მეცნიერები აფრთხილებენ, რომ 2100 წლისთვის საშუალო გლობალური ტემპერატურა შესაძლოა 29°C-ს გადააჭარბოს. ეს უფრო მაღალია, ვიდრე ადამიანის სიცოცხლისთვის ოპტიმალური ტემპერატურა, რომელიც 13-დან 25°C-მდე მერყეობს.
საუკუნის ბოლოსთვის კაცობრიობის მეხუთედზე მეტს შესაძლოა სახიფათოდ მაღალი ტემპერატურა ემუქრება, აფრთხილებენ მეცნიერები. მოქმედი კლიმატის პოლიტიკის პირობებში, დიდი ბრიტანეთის ექსეტერის უნივერსიტეტის ახალი კვლევის თანახმად, რომელიც ჟურნალ „Nature Sustainability“-ში გამოქვეყნდა, ინდუსტრიამდელ დონესთან შედარებით 2.7°C-ით დათბობას ველით.
გაეროს კლიმატის ცვლილების სამთავრობათშორისო პანელის (IPCC) მონაცემებით, ეს გადააჭარბებს 1.5°C-ით დათბობის ლიმიტს, რომელიც საჭიროა „კლიმატური კატასტროფის“ თავიდან ასაცილებლად.
დათბობის ამ ტემპით, 2100 წლისთვის ორი მილიარდი ადამიანი - პროგნოზირებული გლობალური მოსახლეობის დაახლოებით 20% - სიცოცხლისთვის საშიში სიცხისა და ექსტრემალური ამინდის ზემოქმედების ქვეშ მოექცევა.
საშუალო გლობალური ტემპერატურა 29°C-ს გადააჭარბებს, რაც „ადამიანის კლიმატის ნიშის“ მიღმა დაგვაყენებს — იმ პირობებში, რომლებშიც ადამიანები ცხოვრებას არიან მიჩვეულები. ადამიანებისთვის ოპტიმალური ტემპერატურა 13-დან 25°C-მდეა.
რა შედეგები მოჰყვება ექსტრემალურ ტემპერატურას?
ზოგიერთი ქვეყანა, მაგალითად ინდოეთი, უკვე განიცდის ადამიანის მიერ გამოწვეული გლობალური დათბობის შედეგებს, მათ შორის სიცხესთან დაკავშირებულ სიკვდილიანობას.
ექსტრემალურმა სიცხემ ასევე შეიძლება გავლენა მოახდინოს ჩვენს მუშაობის, აზროვნებისა და სწავლის უნარზე. მას შეუძლია დამანგრეველი გავლენა მოახდინოს მოსავლიანობაზე და გაზარდოს კონფლიქტის, ინფექციური დაავადებებისა და ორსულობის გართულებების რისკი.
ამ ეფექტის გავრცელებასთან ერთად, სულ უფრო მეტი ადამიანი იძულებული გახდება დატოვოს საკუთარი სახლები ან მიგრიროს უფრო ცივი კლიმატის მქონე ქვეყნებში.
ინდოეთი კვლავაც ერთ-ერთი ყველაზე მეტად დაზარალებული ქვეყანა იქნება, რომლის მოსახლეობაც ყველაზე მეტად იქნება ექსტრემალური სიცხის მსხვერპლი, შემდეგ მოდიან ნიგერია, ინდონეზია, ფილიპინები და პაკისტანი.
უფრო ცივი კლიმატის მქონე ადგილებშიც კი უფრო მეტი სიცხე და გვალვა იქნება მოსალოდნელი.
როგორ შეიძლება ექსტრემალური ტემპერატურის თავიდან აცილება?
პარიზის შეთანხმების თანახმად, გლობალური ტემპერატურის 1.5°C-მდე ზრდის შესაზღუდად სასწრაფო ზომების მიღება მნიშვნელოვნად შეამცირებდა კრიზისის ალბათობას. მკვლევარების აზრით, ასეთ ტემპერატურაზე უკიდურესი სიცხის ზემოქმედების ქვეშ მყოფი ადამიანების რიცხვი ხუთჯერ შემცირდებოდა, 400 მილიონამდე.
„ჩვენი შედეგები აჩვენებს უზარმაზარ პოტენციალს უფრო აგრესიული კლიმატის პოლიტიკისთვის, რათა შეზღუდოს კლიმატის ცვლილების ადამიანური ხარჯები და უთანასწორობა“, - წერენ კვლევის ავტორები.
კლიმატის ცვლილების ადამიანურ ხარჯებზე ფოკუსირებით, კვლევა ხაზს უსვამს მის არაპროპორციულ გავლენას უფრო თბილ და მჭიდროდ დასახლებულ ქვეყნებზე. ესენი, როგორც წესი, განვითარებადი ქვეყნებია, რომლებიც ყველაზე ნაკლებად უწყობენ ხელს კლიმატის კრიზისს.
