დაბინძურება

შავ ზღვაში, კრასნოდარის მხარის სანაპიროსთან, ახალი მასშტაბური ნავთობის ლაქა აღმოაჩინეს, რომელიც, სავარაუდოდ, დაახლოებით 900 ტონა ნავთობს შეიცავს.

ამის შესახებ რეგიონის გუბერნატორმა ვენიამინ კონდრატიევმა პარლამენტის სხდომაზე განაცხადა და სიტუაციას „ტანკერების საგის მეორე ეპიზოდი“ უწოდა. მისი თქმით, ლაქა ტამანის, თემრიუკისა და ანაპას მიმართულებით მოძრაობს. წყარო 2024 წლის დეკემბერში ორი ტანკერის ჩაძირვაა, რის შემდეგაც ზღვა უკვე დაბინძურებული იყო მაზუთით.

---

„თქვენ უბრალოდ უნდა დაასუფთაოთ“

კონდრატიევმა აღნიშნა, რომ რეგიონის მთავრობა სარეზერვო ფონდიდან თანხებს გამოყოფს გაწმენდისთვის. „არაფრის გაკეთება არ არის საჭირო, მხოლოდ გაწმენდაა საჭირო“, - ხაზი გაუსვა გუბერნატორმა. მან ასევე აღნიშნა, რომ შავ ზღვაში მანამდე დაახლოებით 1,3 მილიონი ტონა ნავთობპროდუქტი ჩაიღვარა.

გარემოსდამცველები და ადგილობრივი აქტივისტები აფრთხილებენ, რომ ამჟამინდელი დაბინძურების მასშტაბები შესაძლოა რამდენჯერმე აღემატებოდეს წინა გამონაბოლქვებს. გარემოს დამცველი იური ოზაროვსკი იუწყება, რომ ანაპას სანაპიროსთან ახალი დაბინძურება უკვე დაფიქსირდა.

---

შემდგომი დაბინძურების საფრთხის გათვალისწინებით, ხელისუფლებამ დაიწყო 13 კილომეტრიანი დამცავი სანაპიროს აღდგენა, რომელიც ადრე იყო დემონტაჟული. ცხრა კილომეტრი უკვე დასრულებულია. ყუბანის რეგიონალური სამუშაო ჯგუფის ცნობით, მშენებლობა მიმდინარეობს ნავთობის კვალის ამსახველი თანამგზავრული სურათების ანალიზის შემდეგ.

---

ამასობაში, ოზაროვსკიმ, რომელმაც პირადად დაათვალიერა სანაპირო ზოლი, განმარტა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მაზუთის გამონაბოლქვი მხოლოდ ვისოკი ბერეგის სანაპიროზე დაფიქსირდა, სხვაგან წყალი სუფთა რჩება. საგანგებო სიტუაციების სამინისტრომ ადრე განაცხადა, რომ სიტუაცია „სტაბილიზდა“ და მოხალისეები აღარ იყვნენ საჭირო.

---

2024 წლის ავარიის შედეგები

2024 წლის 15 დეკემბერს, ქერჩის სრუტეში შტორმის დროს ორი ტანკერი, რომელიც 9000 ტონაზე მეტ საწვავზე იყო გადაზიდული, ჩაიძირა. ზღვაში მინიმუმ 4000 ტონა საწვავი ჩაიღვარა. ამან გამოიწვია მასიური საზღვაო სიკვდილიანობა და ანაპაში ცურვის აკრძალვა. დაბინძურებამ ყირიმისა და ოდესის რეგიონის სანაპიროებამდეც კი მიაღწია.

ცხრა თვის განმავლობაში მაშველებმა შეაგროვეს 22 000 პარკი მაზუთი (დაახლოებით 2 000 ტონა) და გაწმინდეს 1 300 კილომეტრიანი სანაპირო ზოლი, რის შედეგადაც 181 000 ტონაზე მეტი დაბინძურებული ნიადაგი მოიხსნა.

მეცნიერებმა საგანგაშო აღმოჩენა გააკეთეს: დედამიწის ყველაზე შორეულ კუთხეებშიც კი, პლასტმასის დაბინძურებისგან თავის დაღწევა შეუძლებელია.

