ადამიანის უფლებები

რუსეთის ხელისუფლება აგრძელებს უცხო ქვეყნის მოქალაქეებთან დაკავშირებული კანონმდებლობის სისტემატურად გამკაცრებას, შემოღებით ახალი ფინანსური, ადმინისტრაციული და ციფრული შეზღუდვებით.

DW- ს ცნობით , რუსეთის პრეზიდენტმა დაამტკიცა კანონი, რომელიც უცხოელებს ავალდებულებს, რომ საკუთარი თავი და ოჯახები მინიმუმ საარსებო მინიმუმის ფარგლებში არჩინონ, რეგიონული კოეფიციენტის გათვალისწინებით (მოსკოვში, 22,112 რუბლი ზრდასრულისთვის და 19,677 რუბლი ბავშვისთვის), წინასწარ გადაიხადონ პირადი საშემოსავლო გადასახადი და მნიშვნელოვნად გაზარდონ სახელმწიფო მოსაკრებლები დოკუმენტების დამუშავებისთვის. გარდა ამისა, 18 წლის მიღწევის შემდეგ, მიგრანტების შვილებმა ქვეყანა უნდა დატოვონ, თუ თავად არ იშოვიან სამუშაოს. ახალი რეგულაციების უმეტესობა ძალაში 2027 წლის 1 იანვრიდან შევა. კანონმდებლობის ეს გამკაცრება ხელისუფლების პასუხია კროკუსის მერიაში მომხდარ ტერორისტულ თავდასხმაზე, რამაც მას შემდეგ 32 შესაბამისი კანონის მიღება გამოიწვია.

კონცეპტუალური პრიორიტეტების ცვლილება და პერსონალის დეფიციტი

მოსახლეობის ბუნებრივი შემცირებისა და მუშახელის დეფიციტის მიუხედავად, უშიშროების საბჭოს მონაცემებით, რუსეთის ფედერაციაში უცხოელების რაოდენობა ბოლო ერთი წლის განმავლობაში 6.8 მილიონიდან 6.1 მილიონამდე შემცირდა. 2026-2030 წლების ახალმა „სახელმწიფო მიგრაციის პოლიტიკის კონცეფციამ“ ყურადღება მუშახელის მოზიდვიდან უცხო ღირებულებებისგან დაცვასა და მარტოხელა მუშახელის მიზნობრივი დაქირავების ორგანიზებაზე გადაიტანა. ამ ჩარჩოებში უკვე შემოღებულია რიგი შეზღუდვები:

• უვიზო ყოფნის პერიოდი წელიწადში 180 დღიდან 90 დღემდე შემცირდა.
• მიგრანტი ბავშვების სკოლებში ჩარიცხვისთვის რუსული ენის სავალდებულო გამოცდა დაწესდა.
• შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლებს მიენიჭათ უფლებამოსილება, სასამართლო განხილვის გარეშე მიიღონ გადაწყვეტილებები უცხოელთა გაძევების შესახებ.

სრული ციფრული პროფილირების სისტემა

მუშახელის გადაადგილების სრული კონტროლის მიზნით, რუსეთი მასშტაბური ციფრული მეთვალყურეობის სისტემას ქმნის. 2026 წლიდან SIM ბარათის რეგისტრაცია დაკავშირებული იქნება SNILS-თან (ინდივიდუალური დაზღვევის ანგარიშის ნომერი), ბიომეტრიასთან და სმარტფონის IMEI კოდთან. მოსკოვის რეგიონში ტესტირება მიმდინარეობს აპლიკაცია „Amina“, რომელიც მუდმივად იწერს გეოლოკაციას და მოითხოვს სელფის ვერიფიკაციას. სავალდებულო პროფილების მქონე სპეციალური სმარტფონების დანერგვის პერსპექტივაზე კომენტარის გაკეთებისას, შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილემ იგორ ზუბოვმა დაჰპირდა: „ეს ტელეფონი შეიცავს ელექტრონულ პროფილს და ჩვენ გვეცოდინება ყველა მიგრანტის ადგილსამყოფელი; ისინი ვერ შეძლებენ ერთი ადგილიდან მეორეში გადასვლას ზედამხედველობის გარეშე.

