რუსეთი მსოფლიოში

  • კრემლის ჩინამეტრია: როგორ გახდა ჩინეთი ტენდენცია, საყრდენი და საიდუმლო საფრთხე

    კრემლის ჩინამეტრია: როგორ გახდა ჩინეთი ტენდენცია, საყრდენი და საიდუმლო საფრთხე

    კვლევებისა თანახმად , უკრაინაში სრულმასშტაბიანი ომის დაწყების შემდეგ ჩინეთი სწრაფად ხდება რუსეთის მთავარი პარტნიორი.

    მოსკოვისა და პეკინის ოფიციალური რიტორიკა ურთიერთობების „ოქროს ხანაზე“ საუბრობს, თუმცა რუსეთის სადაზვერვო სააგენტოები ჩინეთს კვლავ „საშიშ მტრად“ მიიჩნევენ. რიგითი რუსები კი პირიქით, ჩინეთისა და ყველაფრის მიმართ უპრეცედენტო სიმპათიას ავლენენ.

    სექტემბერში მონღოლეთში გამართულ შეხვედრაზე სი ძინპინმა გამოთქვა სურვილი, კრემლთან ერთად „აღმოფხვრას გარე ჩარევა“. რუსეთის პრეზიდენტმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ჩინეთსა და რუსეთს „მეგობრობის დიდი ხნის ტრადიცია“ აქვთ. ჩინეთი ფაქტობრივად რუსეთის ეკონომიკისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობის რგოლი გახდა, რომელიც დასავლური საქონლის შემცვლელებს უზრუნველყოფს და ენერგორესურსების შესყიდვებს ინარჩუნებს.

    ამ ოფიციალურმა სიახლოვემ რუსეთში ჩინური კულტურებისადმი ინტერესი გამოიწვია. ჩინეთის ენის, ხელოვნების, ტურიზმისა და პოპ-კულტურის მიმართ ინტერესი იზრდება. ქალაქები ჩინური მანქანებით ივსება, ელიტა ჩინელ ძიძებს ქირაობს, მუზეუმები და თეატრები კი ჩინურ პროექტებს უწევენ პოპულარიზაციას. მთვარის ახალი წელი მოსკოვის ცენტრში პირველად პანდებითა და წითელი ფარნებით აღინიშნა.

    VTsIOM-ის ცნობით, რუსების 72% ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობებს მეგობრულად მიიჩნევს. უმრავლესობა მიიჩნევს, რომ ჩინეთმა ეკონომიკური პარტნიორის რანგში დასავლეთი ჩაანაცვლა. „ლევადას ცენტრმა“ ასევე დააფიქსირა ჩინეთის მიმართ დადებითი დამოკიდებულების რეკორდული ზრდა. საზოგადოების მნიშვნელოვანი ნაწილის თვალში ჩინეთი „ანტიამერიკულ“ ადგილად იქცა.

    რუსების ასოციაცია ჩინეთთან თანაბრად ნაწილდება პროდუქტებს შორის - Xiaomi, Huawei, Haval, AliExpress - და კულტურას შორის: სამზარეულო, მედიცინა, სერიალები, ჩაის ცერემონიები. უფროსი თაობა ჩინელებს „ტრადიციული ღირებულებების“ მატარებლებად მიიჩნევს. ჩინეთში შოპინგი და დასვენება ნორმად იქცევა, განსაკუთრებით შორეულ აღმოსავლეთში.

    რუსეთში ჩინური ენის პოპულარობა ექსპონენციურად იზრდება. ის მოთხოვნად მეოთხე ადგილზეა, გერმანულს გაუსწრო და ინგლისურს მიუახლოვდა. ენის მცოდნე სპეციალისტებზე მოთხოვნა გაორმაგდა და ხელფასები 18-20%-ით გაიზარდა.

    ჩინური ავტომობილების გაყიდვების ზრდა ჩინეთის ფართოდ გავრცელების კიდევ ერთი დასტურია. გასულ წელს რუსეთში 900 000-ზე მეტი ჩინური ავტომობილი გაიყიდა, 2021 წელს კი ეს მაჩვენებელი 115 000 იყო. ამავდროულად, ქვეყანაში მრავალი ჩინური სერიალი, წიგნი და გამოფენა გამოჩნდა, ხოლო 2024–2025 წლები „რუსეთ-ჩინეთის კულტურის წლებად“ გამოცხადდა.

