სამეცნიერო კვლევა

ჟურნალ „ნევროლოგიის“ ონლაინ გამოცემაში გამოქვეყნებული ახალი კვლევის თანახმად, ძლიერ არარეგულარული ძილის მქონე ადამიანებს დემენციის განვითარების უფრო მაღალი რისკი აქვთ, ვიდრე მათ, ვისაც უფრო რეგულარული გრაფიკი აქვს. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ კვლევა არ ადასტურებს ძილის დარღვევასა და დემენციის განვითარებას შორის მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს, არამედ მხოლოდ კავშირზე მიუთითებს.

ძილის რეგულარულობა გულისხმობს იმას, თუ რამდენად თანმიმდევრულია ყოველდღიურად დაძინებისა და გაღვიძების დრო.

ავსტრალიის ქალაქ მელბურნში, მონაშის უნივერსიტეტიდან, ფილოსოფიის დოქტორი, მეთიუ პოლ პეისი აღნიშნავს: „ძილის რეკომენდაციები ხშირად ფოკუსირებულია ღამეში შვიდიდან ცხრა საათამდე რეკომენდებული ძილის ხანგრძლივობის მიღწევაზე და უგულებელყოფს ძილის რეგულარობის შენარჩუნებას. ჩვენი დასკვნები ხაზს უსვამს ძილის რეგულარობის გათვალისწინების მნიშვნელობას დემენციის რისკის შეფასებისას“.

კვლევაში მონაწილეობდა გაერთიანებული სამეფოს 88,094 ადამიანი, რომელთა საშუალო ასაკი 62 წელი იყო, შვიდი წლის განმავლობაში. მონაწილეები ატარებდნენ მაჯაზე დასამაგრებელ მოწყობილობებს, რომლებიც შვიდი დღის განმავლობაში იწერდა მათ ძილის ციკლებს. შემდეგ მკვლევარებმა შეაფასეს ძილის რეგულარულობა, 24 საათის ინტერვალით ნებისმიერ ორ მომენტში ერთსა და იმავე მდგომარეობაში ყოფნის ალბათობის გათვალისწინებით.

სამედიცინო მონაცემების ანალიზმა აჩვენა, რომ 480 ადამიანს განუვითარდა დემენცია. ძილის რეგულარულობასა და დემენციის რისკს შორის კავშირი დადასტურდა: ყველაზე მაღალი რისკი ჰქონდათ ყველაზე არარეგულარულ ძილს. ყველაზე დაბალი ძილის რეგულარობის ქულის მქონე ადამიანებს (საშუალო ქულა 41) ყველაზე არარეგულარული ძილი ჰქონდათ, ხოლო 71 ქულის (ზედა 95-ე პროცენტილი) მქონე ადამიანებს - ყველაზე რეგულარული. ასაკის, სქესისა და ალცჰაიმერის დაავადების გენეტიკური რისკის კორექტირების შემდეგ, ყველაზე არარეგულარული ძილის მქონე ადამიანებს დემენციის 53%-ით მაღალი რისკი ჰქონდათ საშუალო ჯგუფთან შედარებით.

პეისმა ივარაუდა, რომ ძილის ჯანმრთელობის შესახებ ცნობიერების ამაღლებამ, ქცევით თერაპიასთან ერთად, შეიძლება გააუმჯობესოს არარეგულარული ძილის რეჟიმი. თუმცა, ამ დასკვნების დასადასტურებლად საჭიროა შემდგომი კვლევები, რადგან სხვადასხვა ფაქტორების გათვალისწინების მიუხედავად, შეუძლებელია გამოირიცხოს სხვა უცნობი ფაქტორების შესაძლო გავლენა ძილის რეგულარულობასა და დემენციას შორის კავშირზე.

წაიკითხეთ წყარო

თუ ბედნიერი ძაღლის პატრონი ხართ, ალბათ უკვე შეხვედრიხართ იმ ფაქტს, რომ თქვენს ძაღლს ზოგჯერ შეიძლება განიცადოს შფოთვა და სტრესი.

გამოდის, რომ ჩვენ შეგვიძლია დავეხმაროთ ჩვენს პატარა ძმებს მუსიკაში.

დადასტურებულია, რომ კლასიკურ მუსიკას ძაღლებზე დადებითი გავლენა აქვს.

ეს ხელს უწყობს ცხოველში უფრო მოდუნებულ ქცევას.

როგორი მუსიკა მოქმედებს დადებითად შინაური ცხოველის ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზე?

