შვედეთი

შვედეთმა გამოთქვა მზადყოფნა, აიღოს პასუხისმგებლობა ევროატლანტიკურ უსაფრთხოებაზე.

შვედეთი მზადაა აიღოს პასუხისმგებლობა ევროატლანტიკურ უსაფრთხოებაზე, განაცხადა შვედეთის პრემიერ-მინისტრმა ულფ კრისტერსონმა ჟურნალ „X“-ში.

უნგრეთის პარლამენტმა ორშაბათს, გაზაფხულის სესიის პირველ სხდომაზე, ნატოში შვედეთის გაწევრიანების განაცხადი დაამტკიცა.

„დღეს ისტორიული დღეა. ნატოს ყველა წევრი ქვეყნის პარლამენტმა შვედეთის ნატოში გაწევრიანებას მისცა ხმა. შვედეთი მზადაა, ევროატლანტიკურ უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებლობა აიღოს“, - წერს ის.

ფინეთის პრეზიდენტმა საული ნიინისტომ მიულოცა შვედეთს და აღნიშნა, რომ ქვეყანა მოუთმენლად ელის მეზობელი ქვეყნის ალიანსში გაწევრიანებას. პრემიერ-მინისტრმა პეტერი ორპომ ასევე მიულოცა შვედეთს განაცხადის რატიფიცირება.

შვედეთმა და ფინეთმა ერთდროულად წარადგინეს განაცხადი ნატოში გაწევრიანებაზე. ფინეთი ალიანსის წევრი 2023 წლის 4 აპრილს გახდა.

მას შემდეგ, რაც თურქეთმა იანვარში შვედეთის ალიანსში გაწევრიანება დაამტკიცა, უნგრეთი ბოლო მოკავშირე იყო, რომელმაც ეს გააკეთა. რატიფიკაციის შემდეგ, შვედეთი ოფიციალურად გახდება ნატოს 32-ე წევრი.

ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციაში ახალი მოკავშირის გაწევრიანების ცერემონია, როგორც წესი, ბრიუსელში, ნატოს შტაბ-ბინაში იმართება. ცერემონიის დროს ხელმოწერილია შესაბამისი დოკუმენტები და აღიმართება ახალი წევრის დროშა. შემდეგ გაწევრიანების დოკუმენტი შეერთებულ შტატებში იდება, რითაც ფაქტობრივად სრულდება ნატოში გაწევრიანების ფორმალური პროცესი.

წაიკითხეთ წყარო

შესაძლოა, შვედეთის სამართალდამცავ ორგანოებს საკუთარ ქვეყანაში კონკრეტული ეჭვმიტანილების იდენტიფიცირება არ შეეძლოთ. გერმანიისა და დანიის ხელისუფლების მიერ გამოძიება გაგრძელდება.

შვედეთის პროკურორები ბალტიის ზღვაში „ჩრდილოეთის ნაკადის“ გაზსადენების საბოტაჟთან დაკავშირებული გამოძიების უახლოეს მომავალში დასრულებას გეგმავენ. გერმანული მედია საშუალებების, Süddeutsche Zeitung-ის, NDR-ის, WDR-ის და Die Zeit-ის სამშაბათს, 6 თებერვალს გავრცელებული ინფორმაციით, გამოძიების ხელმძღვანელი პროკურორი, მატს ლიუნგკვისტი, როგორც ჩანს, საქმის შეწყვეტას აპირებს. შესაძლებელია, რომ შვედეთის სამართალდამცავმა ორგანოებმა ქვეყანაში კონკრეტული ეჭვმიტანილების იდენტიფიცირება ვერ შეძლეს.

შვედეთის პროკურატურის ცნობით, ოფიციალური გადაწყვეტილება, სავარაუდოდ, ოთხშაბათს გამოცხადდება. თუმცა, ეს მხოლოდ შვედეთში გამოძიებაზე იმოქმედებს; გერმანიისა და დანიის ხელისუფლება გამოძიებას გააგრძელებს. უფრო მეტიც, გერმანული მედიის ცნობით, ბერლინს სტოკჰოლმის ნაბიჯი მხოლოდ ისარგებლებს, რადგან შვედები საქმის მასალების გერმანიის სამართალდამცავი ორგანოებისთვის გადაცემას შეძლებენ.