    თუმცა, გამოძიება ამბის სხვა მხარეს ავლენს. ერთ-ერთი გამოცემის თანახმად, რომელიც გაჟონილ FSB დოკუმენტებს ეყრდნობა, სააგენტო ჩინეთს შიდა სივრცეში „საშიშ მტერად“ მოიხსენიებს. ერთ-ერთ მემორანდუმში ნათქვამია, რომ ჩინეთი რუსეთის წინააღმდეგ „დაპყრობის გეგმებს“ ახორციელებს. მეორეში კი ნათქვამია, რომ კონტრდაზვერვა WeChat-ის ათასობით შეტყობინებას აკვირდება ჩინელი ჯაშუშების იდენტიფიცირების მიზნით.

    ოფიციალური ღიმილის მიუხედავად, რუსეთის სადაზვერვო სააგენტოები შიშობენ, რომ თუ რუსეთი ვერ შეძლებს ტექნოლოგიებისა და დასავლეთთან ურთიერთობების აღდგენას, „პეკინის ვასალი“ გახდება. „ლევადას“ რესპონდენტები ასევე ახსენებენ დამოკიდებულების რისკს: ჩინეთს შეუძლია „პირობები კარნახოს“ და „საქმე დახუროს“, როგორც ეს აშშ-მ და ევროპამ გააკეთეს.

  • ნავთობი პორტის გარეშე: რატომ არიან რუსული ტანკერები ზღვაში ჩარჩენილები

    ნავთობი პორტის გარეშე: რატომ არიან რუსული ტანკერები ზღვაში ჩარჩენილები

    სანქციები ექსპორტს აჩერებს

    დღეში დაახლოებით 1.4 მილიონი ბარელი ნავთობი - რუსეთის საზღვაო ექსპორტის თითქმის მესამედი - ტანკერებშია ჩარჩენილი. გადმოტვირთვა შენელდა „როსნეფტისა“ და „ლუკოილის“ წინააღმდეგ აშშ-ის მიერ მოსალოდნელი სანქციების გამო. ვაშინგტონმა ამ კომპანიებთან ყველა ტრანზაქციის დასასრულებლად ბოლო ვადა 21 ნოემბერი დააწესა.

    ჯაჭვური რეაქცია ინდუსტრიაში

    სანქციებმა „ლუკოილს“ მძიმე დარტყმა მიაყენა, რამაც ის უცხოური აქტივების გაყიდვა აიძულა. კომპანიის საქმიანობა ერაყში, ფინეთში ბენზინგასამართ სადგურებსა და ბულგარეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაზე დარტყმა მიაყენა. რუსული ნავთობპროდუქტების ექსპორტი ჯერჯერობით სტაბილური რჩება, თუმცა ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ ვადის ამოწურვის შემდეგ „გადმოტვირთვა შესაძლოა მნიშვნელოვნად გართულდეს“.

    დარღვევების ახალი ეტაპი

    ბანკმა განაცხადა, რომ რუსული მარაგი „შეფერხებების ახალ ფაზაში“ შედის, რადგან სანქციები აიძულებს ინდოეთს და ჩინეთს დეკემბერში შესყიდვების მკვეთრად შემცირებას. ამასობაში, ტრეიდერებმა „როიტერსს“ განუცხადეს, რომ პრიმორსკის, უსტ-ლუგას და ნოვოროსიისკის გავლით გასული ბევრი ტანკერი პორტ-საიდის ან სუეცის მიმართულებითაა მიმართული, მაგრამ შემდეგ აზიისკენ მიემართება — ყველაზე ხშირად ინდოეთისა და ჩინეთისკენ.

    სად წავა გაუყიდავი ნავთობი?

    ბაზრის შეფასებით, ზოგიერთი გაუყიდავი ტვირთი ჩინეთში აღმოჩნდება. რუსული ნავთობი ამჟამად იქ წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალი ფასდაკლებით ივაჭრება, რაც სანქციების ზეწოლის მიუხედავად, მას მიმზიდველს ხდის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნებისთვის.

  • ევროკავშირის გამო, მონტენეგრომ რუსებისთვის ბინადრობის ნებართვების გაცემა გაამკაცრა

    ევროკავშირის გამო, მონტენეგრომ რუსებისთვის ბინადრობის ნებართვების გაცემა გაამკაცრა

    დარტყმა უძრავი ქონებისთვის

    ვებსაიტზე გამოქვეყნებული სტატიის თანახმად, მონტენეგროს მთავრობამ გაამკაცრა უცხოელებისთვის ბინადრობის ნებართვის მიღების წესები. ავტორი იუწყება, რომ ქვეყანაში დაახლოებით 20 000 რუსეთის მოქალაქე ცხოვრობს. ახალი ცვლილებებით ბინადრობის ნებართვის მისაღებად მინიმალური ქონების ღირებულება 200 000 ევრომდე იზრდება. ქონების მფლობელები ვალდებულნი არიან, ახალი მოთხოვნები ერთი წლის განმავლობაში შეასრულონ.

