ახალი სამეცნიერო მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ სხეულის დაბერებისას მამაკაცის სასქესო ქრომოსომის თანდათანობითმა დაკარგვამ შეიძლება ნაადრევი სიკვდილი და მძიმე პათოლოგიების განვითარება გამოიწვიოს.
ამ საკითხს დეტალურად აშუქებს და ბოლოდროინდელი გენეტიკური კვლევის შედეგებს მოიყვანს. გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად, სისხლში, ტვინის სტრუქტურებში ან იმუნურ უჯრედებში სქესის განმსაზღვრელი ამ კომპონენტის დაკარგვა მნიშვნელოვნად ზრდის კიბოს, ასევე თირკმლისა და გულის საშიში დისფუნქციის რისკს.
ანალიზი პრობლემის მოულოდნელ მასშტაბებს ავლენს: 70 წელს გადაცილებულ მამაკაცებში, დაახლოებით 40%-ს გარკვეულ უჯრედულ პოპულაციებში Y ქრომოსომა აკლდება. ექსპერტები ამ სტრუქტურის უნიკალურ ბიოლოგიურ მახასიათებელზე მიუთითებენ. ადამიანის უჯრედების უმეტესობაში არსებული 46 ქრომოსომიდან, Y ქრომოსომა ერთადერთია, რომლის დაკარგვაც უჯრედის სიკვდილის გარეშე შეიძლება. ისტორიულად, აკადემიურ წრეებში გაბატონებული შეხედულება იყო, რომ მისი ფუნქციონირება მხოლოდ რეპროდუქციული სფეროთი შემოიფარგლებოდა, მაგრამ თანამედროვე მონაცემები სრულად უარყოფს ამ პოსტულატს.
თანამედროვე კვლევები ამ ბიოლოგიური ფენომენის მექანიზმების შესახებ შემდეგ ძირითად ფაქტებს ავლენს:
- უჯრედებში სქესობრივი ქრომოსომის არარსებობა აქტიურად უწყობს ხელს ორგანიზმის დაჩქარებულ დაბერებას და უეცარ სიკვდილს.
- Y ქრომოსომის არმქონე იმუნური უჯრედები ნაკლებად ეფექტურია კიბოს უჯრედებთან ბრძოლაში, რაც ძირს უთხრის კიბოს ბუნებრივ დაცვას.
- გენეტიკური ელემენტი მონაწილეობს ორგანიზმში უჯრედული ფუნქციების გაცილებით ფართო სპექტრში, ვიდრე მეცნიერება აქამდე ვარაუდობდა.
ევოლუციური დებატები: სამუდამოდ გაქრება თუ არა მამაკაცის ქრომოსომა?
გრძელვადიან პერსპექტივაში, მეცნიერები ამ საკითხთან დაკავშირებით ორად გაიყონენ, ზოგიერთი გენეტიკოსი ადამიანებში სქესის განმსაზღვრელი სტრუქტურის სრულ გაქრობას უახლოეს რამდენიმე მილიონ წელიწადში პროგნოზირებს. ევოლუციური ბიოლოგი ჯენიფერ ჰიუზი ამ დებატებში ჩაერთო და ასეთი რადიკალური შედეგის მიმართ გამართლებულ სკეპტიციზმს გამოთქვამს. ის აცხადებს, რომ „Y ქრომოსომაზე დარჩენილი გენები მთელ სხეულში სასიცოცხლო ფუნქციებს ასრულებენ, ამიტომ ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ის მილიონობით წლის განმავლობაში დაიკარგოს“.
მისი კოლეგა, ევოლუციური ბიოლოგი ჯენი გრეივსი, ალტერნატიულ პერსპექტივას გვთავაზობს. ის სრულად ეთანხმება ჰიუზს, რომ Y ქრომოსომაზე არსებული გენები მნიშვნელოვანია და შეიძლება დაკავშირებული იყოს ჯანმრთელობასა და დაავადებებთან, თუმცა ასევე ამტკიცებს, რომ „ასეთი გენები ყოველთვის შეიძლება სხვა ქრომოსომებით შეიცვალოს“. ველური ბუნების ნათელ მაგალითად, მკვლევარი მიუთითებს ვირთხებისა და თაგვების გარკვეულ სახეობებზე, რომლებშიც Y ქრომოსომა სრულიად არ არსებობს და სრულიად სხვა ქრომოსომამ წარმატებით იკისრა სქესის განსაზღვრის კრიტიკული როლი.
კომენტარის დამატება
კომენტარის დასატოვებლად გაიაროთ ავტორიზაცია.