ჯეიმს ვების კოსმოსურმა ტელესკოპმა გალაქტიკა IRAS 07251-0248-ის სიღრმეში რთული ორგანული მოლეკულები აღმოაჩინა. კვლევის შედეგები ჟურნალ Nature Astronomy-ში გამოქვეყნდა, იტყობინება NakedScience.ru.
ესპანეთში, ასტრობიოლოგიის ცენტრის (CAB) მეცნიერებმა, ოქსფორდის უნივერსიტეტის მეთოდების გამოყენებით, ზეკაშკაშა ინფრაწითელი გალაქტიკის ბირთვში ბენზოლი, მეთანი, აცეტილენი, დიაცეტილენი, ტრიაცეტილენი და, პირველად ირმის ნახტომის გარეთ, მეთილის რადიკალი აღმოაჩინეს.
ქიმია გალაქტიკის გულში
IRAS 07251-0248-ის ბირთვი დაფარულია გაზისა და კოსმოსური მტვრის მკვრივი ფენებით. ნორმალური გამოსხივება ამ ფარდას ვერ აღწევს, თუმცა ინფრაწითელი ტალღის სიგრძეები ვებს საშუალებას აძლევს, შეისწავლოს იქ მიმდინარე პროცესები. მკვლევრებმა გააერთიანეს NIRSpec და MIRI ინსტრუმენტებიდან მიღებული მონაცემები 3-28 მიკრონის დიაპაზონში, რამაც მათ საშუალება მისცა, დაედგინათ მოლეკულების შემადგენლობა, ტემპერატურა და მდგომარეობა, მათ შორის გაზების, ყინულებისა და მტვრის სიგნალები.
აირადი ნაერთების გარდა, აღმოაჩინეს მყარი ნივთიერებები - ნახშირბადის მარცვლები და წყლის ყინული. ჩვენი გალაქტიკის გარეთ პირველად აღმოაჩინეს მეთილის რადიკალი - მეთანის მოლეკულის „კუდი“ ერთი წყალბადის ატომისგან გამოკლებული.
კოსმოსური სხივები, როგორც ქიმიური ძრავა
მკვლევრებმა განაცხადეს: „ჩვენ აღმოვაჩინეთ მოულოდნელი ქიმიური სირთულე, ელემენტთა გაცილებით მაღალი სიმრავლით, ვიდრე ამჟამინდელი თეორიული მოდელებით იყო პროგნოზირებული. ეს მიუთითებს, რომ ამ გალაქტიკების ბირთვები უნდა შეიცავდეს ნახშირბადის მუდმივ წყაროს, რომელიც ამ მდიდარ ქიმიურ ქსელს კვებავს“, - აღნიშნა CAB-ის წარმომადგენელმა ისმაელ გარსია ბერნეტემ.
მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ კოსმოსური სხივები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ. ისინი შლიან პოლიციკლურ არომატულ ნახშირწყალბადებს და ნახშირბადით მდიდარ მტვრის ნაწილაკებს, გამოყოფენ მცირე ორგანულ მოლეკულებს. ეს ნაერთები ცოცხალი უჯრედების ნაწილი არ არის, მაგრამ მათ შეუძლიათ ამინომჟავებისა და ნუკლეოტიდების ფორმირებისთვის საშენი მასალის როლი შეასრულონ.
კვლევა აჩვენებს, რომ გალაქტიკური ბირთვები შეიძლება ფუნქციონირებდეს როგორც გიგანტური ქიმიური ლაბორატორიები, რაც გავლენას ახდენს სამყაროში ორგანული ნივთიერების ევოლუციაზე და ავლენს ჯეიმს ვების კოსმოსური ტელესკოპის ახალ შესაძლებლობებს.