ამ სფეროში ბევრი კვლევა არ ჩატარებულა, მაგრამ აღინიშნა, რომ მუსიკას შეუძლია შინაური ცხოველის დამშვიდებაში დახმარება.

მსგავსი კვლევები ჩატარდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში 2002 და 2012 წლებში. 117 ძაღლს ჰქონდა კლასიკური მუსიკის, მძიმე მეტალისა და რეპის მოსმენა.

კლასიკური მუსიკის მოსმენისას ძაღლები მეტ დროს ატარებდნენ ძილსა და დასვენებაში, მაგრამ თუ სხვა ჟანრს უკრავდნენ, ისინი უფრო აქტიურები იყვნენ და უფრო ხშირად გამოთქვამდნენ ხმებს.

ზოგიერთი მუსიკა სპეციალურად ძაღლებისთვისაა შექმნილი, თუმცა მას უფრო მაღალი სიხშირეები აქვს. აღსანიშნავია, რომ შინაურ ცხოველებს შეიძლება განსხვავებული ხმოვანი პრეფერენციები ჰქონდეთ.

წაიკითხეთ წყარო

კარგი ფინჯანი ძლიერი ესპრესო შესანიშნავია დილის ქორჭილასგან ტვინის გასაწმენდად. თუ ლაბორატორიული ტესტები ბოლოდროინდელი კვლევების შედეგებს დაადასტურებს, ის ასევე შეიძლება სასარგებლო იყოს ალცჰაიმერის დაავადების გამომწვევი ცილოვანი ფოლაქების მოსაშორებლად.

როდესაც საქმე ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების მექანიზმების გარკვევას ეხება, მკვლევარები ორ პრობლემურ ცილაზე: ტაუ ცილასა და ბეტა-ამილოიდზე აკეთებენ აქცენტს.

როდესაც ეს ნაერთები სათანადოდ არ მოქმედებენ, ისინი პასუხისმგებელნი არიან ტვინში ფოლაქების წარმოქმნაზე, რომლებიც აფერხებენ ტვინის ფუნქციას და იწვევს ალცჰაიმერის დაავადებასთან დაკავშირებულ კოგნიტურ დაქვეითებას.

ესპრესო ალცჰაიმერის დაავადების წინააღმდეგ

ახლა, იტალიის ვერონას უნივერსიტეტის მკვლევრებმა შესაძლოა იპოვეს გზა, რომ ეს პროცესი წინ წაიწიონ - უბრალოდ ესპრესოს დალევით.

იტალიელი მკვლევარების ჯგუფის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოსცადეს როგორც სრული კონცენტრატის ესპრესო, ასევე სასმელიდან გამოყოფილი სხვადასხვა ნაერთი, მათ შორის კოფეინი, ტრიგონელინი, გენისტეინი და თეობრომინი, რათა დაედგინათ, თუ როგორ ურთიერთქმედებდნენ ისინი ტაუ ცილის ჩახლართულ ნაწილებთან, რომლებიც ფიბრილების სახელითაა ცნობილი.

აღმოჩნდა, რომ კოფეინი და ფლავონოიდული ანტიოქსიდანტი, გენისტეინი, ხელს უშლიან ტაუ ცილის გროვების გრძელი ჯაჭვების, ფიბრილების, წარმოქმნას.

ამან, თავის მხრივ, ხელი შეუშალა მათ უფრო დიდ სტრუქტურებად შეკრებას, რაც ტვინის ფუნქციას არღვევდა. ესპრესომ ასევე ფიბრილები არატოქსიკური გახადა და ხელი შეუშალა მათ „თესლების“ სახით მოქმედებასა და სხვა უჯრედებში გავრცელებას.

ასევე დადგინდა, რომ კოფეინი უკავშირდება არსებულ ფიბრილებს, რამაც, მკვლევარების თქმით, შეიძლება კარი გაუღოს ამ ნაერთის გამოყენების შემდგომ შესწავლას, როგორც თერაპიული მიზნით, ასევე ტაუ ცილის არსებობის პოტენციური ტესტის სახით.

წაიკითხეთ წყარო

რამდენად უსაფრთხოა დამატკბობელი ასპარტამი? კიბოს მკვლევარებმა შეაფასეს დამატკბობლის უსაფრთხოება. მიუხედავად იმისა, რომ თავიდან ეს შეიძლება საგანგაშოდ ჟღერდეს, კვების ექსპერტები მას საკმაოდ სერიოზულად ეკიდებიან.