ს ცნობით news.ru- , რომელიც ბრიტანეთის ანტარქტიდის კვლევას ეყრდნობა, ანტარქტიდის თოვლში მიკროპლასტმასის ნაწილაკები აღმოაჩინეს. მკვლევარები აღნიშნავენ, რომ ეს საგანგაშო ფაქტი ადასტურებს, რომ ჩვენს პლანეტაზე ნამდვილად ხელუხლებელი ადგილი აღარ დარჩა. „დედამიწაზე ნამდვილად ხელუხლებელი ადგილი აღარ არსებობს“, - განაცხადა კვლევის თანაავტორმა კირსტი ჯონს-უილიამსმა და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ყველაზე ფრთხილად დაცული და შორეული ტერიტორიებიც კი უკვე დაბინძურების ზემოქმედების ქვეშაა. ეკოლოგმა კლარა მანომ ივარაუდა, რომ მიკროპლასტმასის წყარო ადამიანის საქმიანობაშია. მკვლევარების ტანსაცმელი, ბაზებზე გამოყენებული თოკები და უსაფრთხო მარშრუტების აღმნიშვნელი დროშებიც კი შეიძლება პასუხისმგებელი იყოს ანტარქტიდის თოვლში დალექილ პლასტმასზე. მიკროპლასტმასის პრობლემა სულ უფრო გლობალური ხდება. ნიუ-მექსიკოს ჯანდაცვის მეცნიერებათა უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა ბოლოდროინდელმა კვლევამ აჩვენა, რომ ადამიანის ტვინში მიკროპლასტმასის რაოდენობა ბოლო რვა წლის განმავლობაში 50%-ით გაიზარდა. დემენციის მქონე ადამიანებს პლასტმასის ნაწილაკების დონე ჯანმრთელ სუბიექტებთან შედარებით ათჯერ მეტი ჰქონდათ. საერთო ჯამში, მეცნიერებმა 12 სხვადასხვა პოლიმერი აღმოაჩინეს, რომელთაგან პოლიეთილენი ლიდერობს. გარდა ამისა, პლასტმასი აქტიურად შეიწოვება მსოფლიო ოკეანეების მარჯნების მიერ, რაც მას „უხილავს“ ხდის. თუმცა, წყლიდან მისი გაქრობა არ ნიშნავს, რომ ის გარემოს ზიანს არ აყენებს. ყოველწლიურად ოკეანეებში 4.8-დან 12.7 მილიონ ტონამდე პლასტმასი ხვდება და მისი 70% ზღვის გარემოში „ქრება“.

ახალი კვლევის თანახმად, ჩვეულებრივი კონტაქტური ლინზები შესაძლოა ადამიანის ორგანიზმში მიკროპლასტიკური ნაწილაკების მოხვედრის წყარო იყოს. ეს საგანგაშო ამბავია, იმის გათვალისწინებით, რომ მათ მსოფლიოში ათობით მილიონი ადამიანი იყენებს.

ახალი კვლევის თანახმად, კონტაქტური ლინზები შესაძლოა თვალებს საშიში მიკროპლასტმასის ზემოქმედების ქვეშ აყენებდეს.

სტატისტიკის მიხედვით, მსოფლიოში 140 მილიონამდე ადამიანი იყენებს კონტაქტურ ლინზებს.

ამერიკის ქიმიური საზოგადოების მიერ გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ დღეში 10 საათის განმავლობაში ლინზების ტარება წელიწადში 90 000-ზე მეტ მიკროპლასტიკურ ნაწილაკს გამოყოფს.

„ჩვენი კვლევა ადამიანებში მიკროპლასტმასთან პირდაპირი კონტაქტის შეუსწავლელ გზას ავლენს“, - დაასკვნეს ავტორებმა.

„საჭიროა კვლევა იმ პოტენციური ჯანმრთელობის რისკების შესაფასებლად, რომლებიც მიკროპლასტმასის თვალში ზემოქმედებას ახლავს თან“, - ნათქვამია ტექსტში.

რა არის მიკროპლასტმასი და როგორ მოქმედებს ის ადამიანის ჯანმრთელობაზე?

მიკროპლასტმასი არის 5 მმ-მდე ზომის პლასტმასის პატარა ნაწილაკები, რომლებიც ყველგან გვხვდება. 2022 წლის კვლევის თანახმად, ადამიანის ორგანიზმში ყოველ კვირას ხუთ გრამამდე მიკრო და ნანოპლასტმასი ხვდება. ერთი წლის განმავლობაში დაგროვილი რაოდენობა საკმარისია ერთი საკრედიტო ბარათის დასამზადებლად.

ექსპერტების თქმით, ამან შეიძლება ჯანმრთელობისთვის საშიში შედეგები გამოიწვიოს.

პაწაწინა ნაწილაკები ადამიანის სისხლში რჩება, ორგანოებში ილექება და ორსულობის დროს ნაყოფზეც კი შეიძლება გადაეცეს. ახალი კვლევა ვარაუდობს, რომ მიკროპლასტმასმა შესაძლოა კიბო გამოიწვიოს.

როგორ შეამოწმეს მეცნიერებმა კონტაქტური ლინზები მიკროპლასტმასზე?

მეცნიერებმა შეისწავლეს სხვადასხვა ბრენდისა და სხვადასხვა მომსახურების ვადის მქონე ექვსი ტიპის მრავალჯერადი გამოყენების კონტაქტური ლინზები.

ნორმალური ცვეთის სიმულირებისთვის, ლინზები ინახებოდა წყალში, შემდეგ მზის სხივების სიმულირების მქონე ნათურის ქვეშ და ყოველ 10 საათში სამჯერ ირეცხებოდა წყლით.

მას შემდეგ, რაც ლინზებმა 30 ან 90 დღის მზის სხივის ექვივალენტი მიიღეს, მეცნიერებმა გააანალიზეს წყალი, რომელშიც ისინი ინახებოდა.