აფეთქებები „ნორდ სტრიმზე“

2022 წლის სექტემბერში, რუსეთის მიერ უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან რამდენიმე თვის შემდეგ, ააფეთქეს Nord Stream-ისა და Nord Stream 2-ის წყალქვეშა გაზსადენების ოთხი ხაზიდან სამი. ევროპის ხელისუფლებამ პირობა დადო, რომ ევროპის არსებულ ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე ასეთი უპრეცედენტო თავდასხმა „მიუღებელია და გამოიწვევს ყველაზე მკაცრ შესაძლო რეაგირებას“.

გამოძიების მიმდინარეობასთან ერთად, დასავლური მედია საშუალებები, მათ შორის The New York Times, Die Zeit და The Washington Post, სულ უფრო ხშირად აშუქებდნენ აფეთქებასთან უკრაინის კავშირს. სხვადასხვა წყაროს ცნობით, გამომძიებლები ვარაუდობენ, რომ დივერსია უკრაინელების ჯგუფმა განახორციელა 15 მეტრიანი იალქნიანი იახტით „ანდრომედა“, რომელიც პოლონურმა კომპანიამ დაქირავებული ჰქონდა.

რუსეთი გაზსადენის საბოტაჟის ისტორიაში უკრაინული იახტის როლს ეჭვქვეშ აყენებს. მოსკოვი „ჩრდილოეთის ნაკადი 2“-ის აფეთქებებში ვაშინგტონსა და ლონდონს ეჭვობს და საერთაშორისო გამოძიებას მოითხოვს.

წაიკითხეთ წყარო

უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა პარლამენტს მოუწოდა, რაც შეიძლება მალე მოახდინოს შეთანხმების რატიფიცირება.

უნგრეთის მთავრობა მხარს უჭერს შვედეთის ნატოში გაწევრიანებას და მოუწოდებს პარლამენტს, რაც შეიძლება მალე მოახდინოს შეთანხმების რატიფიცირება. ამის შესახებ უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა ვიქტორ ორბანმა ნატოს გენერალურ მდივან იენს სტოლტენბერგთან სატელეფონო საუბრის შემდეგ განაცხადა.

„მე დავადასტურე, რომ უნგრეთის მთავრობა მხარს უჭერს შვედეთის ნატოში გაწევრიანებას. ასევე ხაზგასმით აღვნიშნე, რომ ჩვენ კვლავაც მოვუწოდებთ უნგრეთის ეროვნულ ასამბლეას, მხარი დაუჭიროს შვედეთის გაწევრიანებას და დაასრულოს რატიფიკაცია რაც შეიძლება მალე“, - დაწერა ორბანმა Twitter-ზე (ციტირებულია TASS-ის მიერ).

23 იანვარს თურქეთის პარლამენტმა დაამტკიცა შვედეთის ნატოში გაწევრიანება, რის შედეგადაც უნგრეთი ერთადერთი წევრი სახელმწიფო დარჩა, რომლის პარლამენტმაც ჯერ არ მიიღო კენჭი შვედეთის განაცხადზე. პარლამენტის პრესსამსახურმა „ტასს“ განუცხადა, რომ ამ საკითხთან დაკავშირებით სხდომის თარიღი, ისევე როგორც თებერვლის შუა რიცხვებში დაწყებული საგაზაფხულო სესიის მთელი დღის წესრიგი, სპიკერ ლასლო კიოვერის თავმჯდომარეობით შექმნილი პალატის კომიტეტის მიერ უნდა განისაზღვროს.

წაიკითხეთ წყარო

ამგვარად, პარლამენტის გადაწყვეტილებამ კანონის ძალა მიიღო.