ასპარტამმა შეიძლება გამოიწვიოს კიბო - ზომიერად უვნებელი

ასპარტამმა შეიძლება გამოიწვიოს კიბო: ექსპერტების ახალი კლასიფიკაციის თანახმად, ასპარტამმა, რომელიც ხშირად გამოიყენება გაზიან სასმელებში, იოგურტებსა და საღეჭ რეზინებში, შეიძლება გამოიწვიოს კიბო ადამიანებში, თუმცა იმ რაოდენობით, რომლითაც ის ჩვეულებრივ მოიხმარენ, მოსალოდნელი არ არის, რომ პრობლემას შეუქმნას.

საქმე ეხება ასპარტამს, რომელიც ევროკავშირში გამოსაყენებლად ნებადართული თერთმეტი დამატკბობლიდან ერთ-ერთია.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია (WHO) ახალი კლასიფიკაციის მიუხედავად, თავის რეკომენდაციებს არ ცვლის. კვლევებში ის ვერ ხედავს მტკიცებულებას, რომ რეკომენდებული ლიმიტების ფარგლებში მოხმარება შეიძლება საზიანო იყოს. „ცოდნის ამჟამინდელი მდგომარეობის მიხედვით, ისინი, ვინც ამ რეკომენდაციებს იცავს, არ ემუქრებიან კიბოს განვითარების მომატებულ რისკს“, - განაცხადა ჯანმომ.

ჯანმო თავშეკავებისკენ მოუწოდებს

„ზოგჯერადი გამაგრილებელი სასმელები ან საღეჭი რეზინი: ამ ეტაპზე ამაზე ფიქრი საჭირო არ არის“, - განაცხადა ჯანმო-ს კვებისა და სურსათის უვნებლობის დეპარტამენტის დირექტორმა, ფრანჩესკო ბრანკამ. „ჩვენ არ ვურჩევთ მომხმარებლებს დამატკბობლების სრულად უარყოფას, მაგრამ ზომიერად გირჩევთ“. ბრანკას თქმით, მათ, ვინც გადაწყვეტს, სუპერმარკეტში შეიძინოს თუ არა შაქრით დამატკბობელი გამაგრილებელი სასმელები, უმჯობესია განიხილონ მესამე ვარიანტი: „დალიეთ წყალი“ ან უშაქრო სასმელები.

ლიონში, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) შემადგენლობაში შემავალმა კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტომ (IARC) ასპარტამი „შესაძლო კანცეროგენად“ გადააკვალიფიცირა. IARC-მა თავისი დასკვნები პარასკევს სამეცნიერო ჟურნალ „The Lancet Oncology“-ში გამოაქვეყნა. ადამიანებზე ჩატარებულმა სამმა კვლევამ ღვიძლის კიბოს კონკრეტულ ფორმასთან (ჰეპატოცელულარული კარცინომა) კავშირის შეზღუდული მტკიცებულება აღმოაჩინა.

რისკის ანალიზი არ არსებობს

მნიშვნელოვანია იცოდეთ: IARC-ის ექსპერტები მხოლოდ იმას აფასებენ, შეუძლია თუ არა ნივთიერებას კიბოს გამოწვევა. „ისინი არ ითვალისწინებენ, თუ რა რაოდენობით უნდა მოხვდეს ნივთიერება ადამიანის ორგანიზმში დაავადების რისკის გამოსაწვევად“, - განმარტა მერი შუბაუერ-ბერიგანმა. ის ხელმძღვანელობს IARC-ის მონოგრაფიების პროგრამას, რომელიც პასუხისმგებელია კლასიფიკაციაზე.

ადამიანებისთვის რისკის შეფასებებს ატარებენ სხვა ორგანიზაციები, როგორიცაა ჯანმო-ს საკვები დანამატების კომიტეტი და საკვები დანამატების ერთობლივი კომიტეტი (JECFA), ან სურსათის უვნებლობის ორგანოები, როგორიცაა გერმანიის რისკის შეფასების ფედერალური ინსტიტუტი (BfR). ასპარტამის რეკომენდებული მაქსიმალური მიღება დღეში 40 მილიგრამია სხეულის წონის ერთ კილოგრამზე. ჯანმო-ს მონაცემებით, 70 კგ წონის ადამიანი ამ ზღვარს მხოლოდ ასპარტამის მაღალი შემცველობის შემცველი ჩვეულებრივი ზომის დიეტური სასმელის 9-დან 14 ქილამდე დღეში დალევით.

