცა, მაშინაც კი, თუ მადჰუსუდჰანის გუნდი ორ წელიწადში დამაჯერებელ მონაცემებს წარმოადგენს, სამეცნიერო დებატები გარდაუვალია. პროფესორი კეტრინ ჰეიმანსი ხაზს უსვამს: „ჩვენ დანამდვილებით ვერ გავიგებთ, ეს სიცოცხლეა თუ არა. მაგრამ რაც უფრო მეტი მონაცემი გვექნება, მით უფრო მეტი ნდობა გვექნება“.
ამავდროულად, მზის სისტემაში სიცოცხლის ძიებისადმი ინტერესი იზრდება. ESA ამზადებს ExoMars-როვერს (2028), ჩინეთი - Tianwen-3 მისიას, ხოლო NASA გეგმავს Dragonfly ზონდის გაგზავნას სატურნის თანამგზავრ ტიტანზე. პროფესორ მიშელ დოერტის თქმით, იუპიტერის ან სატურნის ყინულოვან თანამგზავრებზე სითბოს, წყლისა და ორგანული ნივთიერებების არსებობა იქ სიცოცხლის არსებობას მაღალ ალბათობას უქმნის.
მეცნიერები თვლიან, რომ არამიწიერი სიცოცხლის აღმოჩენამ, თუნდაც მისი უმარტივესი ფორმებით, შეიძლება შეცვალოს არა მხოლოდ მეცნიერება, არამედ კაცობრიობის თვითშეგნებაც. მადჰუსუდჰანი თვლის, რომ ეს იქნება „ევოლუციის ნაბიჯი“ და გააერთიანებს ადამიანებს, წაშლის ენობრივ და პოლიტიკურ ბარიერებს.