    დარტყმა ბიზნესისთვის

    სტატიაში ასევე ნათქვამია, რომ ბინადრობის ნებართვის მიღების მეორე პოპულარული გზა - კომპანიის გახსნა - ასევე უფრო გართულდა. ახლა კაპიტალის 51%-ზე მეტის მფლობელებს და აღმასრულებელ დირექტორებს მოეთხოვებათ ჰყავდეთ მინიმუმ სამი თანამშრომელი. ამ თანამშრომლებიდან ორი უნდა იყოს სრულ განაკვეთზე დასაქმებული მონტენეგროს მოქალაქე. ბიზნესებს ახალ რეგულაციებზე გადასასვლელად 180 დღე მიეცათ.

    ჩეკები და გაუქმებები

    როგორც წყარო ხაზს უსვამს, ხელისუფლება აძლიერებს უწყებათაშორის და საერთაშორისო ზედამხედველობას. სააგენტოებმა გააძლიერეს მონაცემთა გაცვლა ბოროტად გამოყენების თავიდან ასაცილებლად. უკვე მიმდინარეობს არააქტიური და ფიქტიური უცხოური კომპანიების შემოწმება. ზოგიერთ შემთხვევაში, დაიწყო პროცედურები ბინადრობის ნებართვების გაუქმების მიზნით.

    ევროპის მხრიდან ზეწოლა

    სტატიაში ნათქვამია, რომ გამკაცრება დაკავშირებულია მონტენეგროს შენგენის ზონასა და ევროკავშირში გაწევრიანების გეგმებთან. ევროკომისიამ თავის „გაფართოების პაკეტში“ აღნიშნა, რომ 2024 წელს საინვესტიციო პროგრამის ფარგლებში მოქალაქეობა 1282 ადამიანმა მიიღო, მათ შორის 709 რუსმა. ბრიუსელი სანქციების ქვეშ მყოფი პირებისთვის ხელახალ შემოწმებას და პასპორტების გაუქმებას მოითხოვს. ასევე აღნიშნულია, რომ ქვეყნის სავიზო პოლიტიკა ეწინააღმდეგება ევროკავშირს.

    პოლიტიკური კონტექსტი

    ევროკავშირი ხაზს უსვამს, რომ მონტენეგრო მხარს უჭერს რუსეთისა და ბელორუსის წინააღმდეგ სანქციებს და გაეროში ევროკავშირთან ერთად ხმას აძლევს. როგორც ამბობენ, ქვეყანამ თანაავტორობა გაუწია გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუციას, რომელიც რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის მესამე წლისთავს აღნიშნავს. გარდა ამისა, პარლამენტმა დაამტკიცა მონაწილეობა ნატოს მისიაში უკრაინელი ჯარების გასაწვრთნელად. პოდგორიცა და კიევი ათწლიან უსაფრთხოების შეთანხმებაზე მუშაობენ.

  • რუსები ბელარუსიდან Visa-სა და Mastercard-ის ბარათებს კარგავენ

    რუსები ბელარუსიდან Visa-სა და Mastercard-ის ბარათებს კარგავენ

    ევროკავშირმა რუსებისთვის ბელარუსის მეშვეობით Visa და Mastercard ბარათების მიღების პოპულარული შესაძლებლობა დახურა, მათ შორის Alfa Bank-ის ბელარუსის ფილიალი სანქციების ახალ, მე-19 პაკეტში.

    ევროკავშირმა შავ სიაში შეიყვანა „ალფა-ბანკის“, „სბერბანკის“ და „ვითიბი ბანკის“ ბელორუსული ფილიალები, ასევე ყაზახეთსა და ჩინეთში მდებარე „ვითიბი ბანკის“ ფილიალები. ახალი ზომები მოიცავს აქტივების სრულ გაყინვას და ამ სუბიექტებთან ნებისმიერი ტრანზაქციის აკრძალვას. სანქციები ძალაში 2 დეკემბერს შევა.