მტკიცებულებები შეზღუდულია - საჭიროა მეტი კვლევა

ადამიანის კიბოსზე დამატკბობლების ზემოქმედების შემსწავლელი ასობით კვლევისგან IARC-ის ექსპერტებმა სამი აღმოაჩინეს. მათ გააანალიზეს თაგვებსა და ვირთხებზე ჩატარებული კვლევები. თუმცა, მათ აღიარეს, რომ ასპარტამის შეფასებისას ყველა კვლევას გარკვეული შეზღუდვები ჰქონდა. ამიტომ, IARC ხაზს უსვამს, რომ არსებული მონაცემები შეზღუდულია.

შუბაუერ-ბერიგანისა და ბრანკის თქმით, ახალი კლასიფიკაცია მოქმედებისკენ მოწოდებაა. სასწრაფოდ საჭიროა შემდგომი კვლევა.

წაიკითხეთ წყარო

ახალი კვლევის თანახმად, ჩვეულებრივი კონტაქტური ლინზები შესაძლოა ადამიანის ორგანიზმში მიკროპლასტიკური ნაწილაკების მოხვედრის წყარო იყოს. ეს საგანგაშო ამბავია, იმის გათვალისწინებით, რომ მათ მსოფლიოში ათობით მილიონი ადამიანი იყენებს.

ახალი კვლევის თანახმად, კონტაქტური ლინზები შესაძლოა თვალებს საშიში მიკროპლასტმასის ზემოქმედების ქვეშ აყენებდეს.

სტატისტიკის მიხედვით, მსოფლიოში 140 მილიონამდე ადამიანი იყენებს კონტაქტურ ლინზებს.

ამერიკის ქიმიური საზოგადოების მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ დღეში 10 საათის განმავლობაში ლინზების ტარება წელიწადში 90 000-ზე მეტ მიკროპლასტიკურ ნაწილაკს გამოყოფს.

„ჩვენი კვლევა ადამიანებში მიკროპლასტმასთან პირდაპირი კონტაქტის შეუსწავლელ გზას ავლენს“, - დაასკვნეს ავტორებმა.

„საჭიროა კვლევა იმ პოტენციური ჯანმრთელობის რისკების შესაფასებლად, რომლებიც მიკროპლასტმასის თვალში ზემოქმედებას ახლავს თან“, - ნათქვამია ტექსტში.

რა არის მიკროპლასტმასი და როგორ მოქმედებს ის ადამიანის ჯანმრთელობაზე?

მიკროპლასტმასი არის 5 მმ-მდე ზომის პლასტმასის პატარა ნაწილაკები, რომლებიც ყველგან გვხვდება. 2022 წლის კვლევის თანახმად, ადამიანის ორგანიზმში ყოველ კვირას ხუთ გრამამდე მიკრო და ნანოპლასტმასი ხვდება. ერთი წლის განმავლობაში დაგროვილი რაოდენობა საკმარისია ერთი საკრედიტო ბარათის დასამზადებლად.

ექსპერტების თქმით, ამან შეიძლება ჯანმრთელობისთვის საშიში შედეგები გამოიწვიოს.

პაწაწინა ნაწილაკები ადამიანის სისხლში რჩება, ორგანოებში ილექება და ორსულობის დროს ნაყოფზეც კი შეიძლება გადაეცეს. ახალი კვლევა ვარაუდობს, რომ მიკროპლასტმასმა შესაძლოა კიბო გამოიწვიოს.

როგორ შეამოწმეს მეცნიერებმა კონტაქტური ლინზები მიკროპლასტმასზე?

მეცნიერებმა შეისწავლეს სხვადასხვა ბრენდისა და სხვადასხვა მომსახურების ვადის მქონე ექვსი ტიპის მრავალჯერადი გამოყენების კონტაქტური ლინზები.

ნორმალური ცვეთის სიმულირებისთვის, ლინზები ინახებოდა წყალში, შემდეგ მზის სხივების სიმულირების მქონე ნათურის ქვეშ და ყოველ 10 საათში სამჯერ ირეცხებოდა წყლით.

მას შემდეგ, რაც ლინზებმა 30 ან 90 დღის მზის სხივის ექვივალენტი მიიღეს, მეცნიერებმა გააანალიზეს წყალი, რომელშიც ისინი ინახებოდა.

მათ აღმოაჩინეს, რომ უფრო მოკლე სიცოცხლის ხანგრძლივობის ლინზები მეტ მიკროპლასტმასს გამოყოფს.

ავტორებმა მოითხოვეს „სასწრაფო“ კვლევის ჩატარება იმ ჯანმრთელობის რისკების შესახებ, რომლებსაც ეს პაწაწინა ნაწილაკები უქმნიან ადამიანებს, როდესაც ისინი სხეულში თვალებიდან მოხვდებიან.