მათ აღმოაჩინეს, რომ უფრო მოკლე სიცოცხლის ხანგრძლივობის ლინზები მეტ მიკროპლასტმასს გამოყოფს.

ავტორებმა მოითხოვეს „სასწრაფო“ კვლევის ჩატარება იმ ჯანმრთელობის რისკების შესახებ, რომლებსაც ეს პაწაწინა ნაწილაკები უქმნიან ადამიანებს, როდესაც ისინი სხეულში თვალებიდან მოხვდებიან.

ხელს უწყობს თუ არა კონტაქტური ლინზები პლასტმასის დაბინძურებას?

მიკროპლასტმასი პლასტმასის დაბინძურების უფრო ფართო პრობლემის მხოლოდ ერთი ნაწილია.

მხოლოდ დიდ ბრიტანეთში ყოველწლიურად 750 მილიონზე მეტი კონტაქტური ლინზა იყრება ჩამდინარე წყლებში ან ნაგავსაყრელზე.

მათ დაშლას 500 წლამდე სჭირდება.

ადამიანის მიერ ოდესმე წარმოებული ათი მილიარდი ტონა პლასტმასიდან ექვსი მილიარდი ნაგავსაყრელებზე დევს ან გარემოს აბინძურებს.

ამას დამანგრეველი გავლენა აქვს ველურ ბუნებაზე. მაგალითად, ზღვის ფრინველების 90%-ზე მეტი ნაწლავებში პლასტმასის დაგროვებისგან იტანჯება.

წაიკითხეთ წყარო

სამაგიეროდ, სასტუმროებს მოეთხოვებათ შამპუნის, ტანის ლოსიონის და შხაპის გელის დიდი, შესავსები ბოთლების გამოყენება, ან სტუმრებს ეს პროდუქტები თან უნდა წაიღონ.

ევროკომისიამ პლასტმასის ნარჩენების შემცირების ახალი წესების ფარგლებში ევროპულ სასტუმროებში მინიატურული საპირფარეშო ნივთების გამოყენების აკრძალვის წინადადება წამოაყენა.

, სასტუმროებს შამპუნის, ტანის ლოსიონის და შხაპის გელის დიდი, შესავსები ბოთლების გამოყენება მოუწევთ, ან სტუმრებს ეს პროდუქტები თან უნდა წაიღონ SchengenVisaInfo.com-ის.

ევროკომისიის მონაცემებით, თითოეული ევროპული ქვეყანა ყოველწლიურად თითქმის 180 კილოგრამ პლასტმასის ნარჩენს აწარმოებს. შეფუთვა პლასტმასის მასალების ერთ-ერთი მთავარი გამოყენებაა, რადგან ევროკავშირში გამოყენებული პლასტმასის 40% და ქაღალდის 50% ამ მიზნით გამოიყენება.

ევროპელი ოფიციალური პირები აღნიშნავენ, რომ თუ ზომები არ მიიღება, ევროპა ასეთი ნარჩენების კიდევ უფრო მეტად გაზრდის წინაშე დგას. კერძოდ, 2023 წლისთვის, შეფუთვის ნარჩენების მოცულობა, სავარაუდოდ, 19%-ით გაიზრდება, ხოლო პლასტმასის შესაფუთი ნარჩენების რაოდენობა - 46%-ით.

ახალი ცვლილებების მიზანია ნარჩენების ზრდის შეჩერება და მომხმარებლების წახალისება, გამოიყენონ მრავალჯერადი გამოყენების შეფუთვა და შეამცირონ ზედმეტი შეფუთვა.

ეს ნაბიჯი „ევროპის მწვანე შეთანხმების“ ცირკულარული ეკონომიკის სამოქმედო გეგმის ნაწილია, რომლის მიზანია ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტები ნორმად აქციოს და შეფუთვა გადამუშავებადი იყოს მომდევნო რვა წლის განმავლობაში. შეფუთვის ხელახალი გამოყენების წახალისების მიზნით, სხვადასხვა ინდუსტრიის მომსახურების მიმწოდებლები გეგმავენ თავიანთი პროდუქციის გარკვეული რაოდენობის შეთავაზებას, როგორც მრავალჯერადი გამოყენების ალტერნატივას, როგორიცაა ჰიგიენური საშუალებები, ელექტრონული კომერციის მიტანა და სასმელები გატანის სერვისით.

ასევე აიკრძალება სასმელებისა და საკვების, ხილისა და ბოსტნეულის ერთჯერადი შეფუთვა, ასევე მინიატურული შამპუნის ბოთლები და სხვა შესაფუთი მასალები სასტუმროებში.

ევროკომისიის გეგმების თანახმად, შეფუთვის სექტორი 2050 წლისთვის „კლიმატური ნეიტრალიტეტის“ გზაზე უნდა იყოს.

ეს წინადადება ახლა ევროპარლამენტისა და ევროპის საბჭოს დონეზე უნდა დამტკიცდეს.

წაიკითხეთ წყარო