სამშვიდობო კონტინგენტმა დატოვა ბაზა მთიანი ყარაბაღში, სადაც ის მეორე ყარაბაღის ომის დასრულების შემდეგ იყო განლაგებული. ყოფილი შეხების ხაზის გასწვრივ სადამკვირვებლო პუნქტების დემონტაჟი 2023 წლის შემოდგომაზე დაიწყო.
აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტროს ცნობით, მთიანი ყარაბაღიდან რუსი სამშვიდობოების გაყვანა დასრულდა.
„სამშვიდობო კონტინგენტის პერსონალმა, შეიარაღებამ და აღჭურვილობამ მთლიანად დატოვა ჩვენი ტერიტორია“, - განაცხადა სამინისტრომ. თავდაცვის სამინისტრომ ასევე გამოაქვეყნა ვიდეო, სადაც ჩანს, თუ როგორ ტოვებენ რუსული მანქანები ხანკენდის აეროპორტთან მდებარე ბაზას.
რუსი სამშვიდობოები მთიან ყარაბაღში განლაგდნენ ბაქოს, ერევნისა და მოსკოვის სამმხრივი განცხადების შესაბამისად, რომელიც გამოქვეყნდა მეორე ყარაბაღის ომის დასრულების შემდეგ, 2020 წლის 10 ნოემბერს. კონტინგენტი განლაგდა ყარაბაღში შეხების ხაზის გასწვრივ და ლაჩინის დერეფნის გასწვრივ, რომელიც რეგიონს სომხეთთან აკავშირებს.
შეთანხმების თანახმად, განლაგდებოდა 1960 სამხედრო მოსამსახურე მცირეკალიბრიანი ცეცხლსასროლი იარაღით, 90 ჯავშანტრანსპორტიორი და 380 სატრანსპორტო საშუალება და სპეციალური დანიშნულების აღჭურვილობა. სამშვიდობოები რეგიონში ხუთი წლის განმავლობაში, 2025 წლამდე უნდა დარჩენილიყვნენ.
თუმცა, 2023 წლის სექტემბერში აზერბაიჯანმა ყარაბაღში სამხედრო ოპერაცია ჩაატარა, რის შემდეგაც რეგიონის ქვეყანასთან ინტეგრაციის შესახებ განაცხადა. 2023 წლის შემოდგომაზე რუსმა სამშვიდობოებმა ყოფილი შეხების ხაზის გასწვრივ დროებითი სადამკვირვებლო პუნქტების დემონტაჟი დაიწყეს.
სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ რუსმა სამშვიდობოებმა ვერ შეძლეს მთიანი ყარაბაღის მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვა. კრემლმა უარყო ბრალდებები და განაცხადა, რომ სამშვიდობოებმა თავიანთი მოვალეობები მანდატის შესაბამისად შეასრულეს. რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერის, მარია ზახაროვას თქმით, ყარაბაღში ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმებები სრულად არ შესრულებულა ერევნის ქმედებების გამო.
2024 წლის აპრილში, რუსეთის პრეზიდენტის პრესმდივანმა დიმიტრი პესკოვმა განაცხადა, რომ სამშვიდობო დანაყოფებმა ყარაბაღიდან გასვლა დაიწყეს. მან განაცხადა, რომ ეს გადაწყვეტილება ასახავდა ახალ რეალობას, რომელიც რეგიონში სომხეთის მიერ აზერბაიჯანის 1991 წლის საზღვრების აღიარების შემდეგ შეიქმნა.