    ბელორუსული „ალფა-ბანკის“ ბარათები რუსებში უკიდურესად პოპულარული იყო, რადგან მას შემდეგ, რაც Visa-მ და Mastercard-მა რუსეთი 2022 წელს დატოვეს, მათი გაცემა მეზობელი ბელორუსის მეშვეობით გახდა შესაძლებელი. ახლა ეს შესაძლებლობა ფაქტობრივად გაუქმებულია.

    ბანკის წარმომადგენელმა „როიტერს“ განუცხადა, რომ იურიდიული ექსპერტები იკვლევენ სიტუაციას და ყველა ბარათი აგრძელებს ფუნქციონირებას. მომხმარებლებს ეცნობათ, თუ შეზღუდვები მათ ანგარიშებზე იმოქმედებს.

    იმავე პაკეტში, ევროკავშირმა აკრძალა ტრანზაქციები „ალფა-ბანკთან“, „მტს ბანკთან“, „აბსოლუტ ბანკთან“ და რუსულ სტაბილურ კრიპტოვალუტასთან A7A5. ასევე აიკრძალა „მირ“ გადახდის სისტემა და „ფასტერ გადახდების სისტემა“, ხოლო სანქციების სიაში შედიოდნენ ტაჯიკეთის, ყირგიზეთის ბანკები, „ბელვები“, „ბელგაზპრომბანკი“ და ისეთი მსხვილი რუსული კომპანიები, როგორიცაა „პოლიუსი“, „ავტოვაზი“, „ევრაზი“ და „ფესკო“.

    ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ევროკავშირის გადაწყვეტილება საბოლოოდ ხურავს ერთ-ერთ ბოლო შემოვლით გზას რუსი კლიენტებისთვის, რომელთაც სურთ საზღვარგარეთ საერთაშორისო ბარათებით სარგებლობა.

  • მონტენეგრო: რუსებს ვიზების აღება მოუწევთ

    მონტენეგრო: რუსებს ვიზების აღება მოუწევთ

    მონტენეგროს პრეზიდენტმა იაკოვ მილატოვიჩმა განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა მალე რუსებისთვის ევროკავშირის სტანდარტების შესაბამისად სავიზო რეჟიმს შემოიღებს.

    მილატოვიჩის თქმით, მონტენეგრო ცდილობს ამ ნაბიჯის გადადებას, რათა თავიდან აიცილოს რუსეთიდან ტურისტების ნაკადის დაკარგვა, რომელიც ქვეყნის ეკონომიკის მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენს.

    „ჩვენ ვცდილობთ, ვიზების შემოღება გადავადოთ ჩვენი ტურიზმის სექტორის შესანარჩუნებლად“, - აღნიშნა სახელმწიფოს მეთაურმა. მან დასძინა, რომ მონტენეგრო „გარკვეულ ვაკუუმშია“ იმის გამო, რომ მას ჯერ კიდევ არ აქვს წვდომა ევროკავშირის სრულ ფონდებზე, მიუხედავად იმისა, რომ ევროპული ინტეგრაციისკენ მიისწრაფვის.

    მილატოვიჩმა ასევე შეშფოთება გამოთქვა ქვეყნის ეკონომიკაში რუსული კაპიტალის ზრდასთან დაკავშირებით. მან განაცხადა, რომ რუსული ფულის ჭარბი შემოდინება ხელისუფლებას აშინებს, განსაკუთრებით მონტენეგროს ევროკავშირთან ურთიერთობების გაძლიერებისა და გარე გავლენასზე დამოკიდებულების შემცირების სურვილის გათვალისწინებით.

    ამჟამად, რუსეთის მოქალაქეებს შეუძლიათ მონტენეგროში უვიზოდ შესვლა ერთ თვემდე ვადით. თუმცა, ქვეყნის ევროკავშირთან დაახლოების კვალდაკვალ, ეს პრივილეგია, სავარაუდოდ, გაუქმდება. სავიზო რეჟიმის შემოღება ევროკავშირის სავიზო პოლიტიკასთან სავალდებულო კონვერგენციის ნაწილი იქნება.

    მონტენეგრო ევროკავშირის წევრობის კანდიდატია 2010 წლიდან. ქვეყნის ხელისუფლება ცდილობს დააჩქაროს ინტეგრაციის პროცესი და განასხვავოს თავისი გზა სერბეთისგან, რომელთანაც ისინი ადრე ერთიან პაკეტში განიხილებოდნენ. ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა განაცხადა, რომ მონტენეგროს ევროკავშირში გაწევრიანება შესაძლებელია უკვე 2028 წელს.

  • ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ რუსეთს ომისთვის საქართველოსთვის 253 მილიონი ევროს გადახდა დააკისრა

    ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ რუსეთს ომისთვის საქართველოსთვის 253 მილიონი ევროს გადახდა დააკისრა

    ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ ახალი გადაწყვეტილება გამოიტანა საქმეზე „საქართველო რუსეთის წინააღმდეგ“ (IV).

    სასამართლომ რუსეთს დაავალდებულა თბილისს 253 მილიონი ევროს გადახდა ე.წ. „ბორდერიზაციის“ - საქართველოსა და აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის რეგიონების გამყოფი ადმინისტრაციული სასაზღვრო ხაზის გასწვრივ ლითონის ღობეებისა და ეკლიანი მავთულხლართების მონტაჟის - დარღვევებისთვის. საქართველო აცხადებს, რომ ეს ზომები რუსული ჯარების მონაწილეობით განხორციელდა.

    ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ დაადგინა, რომ ბარიერების მშენებლობა და რუსული ძალების ქმედებები წარმოადგენდა ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის სისტემატურ დარღვევას. სასამართლომ მოიხსენია უკანონო დაკავების, წამებისა და არასათანადო მოპყრობის, გადაადგილების თავისუფლებისა და სახლებში, მიწებსა და ოჯახებში წვდომის შეზღუდვის, ასევე ქართულ ენაზე განათლების აკრძალვის მრავალი შემთხვევა.

    კომპენსაცია განკუთვნილია 29 000 დაზარალებული მოქალაქისთვის. სასამართლომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ რუსეთი პასუხისმგებელია არა მხოლოდ 2008 წლის ომის მოვლენებზე, არამედ იმ შედეგებზეც, რომლებიც შემდგომ წლებში მოჰყვა ტერიტორიებზე მისი კონტროლის გაგრძელების გამო.

    ეს მოსკოვის წინააღმდეგ გამოტანილი პირველი გადაწყვეტილება არ არის: ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ ადრე რუსეთს ომის დროს დარღვევებისთვის 130 მილიონ ევრომდე და ეთნიკური ქართველების მასობრივი დეპორტაციისთვის 10 მილიონ ევრომდე ჯარიმის გადახდა დააკისრა.

    მოსკოვი უარს ამბობს ევროპული სასამართლოს მიერ 2022 წლის 15 მარტის შემდეგ გამოტანილი გადაწყვეტილებების შესრულებაზე, როდესაც რუსეთი უკრაინაში შეჭრის შემდეგ ევროპის საბჭოდან გარიცხეს. თუმცა, როგორც მოსამართლეებმა ხაზი გაუსვეს, მათი იურისდიქცია ვრცელდება ყველა მოვლენაზე, რომელიც მოხდა 2022 წლის 16 სექტემბრამდე, რუსეთის მიერ ევროპული კონვენციიდან ოფიციალური გასვლის თარიღამდე.

    აფხაზეთმა და სამხრეთ ოსეთმა დამოუკიდებლობა 1990-იანი წლების დასაწყისში გამოაცხადეს, თუმცა რუსეთმა ისინი მხოლოდ 2008 წლის ომის შემდეგ აღიარა, რომელსაც მოსკოვმა „მშვიდობის იძულების ოპერაცია“ უწოდა. მას შემდეგ, რეგიონები რუსეთის ფაქტობრივი პოლიტიკური, სამხედრო და ეკონომიკური კონტროლის ქვეშ იმყოფებიან, მიუხედავად იმისა, რომ ფორმალურად არ აქვთ რუსეთის ფედერაციის სუბიექტის სტატუსი.

  • ბრიუსელი ონკანს კეტავს: აკრძალავს რუსული გაზის მიწოდებას

    ბრიუსელი ონკანს კეტავს: აკრძალავს რუსული გაზის მიწოდებას

    ბრიუსელმა რუსეთს 2028 წელი დაუწესა

    ევროკავშირის საბჭომ რუსული გაზის იმპორტის სრულად შეჩერების ინიციატივა დაამტკიცა

    გადაწყვეტილება ახლა ევროპარლამენტმა უნდა დაამტკიცოს. დოკუმენტის თანახმად, რუსეთიდან ევროკავშირში გაზის მიწოდება 2028 წლის 1 იანვრიდან სრულად აიკრძალება.