ხელს უწყობს თუ არა კონტაქტური ლინზები პლასტმასის დაბინძურებას?

მიკროპლასტმასი პლასტმასის დაბინძურების უფრო ფართო პრობლემის მხოლოდ ერთი ნაწილია.

მხოლოდ დიდ ბრიტანეთში ყოველწლიურად 750 მილიონზე მეტი კონტაქტური ლინზა იყრება ჩამდინარე წყლებში ან ნაგავსაყრელზე.

მათ დაშლას 500 წლამდე სჭირდება.

ადამიანის მიერ ოდესმე წარმოებული ათი მილიარდი ტონა პლასტმასიდან ექვსი მილიარდი ნაგავსაყრელებზე დევს ან გარემოს აბინძურებს.

ამას დამანგრეველი გავლენა აქვს ველურ ბუნებაზე. მაგალითად, ზღვის ფრინველების 90%-ზე მეტი ნაწლავებში პლასტმასის დაგროვებისგან იტანჯება.

წაიკითხეთ წყარო

ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ა.ნ. ბელოზერსკის სახელობის ფიზიკურ-ქიმიური ბიოლოგიის ინსტიტუტის მკვლევრებმა, აშშ-დან ჩამოსულ კოლეგებთან ერთად, დაადგინეს ძუძუმწოვრების სიცოცხლის ხანგრძლივობის საფუძვლად მყოფი მოლეკულური მექანიზმები. ამ ცოდნის საფუძველზე მათ აღმოაჩინეს ახალი პრეპარატი, რომელსაც სიცოცხლის გახანგრძლივება შეუძლია. მეცნიერების ნაშრომი გამოქვეყნდა ჟურნალ „Cell“-ში.

ექსპერტები დაინტერესდნენ, თუ რამდენად მსგავსია დღეგრძელობის მექანიზმები ისეთ დიდხანს ცოცხლ ცხოველებში, როგორიცაა შიშველი თხუნელა ვირთხა, და თაგვებში, რომლებიც ექვემდებარებიან სხვადასხვა სიცოცხლის გახანგრძლივების მკურნალობას.

მკვლევრებმა შეისწავლეს გენების ექსპრესია — ანუ აქტივობა — 41 სახეობის ძუძუმწოვარში, რომლებსაც განსხვავებული სიცოცხლის ხანგრძლივობა ჰქონდათ. მათ დაადგინეს ხანგრძლივი სიცოცხლის ხანგრძლივობის მქონე ცხოველების მოლეკულური „ხელმოწერები“, როგორიცაა დნმ-ის აღდგენის გენების გააქტიურება და ინსულინის სასიგნალო გზის მარეგულირებელი გენების დათრგუნვა. შემდეგ ესენი შედარებული იქნა მოლეკულურ ბიომარკერებთან ხანგრძლივი სიცოცხლის ხანგრძლივობის მქონე თაგვებში, რომლებზეც ჩატარდა 17 სხვადასხვა სიცოცხლის გახანგრძლივების ინტერვენცია. აღმოჩნდა, რომ ბევრი მექანიზმი განსხვავებულია, მაგრამ აღმოაჩინეს რამდენიმე უნივერსალური ნიმუში.

ეს მოლეკულური მექანიზმები მოიცავს მიტოქონდრიაში ცილის სინთეზის მაკონტროლებელი გენების გააქტიურებას, ასევე ინსულინის მსგავსი ზრდის ფაქტორი 1 გენის დათრგუნვას. ეს უკანასკნელი ასევე დაბერების დამახასიათებელი ნიშანია, რაც, მეცნიერების აზრით, იმაზე მიუთითებს, რომ ასაკთან დაკავშირებული ყველა ცვლილება არ არის მავნე.

მკვლევარებმა გამოთქვეს ჰიპოთეზა, რომ ხანგრძლივ სიცოცხლეში მყოფ თაგვებში აღმოჩენილი მოლეკულური ხელმოწერები, მაგრამ არა ხანგრძლივ სიცოცხლეში მყოფ სახეობებში, ასახავს სიცოცხლის გახანგრძლივების მექანიზმებს, რომლებიც რეაგირებენ ორგანიზმში უკვე დაგროვილ დაზიანებაზე. ზოგადი სიცოცხლის ხანგრძლივობის ბიომარკერები ასახავს ფუნდამენტურ მექანიზმებს, რომლებიც იცავს ორგანიზმს ასაკთან დაკავშირებული პირველადი დაზიანების დაგროვებისგან. მეცნიერებმა თავიანთი ჰიპოთეზა დაადასტურეს ცხოველური უჯრედების ისეთი ნაერთებით დამუშავებით, რომლებიც აუმჯობესებენ თაგვების გადარჩენას და მათ ჟანგვითი სტრესის ქვეშ დაყენებით.

