„დოიჩე ველეს“ ცნობით, 1 მაისიდან რუსეთის ფედერაცია შეწყვეტს ნავთობის ტრანსპორტირებას ყაზახეთიდან გერმანიაში „დრუჟბას“ მილსადენის სისტემის მეშვეობით. ეს გადაწყვეტილება გავლენას ახდენს შვედტში მდებარე გერმანული PCK ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის მიწოდებაზე, რომელიც კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ბრანდენბურგის მიწის ენერგომომარაგებისთვის. გერმანიისა და ყაზახეთის ოფიციალურმა პირებმა დაადასტურეს ინფორმაცია, ასტანამ კი მოსკოვისთვის ნავთობის ტრანსპორტირების „ტექნიკური შესაძლებლობების“ არარსებობა დაასახელა.
ტექნიკური ხარვეზი თუ კონფლიქტის გამოძახილი?
ყაზახეთის ენერგეტიკის მინისტრმა, იერლან აკენჟენოვმა, განმარტა, რომ ატირაუ-სამარას მარშრუტისა და გერმანიის მიმართულებით მაისის ტრანზიტის გრაფიკი „ნულზე“ განისაზღვრა. მან დასძინა, რომ რუსული მხარე არაოფიციალურად ტექნიკურ პრობლემებს ასახელებს, რომლებიც, სავარაუდოდ, დაზიანებული ინფრასტრუქტურით არის გამოწვეული.
„დიდი ალბათობით, ეს რუსეთის ინფრასტრუქტურაზე ბოლო დროს განხორციელებულ თავდასხმებს უკავშირდება“, - განაცხადა აკენჟენოვმა.
საკითხი ეხება სამარის ხაზოვან სადგურზე თავდასხმებს, სადაც ხანძრის შედეგად დაზიანებული ავზები ყაზახეთის KEBCO-ს კლასის რუსული ნავთობისგან გამოყოფისთვის იყო საჭირო. ინციდენტის მიუხედავად, მინისტრი ამტკიცებს, რომ მოცულობები კასპიის მილსადენის კონსორციუმის მეშვეობით გადანაწილდება და ჩინეთში მიწოდება მოხდება, რესპუბლიკაში საერთო წარმოება კი არ შემცირდება.
პარტნიორობის რისკები და ასტანას დამოკიდებულება
ეკონომისტი აიდარ ალიბაევი ნაკლებად ოპტიმისტურად არის განწყობილი და მიიჩნევს, რომ იძულებითმა გაჩერებამ შესაძლოა ბერლინის ნდობა შეარყიოს. ის მიიჩნევს, რომ თუ გერმანია სამარის სადგურის რემონტისთვის ალტერნატიულ მომწოდებლებს იპოვის, ყაზახეთის მოცულობები შესაძლოა მომავალში აღარ იყოს საჭირო. თუმცა, ექსპერტი დარწმუნებულია, რომ ყაზახეთი პოლიტიკურ მოთმინებას გააგრძელებს.
„ასტანა მოსკოვთან კონფლიქტში არ შევა: ეს მისთვის უფრო ძვირი დაუჯდება. <…> ყაზახეთი ამას აიტანს, რადგან ის დიდწილად რუსეთზეა დამოკიდებული“, - აღნიშნავს ალიბაევი.
მსგავს პოზიციას ინარჩუნებს უკრაინასთან დაკავშირებითაც: ასტანა კიევთან კონფლიქტის მიზეზს ვერ ხედავს, რადგან ესმის, რომ რუსეთის ტერიტორიაზე არსებული ობიექტები უკრაინის შეიარაღებული ძალების ლეგიტიმური სამიზნეებია, რაზეც ყაზახეთს გავლენა არ აქვს.
გავლენა გლობალურ ბაზარზე
„დრუჟბას“ ირგვლივ არსებული სიტუაცია ენერგეტიკული მარშრუტების დესტაბილიზაციის საერთო სქემაში ჯდება. ენერგეტიკის მინისტრის ყოფილი მრჩეველი, ოლჟას ბაიდილდინოვი, ხაზს უსვამს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ეს მოცულობები გერმანიის ეკონომიკისთვის კრიტიკული არ არის, შვედტში არსებული კონკრეტული ქარხნისთვის ისინი მოხმარების 20-30%-ს შეადგენს. ექსპერტი ნედლეულის ფასების ზრდაზე გავლენას ახდენს რამდენიმე ფაქტორი:
- თავდასხმები CPC ინფრასტრუქტურაზე;
- შავ ზღვაში გადაზიდვების პრობლემები;
- დაძაბულობა ჰორმუზის სრუტეში.
ბაიდილდინოვის თქმით, ასტანა მხარს დაუჭერს ევროკავშირის ნებისმიერ ინიციატივას კონფლიქტის ზონებიდან ენერგიის გატანის თაობაზე, რადგან ამჟამინდელი არასტაბილურობა არახელსაყრელია როგორც მწარმოებლებისთვის, ასევე მომხმარებლებისთვის.