თურქეთმა დაამტკიცა შვედეთის ნატოში გაწევრიანება. პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა ოფიციალურად მოახდინა შეთანხმების რატიფიცირება, რომელიც ადრე ქვეყნის პარლამენტმა დაამტკიცა.

ამგვარად, ანკარის მიერ შვედეთის ალიანსში გაწევრიანების პროცესი დამტკიცდა. ახლა უნგრეთსაც მსგავსი გადაწყვეტილება სჭირდება გაწევრიანების მიზნით.

წაიკითხეთ წყარო

შვედეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ბილსტრომმა ქვეყნიდან ხუთი რუსი დიპლომატის გაძევების შესახებ განაცხადა.

შვედეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ტობიას ბილსტრომმა SVT ტელევიზიას განუცხადა, რომ სამეფო ხუთ რუს დიპლომატს აძევებს.

შვედეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელის თქმით, შვედეთმა დღეს რუსეთის ელჩი ვიქტორ ტატარინცევი დაიბარა და აცნობა, რომ საელჩოს ხუთმა თანამშრომელმა ქვეყანა უნდა დატოვოს, რადგან მათი საქმიანობა შეუთავსებელია დიპლომატიური ურთიერთობების შესახებ ვენის კონვენციასთან. მან დასძინა, რომ დიპლომატების საქმიანობა შვედეთში შეუთავსებელია მათ დიპლომატიურ სტატუსთან.

SVT-ის რეპორტაჟში ასევე ნათქვამია, რომ ტატარინცევმა, თავის მხრივ, უარი თქვა შვედურ ტელევიზიასთან კომენტარის გაკეთებაზე.

წაიკითხეთ წყარო

სტოკჰოლმში რუსეთის ელჩი ვიქტორ ტატარინცევი შვედეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში დაიბარეს მას შემდეგ, რაც რუსეთის დიპლომატიური მისიის ვებსაიტზე გამოქვეყნდა სტატია, რომელშიც შვედეთსა და ფინეთს ნატოში გაწევრიანების შემთხვევაში საფრთხე ემუქრებოდა, იტყობინება Sky News.

კერძოდ, რუსმა დიპლომატმა განაცხადა, რომ ნატოში გაწევრიანება სკანდინავიურ ქვეყნებს „რუსეთის საპასუხო ზომების, მათ შორის სამხედრო ზომების ლეგიტიმურ სამიზნედ“ აქცევდა.

შვედეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ტობიას ბილსტრომმა განცხადებას „ჩარევის აშკარა მცდელობა“ უწოდა.

შეგახსენებთ, რომ 2022 წლის მაისში შვედეთმა და ფინეთმა წარადგინეს განაცხადი ნატოში გაწევრიანებაზე. ქვეყნებმა ეს გადაწყვეტილება უკრაინაში რუსეთის აგრესიის დაწყების შემდეგ მიიღეს. ივნისის ბოლოს მადრიდის სამიტზე შვედეთმა და ფინეთმა მიიღეს ოფიციალური მოწვევა ალიანსში გაწევრიანების შესახებ.

2023 წლის 17 მარტს, ფინეთის პრეზიდენტ საული ნიინისტოსთან შეხვედრის შემდეგ, თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა განაცხადა, რომ ანკარა ფინეთის ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსში გაწევრიანების პროტოკოლს შვედეთისგან დამოუკიდებლად რატიფიცირებდა.

წაიკითხეთ წყარო

თურქეთმა ფინეთის ნატოში განაცხადის დამტკიცების პროცესი დაიწყო. საკითხს თურქეთის პარლამენტი განიხილავს. ამის შესახებ თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა პარასკევს ანკარაში ფინეთის პრეზიდენტ საული ნინისტოსთან ერთად გამართულ ერთობლივ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, იტყობინება „გოლოს ნაროდუ“, Anadolu News-ის მოტივით.

ერდოღანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ თურქეთი ყოველთვის მხარს უჭერდა ნატოს ღია კარის პოლიტიკას.