წაიკითხეთ წყარო

„პლატფორმას“ ანალიტიკოსებმა საინტერესო ტენდენციები აღმოაჩინეს იმასთან დაკავშირებით, თუ რას უყურებენ რუსი ახალგაზრდები ტელევიზიით.

კვლევის თანახმად, 21-დან 30 წლამდე ასაკის რუსებმა ტელევიზორის ყურება 2023 წელს უფრო ხშირად დაიწყეს. ისინი ძირითადად ადგილობრივ სატელევიზიო სერიალებზე, კომედიურ შოუებსა და სპორტულ მატჩებზე არიან ორიენტირებულნი.

ამავდროულად, უცხოური არხების გასვლამ მხოლოდ სტიმული მისცა შიდა კინოინდუსტრიის განვითარებას. მაგალითად, ახალგაზრდა რუსების 45%-მა განაცხადა, რომ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში უფრო ხშირად დაიწყეს შიდა ფილმებისა და სერიალების ყურება ტელევიზიით და ონლაინ კინოთეატრებში.

ყოველმა მეხუთე რესპონდენტმა (22%) აღნიშნა ტელეარხებზე საინტერესო კონტენტის ზრდა.

ამავდროულად, რუსი ახალგაზრდების 38% ტელევიზორს არ უყურებს, ხოლო 13%-მა წელს ნაკლებად უყურა. მთავარი მიზეზი საინტერესო კონტენტის ნაკლებობაა (41%). ხოლო ოთხიდან ერთმა რესპონდენტმა (25%) ტელევიზიის კონტენტის დაბალი ხარისხი დაასახელა ონლაინ ხელმისაწვდომი კონტენტის ხარისხთან შედარებით.

წაიკითხეთ წყარო

ოქსფორდის უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფმა აღმოაჩინა, რომ ალკოჰოლის მოხმარება ასოცირდება კატარაქტასთან და პოდაგრასთან. ეს ერთადერთი დაავადებები არ არის, რომლებიც შეიძლება განვითარდეს ალკოჰოლის დიდი რაოდენობით მომხმარებლებში.

ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ალკოჰოლი უფრო ფართო სპექტრს უკავშირდება დაავადებებთან, ვიდრე აქამდე ეგონათ. კვლევის ჩასატარებლად ოქსფორდის ექსპერტებმა პეკინის უნივერსიტეტისა და ჩინეთის სამედიცინო მეცნიერებათა აკადემიის სპეციალისტებთან ითანამშრომლეს.

მეცნიერებმა გააანალიზეს ჩინური მონაცემთა ბაზა, რომელიც შეიცავდა ინფორმაციას 512 000-ზე მეტი ზრდასრული ადამიანის შესახებ, მათ შორის მათი ალკოჰოლის მოხმარების ჩვევების შესახებ.

აღმოჩნდა, რომ ალკოჰოლის მოხმარება 60 დაავადების განვითარების მაღალ რისკთან ასოცირდება. ეს სია მოიცავს 33 დაავადებას, რომლებიც ჯანმო-ს მიერ აქამდე ალკოჰოლთან დაკავშირებულად არ იყო აღიარებული.

კვლევის ყველა მონაწილიდან, მამაკაცების მესამედი და ქალების მხოლოდ 2% მოიხმარდა ალკოჰოლს. დღეში ალკოჰოლის ყოველი ოთხი პორცია ასოცირდებოდა ალკოჰოლთან დაკავშირებული დაავადების განვითარების რისკის 14%-ით ზრდასთან.

ალკოჰოლის მოხმარებასთან დაკავშირებული დაავადებებისა და მდგომარეობების ჩამონათვალში შედის:

• ტუბერკულოზი,
• ხორხის კიბო,
• საყლაპავის კიბო,
• ღვიძლის კიბო,
• დაუზუსტებელი ნეოპლაზმა,
• მსხვილი ნაწლავის კიბო,
• ფილტვის კიბო,
• სწორი ნაწლავის კიბო,
• კიბოს სხვა სახეობა,
• ტუჩის, პირის ღრუს და ხახის კიბო,
• კუჭის კიბო,
• ანემია,
• პურპურა და სხვა ჰემორაგიული მდგომარეობები,
• სხვა მეტაბოლური დარღვევები,
• შაქრიანი დიაბეტი,
• ნაკლებად გავრცელებული ფსიქიკური და ქცევითი დარღვევები კომბინაციაში,
• ეპილეფსია,
• კატარაქტა,
• ფლებიტი და თრომბოფლებიტი,
• კარდიომიოპათია,
• ინტრაცერებრული სისხლდენა,
• ცერებროვასკულური დაავადებების შედეგები,
• ჰიპერტენზიული გულის დაავადება,
• პირველადი (ესენციური) არტერიული ჰიპერტენზია,
• ცერებრალური ინფარქტი,
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების გართულებები,
• ინსულტი (დაუზუსტებელი),
• თავის ტვინის არტერიების ოკლუზია და სტენოზი,
• პრეცერებრული არტერიების ოკლუზია და სტენოზი,
• სხვა ცერებროვასკულური დაავადებები,
• ქრონიკული იშემიური გულის დაავადება,
• სისხლის მიმოქცევის სისტემის ნაკლებად გავრცელებული დაავადებები კომბინაციაში,
• დაუზუსტებელი ქრონიკული ბრონქიტი,
• სხვა ქრონიკული ობსტრუქციული ფილტვის დაავადებები,
• პნევმონია,
• ალკოჰოლური ღვიძლის დაავადება,
• ღვიძლის ფიბროზი და ციროზი,
• ღვიძლის სხვა ანთებითი დაავადებები,
• ანალური და სწორი ნაწლავის აბსცესი,
• გასტროეზოფაგური რეფლუქსური დაავადება,
• კუჭის წყლული,
• საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა დაავადებები,
• სხვა ღვიძლის დაავადებები,
• პანკრეატიტი,
• სხვა ადგილობრივი ინფექციები (კანის/კანქვეშა ქსოვილის),
• ოსტეონეკროზი,
• პოდაგრა,
• სხვა ართროზი,
• ფუნქციური კვლევების პათოლოგიური შედეგები,
• სისუსტე და დაღლილობა,
• სიკვდილიანობის სხვა დაუზუსტებელი/დაუზუსტებელი მიზეზები,
• უცნობი/დაუზუსტებელი ავადობის მიზეზები,
• მხრისა და ზედა კიდურის მოტეხილობა,
• ბარძაყის ძვლის მოტეხილობა,
• ნეკნების/მკერდის ძვლის/გულმკერდის ხერხემლის მოტეხილობა;
• ნაკლებად გავრცელებული დაზიანებები, მოწამვლები და სხვა გარეგანი მიზეზები ერთად,
• განზრახ თვითდაზიანება (საკუთარი თავისთვის ზიანის მიყენება),
• დაცემა,
• სატრანსპორტო ავარიები.

საინფორმაციო სტატიები არ უნდა ჩაითვალოს სამედიცინო რჩევად. ნებისმიერი გადაწყვეტილების მიღებამდე გაიარეთ კონსულტაცია სპეციალისტთან.

წაიკითხეთ წყარო

აღმოჩენილი ზოგიერთი მჟავა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის ღირებულია

კრასნოიარსკის მეცნიერებმა ხავსებში აღმოაჩინეს სხვადასხვა სახის ცხიმოვანი მჟავა, მათ შორის იშვიათი აცეტილენის მჟავები და ომეგა-3 პოლიუჯერი ცხიმოვანი მჟავები, რომლებიც უაღრესად სასარგებლოა ადამიანისთვის.

ბიოფიზიკის ინსტიტუტის, კრასნოიარსკის სამეცნიერო ცენტრის, რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ციმბირის ფილიალისა და ციმბირის ფედერალური უნივერსიტეტის მკვლევრებმა აჩვენეს, რომ ციმბირული ხავსის სახეობები შეიცავს ცხიმოვანი მჟავების ფართო სპექტრს, მათ შორის ძვირფას პოლიუჯერ ცხიმოვან მჟავებს და უნიკალურ აცეტილენის მჟავებს. მათი ნაშრომი გამოქვეყნდა ჟურნალ „ბიომოლეკულებში“.

ცხიმოვანი მჟავები ორგანიზმის აუცილებელი კომპონენტია. მიუხედავად იმისა, რომ ცხოველები, მათ შორის ადამიანები, მათ საკვებიდან იღებენ, მცენარეები თავად სინთეზირებენ მათ.

კრასნოიარსკელმა მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ ციმბირული ხავსის სახეობები შეიცავს ცხიმოვანი მჟავების ფართო სპექტრს, მათ შორის მონო- და პოლიუჯერ ცხიმოვან მჟავებს, ნაჯერ ცხიმოვან მჟავებს და ძალიან იშვიათ და უჩვეულო აცეტილენურ ცხიმოვან მჟავებს. მეცნიერები თვლიან, რომ ეს უკანასკნელი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ცხოველთა კვების მარკერებად.