    ორი წელი ბენზინის დაემშვიდობნენ

    აკრძალვა ვრცელდება როგორც მილსადენებზე, ასევე თხევად ბუნებრივ გაზზე. პირველი შეზღუდვები ძალაში 2026 წლის 1 იანვრიდან შევა. არსებული კონტრაქტებისთვის გათვალისწინებულია გარდამავალი პერიოდი:

    • მოკლევადიანი კონტრაქტების ვადა იწურება 2026 წლის 17 ივნისს;
    • გრძელვადიანი - საბოლოოდ დასრულდება 2028 წლის 1 იანვარს.

    თუმცა, გამონაკლის შემთხვევებში, აკრძალვა შეიძლება დროებით მოიხსნას — მაგალითად, თუ ალტერნატიული წყაროებიდან მომარაგებას საფრთხე ემუქრება.

    განსხვავებული აზრი, მაგრამ არა გადამწყვეტი

    უნგრეთმა და სლოვაკეთმა, რომლებიც ტრადიციულად რუსეთის ენერგორესურსებზე იყვნენ დამოკიდებულნი, ინიციატივას წინააღმდეგობა გაუწიეს. თუმცა, ევროკავშირის საბჭოს გადაწყვეტილება კვალიფიციური უმრავლესობით იქნა მიღებული, ამიტომ ერთხმადობა საჭირო არ იყო.

    ევროპა სხვა მომწოდებლებზე გადადის

    რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, ევროკავშირმა მკვეთრად შეამცირა რუსული გაზის წილი. დღეს ევროკავშირის ქვეყნების უმეტესობამ მთლიანად მიატოვა ეს გაზი.
    რუსეთიდან მიწოდება მხოლოდ „თურქული ნაკადის“ მილსადენის მეშვეობით და თხევადი ბუნებრივი აირის სახით ხორციელდება, თუმცა მისი მოცულობა სტაბილურად მცირდება.
    ევროკავშირი აქტიურად ცვლის რუსულ გაზს შემდეგი საწვავით:

    • აშშ,
    • კატარი,
    • ნორვეგია,
    • აზერბაიჯანი.

    ვაშინგტონი მხარს უჭერს ამ პოლიტიკას და რუსული გაზის უარყოფას მოსკოვის წინააღმდეგ აშშ-ის სანქციების შესაძლო გამკაცრების მთავარ პირობად ასახელებს.
    ენერგეტიკისა და სუფთა ჰაერის კვლევის ცენტრის (CREA) ევროპისა და რუსეთის განყოფილების ხელმძღვანელმა, ისააკ ლევიმ, შეაფასა, რომ „რუსული ნავთობის დაახლოებით 80% ამჟამად ასეთი ტანკერებით გადაიზიდება“.

  • მილიარდერ კერიმოვის იახტა „ამადეა“ აშშ-ში გაიყიდა

    მილიარდერ კერიმოვის იახტა „ამადეა“ აშშ-ში გაიყიდა

    ჩამორთმეული სუპერიახტა „ამადეა“, რომელსაც აშშ-ის ხელისუფლება რუს მილიარდერ სულეიმან კერიმოვს უკავშირებს, საბოლოოდ მფლობელი შეიცვალა.

    106 მეტრის სიგრძის გემი აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტმა 10 სექტემბერს დახურულ აუქციონზე გაყიდა. მყიდველმა ანონიმურად დარჩენა ამჯობინა, ფასი კი არ გახმაურებულა.

    „ამადეა“ ფიჯიზე 2022 წლის მაისში, შეერთებული შტატების მოთხოვნით, კარიმოვის წინააღმდეგ სანქციების ფარგლებში ჩამოართვეს. გაჭიანურებული სასამართლო დავების შემდეგ, იახტა სან დიეგოში გადაიყვანეს, სადაც თითქმის სამი წლის განმავლობაში ნავსადგურში იმყოფებოდა. მისი მოვლა-პატრონობა ამერიკელ გადასახადის გადამხდელებს თვეში მილიონი დოლარი უჯდებოდათ. ნიუ-იორკის ფედერალურმა სასამართლომ გაყიდვა 2025 წლის ზაფხულში დაამტკიცა და დაადგინა, რომ შემდგომი შეფერხებები შტატს ზარალს მიაყენებდა.

    გერმანული გემთმშენებელი ქარხნის, „ლიურსენის“ მიერ აშენებული „ამადეა“ თავისი მასშტაბითა და ფუფუნებით გამოირჩევა. მის ექვს გემბანზე განთავსებულია საცურაო აუზი, ჯაკუზი, ორი სპა, სპორტული დარბაზი, კინოთეატრი, ღვინის მარანი, საკონფერენციო დარბაზი და ომარის აკვარიუმიც კი. მილიარდერის პირადი სტუმრები ვერტმფრენის დასაჯდომ ბილიკზე დაეშვნენ, ერთ-ერთ ოთახში კი უნიკალური Pleyel-ის როიალი იყო განთავსებული, რომელიც ხელით იყო მოხატული და 24-კარატიანი ოქროთი იყო დაფარული.