მისი თქმით, ფინეთმა ანკარის უსაფრთხოების შეშფოთების მოსაგვარებლად „გულწრფელი და კონკრეტული ნაბიჯები“ გადადგა.

„ნატოში განაცხადების ცალკე განხილვის გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ფინეთში ტერორისტული თანამზრახველების არარსებობის გათვალისწინებით, რასაც ვერ ვიტყვით შვედეთზე“, - განაცხადა ერდოღანმა.

სტოკჰოლმის სამხედრო-პოლიტიკურ ბლოკში გაწევრიანების მცდელობის შესახებ თურქეთის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ შვედეთთან ნატოში გაწევრიანების შესახებ მოლაპარაკებები ალიანსის პრინციპების გათვალისწინებით და ტერორიზმთან ბრძოლაში ანკარის პოზიციის გათვალისწინებით გაგრძელდება.

„ანკარამ სტოკჰოლმს 120 ტერორისტის სია გადასცა. ამ დამნაშავეების თურქეთში ექსტრადიციის გარეშე [ნატოს განაცხადის მიმართ] პოზიტიური დამოკიდებულება შეუძლებელია.“.

„ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლა თურქეთისთვის წითელი ხაზია. ანკარას დამოკიდებულება სტოკჰოლმის განაცხადის მიმართ განისაზღვრება შვედური მხარის მიერ გადადგმული კონკრეტული ნაბიჯებით“, - განმარტა ერდოღანმა.

პრეზიდენტმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ანკარა მტკიცედ არის გადაწყვეტილი, აღმოფხვრას რეგიონში ტერორიზმის საფრთხე და თურქეთის მომავლისთვის ეს საკითხი ერთხელ და სამუდამოდ დახუროს.

ერდოღანმა იმედი გამოთქვა, რომ ფინეთის ნატოში გაწევრიანების განაცხადს პარლამენტი თურქეთში მაისის არჩევნებამდე დაამტკიცებს.

„დარწმუნებული ვარ, რომ ფინეთი, როგორც ნატოს წევრი, მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს გლობალური უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის საქმეში“, - განაცხადა თურქეთის პრეზიდენტმა.

პოლიტიკოსმა ასევე აღნიშნა, რომ თურქეთი მნიშვნელოვნად მიიჩნევს ფინეთის პოზიციას ანკარის ევროკავშირის სრულუფლებიანი წევრობის კანდიდატურის მხარდაჭერის საკითხთან დაკავშირებით.

თურქეთის ლიდერმა გაიხსენა, რომ ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1924 წელს დამყარდა და მას შემდეგ მხოლოდ გამყარდა, რისი ნათელი მაგალითიც თებერვლის მიწისძვრების შემდეგ ფინეთის მხარდაჭერა იყო თურქეთის მიმართ.

ერდოღანმა ასევე აღნიშნა ფინეთთან ეკონომიკური კავშირების განვითარების მნიშვნელობა. პოლიტიკოსმა განაცხადა, რომ თურქეთსა და ფინეთს შორის სავაჭრო ბრუნვა 2022 წლის ბოლოსთვის 2 მილიარდ დოლარს მიაღწევს.

„ჩვენი მიზანია, თავდაპირველად ეს მაჩვენებელი 3 მილიარდ დოლარამდე, შემდეგ კი 5 მილიარდ დოლარამდე გავზარდოთ“, - აღნიშნა თურქეთის პრეზიდენტმა.

პოლიტიკოსის თქმით, მან ნიინისტოსთან უკრაინის ირგვლივ არსებული კრიზისიც განიხილა.

თავის მხრივ, საული ნიინისტომ ანკარის გადაწყვეტილებას, მხარი დაუჭიროს ჰელსინკის ნატოში გაწევრიანებისკენ სწრაფვას, „მნიშვნელოვანი ამბავი“ უწოდა ყველა ფინელი ხალხისთვის.

„ჩვენ ძალიან მადლიერები ვართ თქვენი“, - მიმართა პრეზიდენტმა ერდოღანს.

წაიკითხეთ წყარო