გარდა ამისა, აღმოჩნდა, რომ ხავსების მნიშვნელოვანი რაოდენობა საკმაოდ დიდი რაოდენობით შეიცავს ერთ-ერთ ძვირფას ომეგა-3 პოლიუჯერ ცხიმოვან მჟავას - ეიკოზაპენტაენის მჟავას, რომელიც უაღრესად აუცილებელია ადამიანის გულ-სისხლძარღვთა და იმუნური სისტემებისთვის.

SFU-ს ფუნდამენტური ბიოლოგიისა და ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის წყლისა და ხმელეთის ეკოსისტემების დეპარტამენტის ასოცირებული პროფესორის, ირინა ფილიპოვას თქმით, სწორედ ეიკოზაპენტაენური მჟავის სინთეზირების უნარის შეძენამ — უნარი, რომლის გამომუშავებაც მათ „წინაპრებს“, მწვანე წყალმცენარეებს, არ შეუძლიათ — დაეხმარა ხავსებს სხვადასხვა გარემო პირობებში აყვავებასა და ცვალებად პირობებთან ადაპტაციაში.

წაიკითხეთ წყარო

ციმბირელმა ფიზიკოსებმა შეიმუშავეს მეთოდი, რომელიც ბნელი მატერიის კანდიდატი ნაწილაკების აღმოჩენის საშუალებას იძლევა.

რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის (SB RAS) ციმბირის ფილიალის ბირთვული ფიზიკის ინსტიტუტის (INP) მკვლევრებმა შეიმუშავეს კონცეფცია, რომელიც მათ მიერ შექმნილი კრიოგენული არგონზე დაფუძნებული დეტექტორის გამოყენებით, შესაძლებელს გახდის ბნელი მატერიის კანდიდატი ნაწილაკების აღმოჩენას. მეცნიერების ნაშრომი გამოქვეყნდა The European Physical Journal C-ში.

ბნელი მატერია ელექტრომაგნიტურად არ ურთიერთქმედებს, მაგრამ გრავიტაციულად ურთიერთქმედებს. ის არასდროს ყოფილა პირდაპირი დაკვირვების ობიექტი, მაგრამ მისი არსებობის უამრავი არაპირდაპირი მტკიცებულება არსებობს. ბნელი მატერიის ერთ-ერთი სავარაუდო კანდიდატია WIMP (სუსტად ურთიერთქმედებადი მასიური ნაწილაკი).

ფიზიკაში მისი ძიების ყველაზე პერსპექტიულ გზად ამჟამად კეთილშობილ აირებზე - არგონზე ან ქსენონზე დაფუძნებული ორფაზიანი დეტექტორების შექმნა ითვლება. პირველებს უპირატესობა აქვთ, რომ უფრო მგრძნობიარეები არიან და, შედეგად, შეუძლიათ მათთან ურთიერთქმედების დროს ნაწილაკების ენერგიის აღმოჩენა და მათი მასშტაბირება უფრო ადვილია. INP SB RAS-ის დამონტაჟება ასევე იყენებს არგონს.

არგონის დეტექტორებით აღმოჩენილი ნაწილაკების ენერგიის ნაწილი ულტრაიისფერ სინათლედ გარდაიქმნება. ბირთვული ფიზიკის ინსტიტუტის (SB RAS) მკვლევარებმა შეისწავლეს ხილული გამოსხივების მექანიზმები სპექტრის გადამრთველების გამოყენების გარეშე - მასალები, რომლებსაც შეუძლიათ სინათლის ხელახლა გამოსხივება სასურველ ხილულ დიაპაზონში.

მეცნიერებმა შემოგვთავაზეს ბნელი მატერიის ნაწილაკების აღმოჩენის ალტერნატიული მიდგომა. მათ აჩვენეს, რომ საკმარისად მძიმე ნაწილაკების აღმოჩენა შესაძლებელია ელექტროლუმინესცენტური სიგნალის გამოყენებით, რომელიც წარმოიქმნება საკმარისად დამუხტულ გარემოში არგონის ატომებთან შეჯახებისას. თუ ნაწილაკი მძიმეა, ის საკმარის ენერგიას გადასცემს არგონის ბირთვს, რათა მეცნიერებმა დააკვირდნენ მის სიგნალს, აღნიშნა ერთ-ერთმა მკვლევარმა, ვლადისლავ ოლეინიკოვმა.

წაიკითხეთ წყარო