    გამომძიებლები ამტკიცებენ, რომ კარიმოვების ოჯახის თხოვნით, იახტაზე დამონტაჟდა შეშის პიცის ღუმელი და სპა საწოლები, ხოლო ეკიპაჟის ერთ წევრს ჰქონდა განსაკუთრებული დავალება - მილიარდერის საყვარელი სპორტული ფეხსაცმელი ყოველთვის ხელთ ჰქონოდა. აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტმა გემის რეალური ღირებულება დაახლოებით 300 მილიონ დოლარად შეაფასა, თუმცა დამოუკიდებელმა შეფასებამ ის 230 მილიონ დოლარამდე შეამცირა.

    „ამადეას“ გაყიდვას სკანდალის გარეშე არ ჩაუვლია. „როსნეფტის“ ყოფილმა აღმასრულებელმა დირექტორმა ედუარდ ხუდაინატოვმა იახტის საკუთრება გამოაცხადა და სასამართლოში მისი გაყიდვის შეჩერება სცადა. მან დაჟინებით მოითხოვა, რომ მისი „დაბალ ფასად“ გაყიდვა ზიანს მიაყენებდა და მსგავსი შემთხვევა მოიყვანა დიმიტრი პუმპიანსკის იახტასთან დაკავშირებით, რომელიც მისი ღირებულების ნახევარ ფასად გაიყიდა.

    თუმცა, აშშ-ის რაიონული სასამართლოს მოსამართლე დეილ ჰომ უარყო ეს არგუმენტები და აღნიშნა, რომ ხუდაინატოვი დაკითხვაზე არ გამოცხადდა და მხოლოდ ნომინალური მფლობელის როლს ასრულებდა „სხვისი სახელით“. მოსამართლემ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ სახელმწიფომ უკვე დახარჯა 30 მილიონ დოლარზე მეტი გემის მოვლა-პატრონობაზე და გადადება „უაზრო ფუფუნება“ იქნებოდა.

    ასე დასრულდა რუსული სუპერიახტების ირგვლივ ერთ-ერთი ყველაზე გახმაურებული ისტორია. „ამადეა“ ახლა უსახელო გემია, იმ ეპოქის სიმბოლო, როდესაც ტალღებზე ოქრო პოლიტიკური არეულობის მოწმე გახდა.

  • აშშ-ის სანქციების შემდეგ, ჩინეთმა რუსული ნავთობის შესყიდვები შეაჩერა

    აშშ-ის სანქციების შემდეგ, ჩინეთმა რუსული ნავთობის შესყიდვები შეაჩერა

    „როიტერის“ ცნობით , ჩინეთის სახელმწიფო ნავთობკომპანიებმა დროებით შეაჩერეს რუსული ნავთობის საზღვაო გზით შესყიდვები ვაშინგტონის მიერ „როსნეფტისა“ და „ლუკოილის“ წინააღმდეგ სანქციების დაწესების შემდეგ.

    სააგენტოს ცნობით, საუბარია Sinopec-ზე, CNOOC-ზე და Zhenhua Oil-ზე — ჩინეთის უმსხვილესი ენერგეტიკული კორპორაციები. გადაწყვეტილება მას შემდეგ მიიღეს, რაც აშშ-მ რუსული ნავთობგიგანტების წინააღმდეგ ახალი შეზღუდვები გამოაცხადა.

    „როიტერის“ ცნობით, ჩინეთი ყოველდღიურად ზღვით დაახლოებით 1.4 მილიონ ბარელ რუსულ ნავთობს იმპორტს. ამ მოცულობის უმეტეს ნაწილს დამოუკიდებელი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები, მათ შორის მცირე კერძო კომპანიები ყიდულობენ. „Vortexa Analytics“-ის მონაცემებით, სახელმწიფო კომპანიები დღეში 250 000 ბარელზე ნაკლებს, ხოლო „Energy Aspects“-ის მონაცემებით, 500 000-მდე ბარელს აწარმოებენ.

    ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ინდოეთის ნავთობგადამამუშავებელმა ქარხნებმაც შეიძლება მიბაძონ ჩინეთს რუსული ნავთობის იმპორტის შემცირებაში. ამან შეიძლება გავლენა მოახდინოს რუსეთის ექსპორტის შემოსავლებზე, იმის გათვალისწინებით, რომ აზიის ბაზარი დასავლეთის სანქციების შემდეგ მნიშვნელოვანი გახდა.

    პაუზის მიუხედავად, ტრეიდერებმა „როიტერსს“ განუცხადეს, რომ დამოუკიდებელი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები შესყიდვებს მხოლოდ დროებით შეაჩერებენ, რათა შეაფასონ აშშ-ის ზომების გავლენა. ისინი კვლავ აპირებენ რუს მომწოდებლებთან თანამშრომლობის გაგრძელებას, თუ რისკები მართვადი დარჩება.

  • „როსნეფტი“ და „ლუკოილი“ აშშ-ის სანქციების ბლოკირების მსხვერპლნი არიან

    „როსნეფტი“ და „ლუკოილი“ აშშ-ის სანქციების ბლოკირების მსხვერპლნი არიან

    როგორც იუწყება , აშშ-ის ფინანსთა სამინისტრომ, უცხოური აქტივების კონტროლის ოფისის (OFAC) მეშვეობით, „როსნეფტის“, „ლუკოილის“ და მათი ათობით შვილობილი კომპანიის წინააღმდეგ ბლოკირების სანქციები დააწესა.

    ეს ზომები ზრდის ზეწოლას რუსეთის ენერგეტიკულ სექტორზე, რომელიც ქვეყნის ნავთობის წარმოების ნახევარზე მეტს შეადგენს.

    სრული ბლოკირება და მარაგის კოლაფსი

    OFAC-მა კომპანიები სპეციალურად დანიშნული არაკომერციული ორგანიზაციების (SDN) სიაში დაამატა, რაც ნიშნავს, რომ მათი ყველა აქტივი აშშ-ში დაბლოკილია. სიაში შედის „როსნეფტის“ 28 სუბიექტი, მათ შორის „ვანკორნეფტი“, და „ლუკოილის“ ექვსი სუბიექტი, მათ შორის „ლუკოილი-დასავლეთ სიბირი“. ამერიკულ და უცხოურ ფინანსურ ინსტიტუტებს ახლა ეკრძალებათ ამ კომპანიებთან ტრანზაქციების განხორციელება.

    სანქციების გამოცხადების შემდეგ, ორივე ნავთობკორპორაციის აქციები დაეცა: 22 ოქტომბრის საღამოს 4%-ით და 23 ოქტომბრის დილით თითქმის 3%-ით.

    გამონაკლისები და ლიცენზიები

    OFAC-მა გასცა დროებითი ლიცენზიები, რომლებიც 21 ნოემბრამდე კომპანიების აქციებთან და სავალო ვალდებულებებთან დაკავშირებული შეზღუდული ტრანზაქციების განხორციელების ნებართვას იძლევა. ამ პერიოდში ასევე დაშვებულია რუსეთის ფარგლებს გარეთ LUKOIL-ის ბენზინგასამართ სადგურებთან დაკავშირებული ტრანზაქციები და კასპიის მილსადენის კონსორციუმთან და ყაზახეთში Tengizchevroil-ის პროექტთან დაკავშირებული ტრანზაქციები, რომელშიც ამერიკული კომპანიები Chevron და ExxonMobil მონაწილეობენ.

    შედეგები ნავთობის ბაზრისთვის

    ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ ახალი ზომები დამატებით ხარჯებს გამოიწვევს.
    ფინანსური უნივერსიტეტის ექსპერტის, იგორ იუშკოვის თქმით,
    „კომპანიას ნავთობის გაყიდვების შუამავლის ჯაჭვის გაფართოება მოუწევს, რადგან მსხვილი ტრეიდერები, მათ შორის აზიური, პირდაპირ შესყიდვებს თავს არიდებენ“. ეს, მისი შეფასებით, მოგებას შეამცირებს და ხარჯებს გაზრდის.

    ანალიტიკოსმა კირილ ბახტინმა (BCS World of Investments) აღნიშნა, რომ „გაზპრომ ნეფტის“ წინააღმდეგ მსგავს სანქციებს აქამდე კატასტროფული შედეგები არ მოჰყოლია, თუმცა ახლა შესაძლებელია რუსულ ნავთობზე მოკლევადიანი ფასდაკლებები და სირთულეები „ლუკოილის“ ბულგარეთსა და რუმინეთში არსებულ უცხოურ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებთან დაკავშირებით.