სახელმწიფო საინფორმაციო სისტემა „უცხო ქვეყნის მოქალაქის ციფრული პროფილი“ ოფიციალურად 2026 წლის 30 ივნისს ამოქმედდა.შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერმა ირინა ვოლკმა განაცხადა, რომ მონაცემთა ბაზა „უზრუნველყოფს სრული, სანდო და განახლებული ინფორმაციის გენერირებას მიგრაციული სიტუაციის შესაფასებლად და საჯარო ადმინისტრირების ეფექტურობის გასაუმჯობესებლად“. ამავდროულად, დამოუკიდებელი ანალიტიკოსი კონსტანტინ ტროიცკი მიიჩნევს, რომ პროფილირება „აფართოებს რეპრესიების, ექსპლუატაციისა და დისკრიმინაციის შესაძლებლობებს, ამავდროულად ამცირებს პროტესტისა და ადამიანის უფლებების დაცვის სივრცეს.

ვენაში გამართულ საიუბილეო კონგრესზე ევროპის ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსმა (ALDE) მიიღო რეზოლუცია, რომლითაც ევროკავშირის ხელმძღვანელობას მოუწოდებს, საქართველოს ხელისუფლების წინააღმდეგ ახალი შემზღუდავი ზომები მიიღოს.

ამის შესახებ განაცხადა , რომელმაც დააზუსტა, რომ დამტკიცებულ დოკუმენტს ერქვა „მხარდაჭერა ქართველი ხალხის ბრძოლას დემოკრატიისთვის ავტორიტარული ტყვეობისა და რუსეთთან ალიანსის წინააღმდეგ“. ლიბერალური ბლოკი დაჟინებით მოითხოვს, რომ ევროპულმა ინსტიტუტებმა „შეურიგებელი პოზიცია“ დაიკავონ „ქართული ოცნების“ ამჟამინდელი კაბინეტის მიმართ.

ძირითადი მოთხოვნები და სანქციები

ევროკავშირი დემოკრატიული ინსტიტუტების დასაცავად დიპლომატიური და ეკონომიკური ინსტრუმენტების ფართო სპექტრის გამოყენებას გვთავაზობს. რეზოლუციის ძირითადი მოთხოვნებია:

• „საქართველოში ადამიანის უფლებების სერიოზული დარღვევების, დემოკრატიული უკუქცევისა და პოლიტიკური რეპრესიების“ ჩადენისთვის პასუხისმგებელი პირების მიმართ დაუყოვნებლივი პერსონალური შეზღუდვების დაწესება;
• ფინანსური სანქციების გამოყენება იმ სუბიექტებისთვის, რომლებიც მმართველ ელიტას მატერიალურ მარაგს და მხარდაჭერას უწევენ;
• ოპოზიციური ფრაქციის „დროას“ მსჯავრდებული ლიდერის, ელენე ხოშტარიასთვის ადეკვატური სამედიცინო მომსახურების უზრუნველყოფა და სხვა პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლება;
• მკაცრად დაგმო მოსკოვის ქმედებები, მათ შორის „საქართველოს სუვერენული ტერიტორიების მცოცავი ანექსიის გაგრძელება“ და ოკუპირებული ცხინვალის რეგიონის ინტეგრაციის მცდელობები.

დოკუმენტის ავტორები ასევე კონკრეტულად ხაზს უსვამენ რიგითი მოქალაქეებისთვის უვიზო რეჟიმის გაუქმების მიუღებლობას. ლიბერალები ხაზს უსვამენ, რომ ზეწოლა მიმართული უნდა იყოს მხოლოდ მთავრობის წარმომადგენლების და არა ქვეყნის მოსახლეობის მიმართ.

რეზოლუციის პოლიტიკური წონა და მისი კონტექსტი

ვენაში გამართულ კონგრესზე, რომელიც ევროპული ლიბერალური პარტიის 50 წლის იუბილეს დაემთხვა, შეკრებილნი იყვნენ ALDE-სთან დაკავშირებული ქართული ოპოზიციური ძალების ძირითადი წარმომადგენლები. დისკუსიებში მონაწილეობდნენ „სტრატეგია აღმაშენებლის“ ლიდერი გიორგი ვაშაძე და „გირჩი - მეტი თავისუფლების“ ლიდერი ზურაბ ჯაფარიძე, ხოლო შეკრებილ საზოგადოებას დისტანციურად მიმართა ელენე ხოშტარიამ, რომელიც ამჟამად სამოქალაქო კლინიკაში მკურნალობს. საქართველოს პოლიტიკურ ასპარეზზე ევროპულ ალიანსთან ოფიციალურად თანამშრომლობენ ისეთი ჯგუფები, როგორიცაა „ლელო“, რესპუბლიკური პარტია და თავისუფალი დემოკრატები.

მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი დეკლარაციები იურიდიულად სავალდებულო არ არის, ექსპერტები მიღებულ დოკუმენტს თბილისისთვის სერიოზულ სიგნალად მიიჩნევენ. ALDE წარმოადგენს გავლენიანი საპარლამენტო ჯგუფის „განახლების ევროპის“ საფუძველს, რომელიც ევროპარლამენტში სიდიდით მეოთხეა და მისი წარმომადგენლები ევროკავშირის რამდენიმე წევრი სახელმწიფოს მთავრობაში მსახურობენ. ამიტომ, ეს რეზოლუციები ტრადიციულად ევროპელი კანონმდებლებისთვის პოლიტიკურ ბარომეტრსა და სახელმძღვანელოს წარმოადგენს მესამე ქვეყნების მიმართ სტრატეგიების შემუშავებისას.

პოლიციის პოლკოვნიკი გიორგი ბახუაშვილი, რომელიც ათი წლის განმავლობაში მმართველი პარტიის, „ქართული ოცნების“ საპატიო თავმჯდომარის, ბიძინა ივანიშვილის პირად დაცვას უზრუნველყოფდა, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის ახალ მოადგილედ დაინიშნა.

უსაფრთხოების სააგენტოს ხელმძღვანელობაში ცვლილებების შესახებ იუწყება . ამ თანამდებობამდე ბახუაშვილი სამინისტროს გენერალური ინსპექციის დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა, რომელსაც ის 2026 წლის აპრილის ბოლოს შეუერთდა. ახალ თანამდებობაზე ის სულხან თამაზაშვილს ცვლის.

დეპარტამენტის სამუშაო გამოცდილება და ოფიციალური პოზიცია

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ხაზი გაუსვა დანიშნული პირის მაღალ პროფესიონალიზმს და კარიერულ გზას. სამინისტროს ოფიციალურ განცხადებაში ნათქვამია: „გიორგი ბახუაშვილს ადრე შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის დეპარტამენტის დირექტორის თანამდებობა ეკავა და შინაგან საქმეთა სამინისტროში მრავალწლიანი გამოცდილება აქვს“. დამოუკიდებელი ქართველი დამკვირვებლები მის ბიოგრაფიას იმით ავსებენ, რომ პოლიციის პოლკოვნიკი დიდი ხნის განმავლობაში ქვეყნის უმდიდრესი ადამიანისა და მისი ახლო ნათესავების უსაფრთხოების სისტემაში მნიშვნელოვანი ფიგურა იყო.

საერთაშორისო ზეწოლა და სასამართლო კონტექსტი

ეს პერსონალის დანიშვნა ოფიციალური თბილისისთვის სერიოზულ საგარეო და საშინაო პოლიტიკურ გამოწვევებს დაემთხვა. ანალიტიკოსები რამდენიმე მნიშვნელოვან დაკავშირებულ მოვლენას გამოყოფენ:

• საფრანგეთის ეროვნულმა ასამბლეამ დაამტკიცა რეზოლუცია, რომელიც ითვალისწინებს საქართველოს ხელისუფლებისთვის სანქციების დაწესებას ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების დარღვევის, სიტყვის თავისუფლების ჩახშობისა და მშვიდობიანი დემონსტრანტების წინააღმდეგ გადაჭარბებული ძალადობის გამო;
• ევროპული დოკუმენტი კონკრეტულად ხაზს უსვამს „ქართული ოცნების“ დამფუძნებლის, ბიძინა ივანიშვილის დესტრუქციულ როლს, რომელსაც დასავლური სტრუქტურები სახელმწიფო პოლიტიკაზე გადაჭარბებული გავლენის განმახორციელებელ მთავარ პიროვნებად მიიჩნევენ;
• თბილისის საქალაქო სასამართლომ ბუტა რობაქიძის მკვლელობაში ყოფილ თავდაცვისა და სამართალდამცავ ორგანოების უფროსს, ირაკლი ოქრუაშვილს მკაცრი განაჩენი გამოუტანა და ხუთი წლითა და სამი თვით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.