სამსახურის ცნობით , სირიაში რუსული სამხედრო ბაზების ბედი ბაშარ ალ-ასადის რეჟიმის სავარაუდო დამხობის შემდეგ კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა.
რუსეთმა, რომელიც 2015 წლიდან მხარს უჭერს ასადის მთავრობას, განალაგა დაახლოებით 7500 ჯარისკაცის შემადგენლობით დიდი სამხედრო კონტინგენტი. თუმცა, სირიის რეჟიმის დაშლა კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს რუსეთის სამხედრო ობიექტებისა და რეგიონში სტრატეგიული პოზიციების მომავალს.
სირიაში რუსეთის ძირითადი სამხედრო ბაზები
ორი უდიდესი ობიექტია ხმეიმიმის საჰაერო ბაზა და ტარტუსში მდებარე საზღვაო ბაზა. ხმეიმიმი რუსული ავიაციის სტრატეგიული ადგილმდებარეობაა, ხოლო ტარტუსი - საზღვაო ძალების მომსახურების ტექნიკური ცენტრი. ეს ბაზები გამოიყენებოდა სირიაში ოპერაციების მხარდასაჭერად და აფრიკაში რუსული ინტერესების ლოჯისტიკის უზრუნველსაყოფად. მოსკოვმა და დამასკომ ბაზების გამოყენების 49-წლიანი ხელშეკრულება 2017 წელს გააფორმეს, თუმცა ამ ხელშეკრულებების მომავალი გაურკვეველი რჩება.
ხმეიმიმისა და ტარტუსის გარდა, რუსული ჯარები განლაგდნენ ისეთ ადგილებში, როგორიცაა კამიშლი, დეირ ეზ-ზორი და T-4 აეროდრომი. სირიელი ამბოხებულების სწრაფი წინსვლის ფონზე, ზოგიერთი რუსული ქვედანაყოფი ძირითადი ძალებისგან მოწყვეტილი აღმოჩნდა. სოციალურ მედიაში გავრცელებულ ვიდეოებში ჩანს რუსული ტექნიკის გადაადგილება, რაც ექსპერტების აზრით, შესაძლოა შორეული ტერიტორიებიდან ჯარების ევაკუაციის მცდელობებზე მიუთითებდეს.
ევაკუაციის ლოგისტიკური სირთულეები
თუ რუსეთი მასშტაბური ევაკუაციის განხორციელებას გადაწყვეტს, მას მნიშვნელოვანი გამოწვევები ელის. ხმეიმის საჰაერო ბაზას შეუძლია მძიმე სატრანსპორტო თვითმფრინავების, მაგალითად, ან-124-ის, მიღება, რომლებსაც სამხედრო ტექნიკის გადატანა შეუძლიათ. თუმცა, მთელი კონტინგენტისა და აღჭურვილობის ევაკუაციას რამდენიმე ფრენა დასჭირდება. ტარტუსის გავლით საზღვაო მარშრუტს ასევე ართულებს მონტრეს კონვენციის შესაბამისად თურქეთის ბოსფორისა და დარდანელის სრუტეების დახურვა. ეს რუსულ გემებს აიძულებს, ხმელთაშუა ზღვასა და გიბრალტარზე ალტერნატიული მარშრუტები მოძებნონ.
პოლიტიკური ასპექტები და საფრთხეები
რუსეთის პრეზიდენტის პრესმდივანმა დიმიტრი პესკოვმა განაცხადა, რომ ბაზების ბედი სირიის ახალ ხელისუფლებასთან განიხილება. თუმცა, სიტუაციას ართულებს რამდენიმე მხარესთან, მათ შორის თურქეთთან, ურთიერთქმედების აუცილებლობა. ამასობაში, რუსი სამხედრო ბლოგერები ხაზს უსვამენ აშშ-სა და ისრაელის საჰაერო დარტყმების რისკს, რომლებიც კვლავაც სამიზნედ აქცევენ იარაღის წარმოების სავარაუდო ობიექტებს.
საგარეო დაზვერვის სამსახურის დირექტორმა სერგეი ნარიშკინმა განმარტა, რომ სირიის ახალ ხელისუფლებასთან მოლაპარაკებები, პირველ რიგში, რუსი დიპლომატებისა და მისიის თანამშრომლების უსაფრთხოებას ეხება. თუმცა, ბაზების სტრატეგიული მნიშვნელობა მათ დიალოგის მნიშვნელოვან ელემენტად აქცევს.
რუსეთისთვის შესაძლო შედეგები
სირიაში არსებული სამხედრო ბაზები რუსეთს არა მხოლოდ ასადის რეჟიმის მხარდაჭერას აძლევდა, არამედ სტრატეგიულ ყოფნას ახლო აღმოსავლეთში და ლოგისტიკურ მხარდაჭერას აფრიკაში ოპერაციებისთვის, მათ შორის „ვაგნერის“ PMC პროექტებისთვის. მათმა დაკარგვამ შეიძლება სერიოზული გეოპოლიტიკური და სამხედრო დანაკარგები გამოიწვიოს, ხოლო მათი შენარჩუნება შემდგომ პოლიტიკურ დათმობებს მოითხოვს.
როგორც BBC-ის კორესპონდენტი სტივ როზენბერგი აღნიშნავს, 2015 წელს სირიაში ჯარების განლაგება რუსეთის გავლენის პირველი მნიშვნელოვანი დემონსტრირება იყო პოსტსაბჭოთა სივრცის გარეთ. თუმცა, ამჟამინდელი გარემოებები ეჭვქვეშ აყენებს ხანგრძლივი სამხედრო კამპანიის ეფექტურობას.