ომის საშინელებების პირველი წყაროდან გაცნობა. შვეიცარიის ქალაქ ლენსში, პატარა სახლის მისაღებ ოთახში, დიდი ლევ ტოლსტოის პორტრეტის წინ, მისი შვილიშვილი უკრაინელი ლტოლვილის გამოცდილების მოყოლას უსმენს.
მარტა ალბერტინისთვის, მისივე აღიარებით, რუსეთის მიერ მეზობელ უკრაინაში შეჭრა ნამდვილი შოკი იყო.
მარტა ალბერტინი, ლევ ტოლსტოის შვილთაშვილი:
„მე ისინი დღის 3 საათზე მივიღე, ღვეზელი ვუყიდე და მაგიდასთან დავსხედით. თვალებში შევხედე. და მათში იმდენი სევდა იყო, რომ ჩემს თავს ვუთხარი: „არა, ეს ვუაიერიზმი იქნებოდა, თუ რამეზე ვკითხავდი“.
ანასტასია შელუდკო, უკრაინიდან ლტოლვილი:
„ერთ დილით, დილის ხუთ საათზე იღვიძებ, რადგან შენი აეროპორტი დაბომბეს. აფეთქების ხმას დიდი მანძილიდან, ძალიან მკაფიოდ ისმენ, შემდეგ კი შორიდან წითელ ცას ხედავ და შენი ცხოვრება აღარასდროს იქნება იგივე.“.
ანასტასია დედასთან ერთად ნიკოლაევში მდებარე სახლიდან მარტის დასაწყისში გაიქცა. 24 წლის გოგონას უფროსი ძმა და ბებია-ბაბუა სამშობლოში დარჩნენ, სადაც ომი მძვინვარებს. ჩვენი რესპონდენტი აღიარებს, რომ შვეიცარიაში ჩასვლისას შვება იგრძნო და დასძენს, რომ ძალიან მადლიერია თბილი დახვედრისთვის.
ანასტასიამ მაშინვე ვერ იცნო რუსულენოვანი ქალი, რომელმაც მისთვის სახლი გაუხსნა. სკოლაში ტოლსტოის ნაწარმოებებს სწავლობდა და ამბობდა, რომ დიდი პატივი იყო დიდი მწერლის შვილიშვილის სტუმრობა. მაგრამ მარტა ალბერტინიმ ძლივს დაასრულა წინადადება.
მარტა ალბერტინი, ლევ ტოლსტოის შვილთაშვილი:
„გამიმართლა, რომ ეს ქონება შევიძინე და სტუმრები მივიღე. ნათესავებისგან ბევრი წერილი და შეტყობინება მივიღე, სადაც ბრავო, ბრავო მეუბნებოდნენ. თუმცა, ასეთი ენთუზიაზმით სავსე შეფასებების საფუძველი არ არსებობს. ეს იმიტომ გავაკეთე, რომ შემეძლო, უბრალოდ ინსტინქტურად“.
მარტა ალბერტინი სრული თავდაჯერებულობით აცხადებს, რომ მისი დიდი ბაბუა, ეპიკური რომანის „ომი და მშვიდობა“ ავტორი და დღეს ნამდვილი პაციფისტი, „უკრაინაში მიმდინარე მოვლენებს შიშისა და საშინელების გარეშე ვერ უყურებდა“.
