ისტორიული შეთანხმება ბოსფორის სანაპიროზე: შავი ზღვის პორტებში დაბლოკილი მილიონობით ტონა უკრაინული მარცვლეული მსოფლიო ბაზრებზე მოხვედრას შეძლებს.
სტამბოლში, დოლმაბაჰჩეს სასახლეში, კიევისა და მოსკოვის წარმომადგენლებმა თურქეთთან და გაეროსთან ხელი მოაწერეს ორ ცალკეულ შეთანხმებას მარცვლეულის ტრანსპორტირების პირობებსა და გემების უსაფრთხოების გარანტიებზე.
ხელმოწერის ცერემონია გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიო გუტიერეშმა და G4 სამიტის მასპინძელმა, რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა გამართეს.
„ეჭვგარეშეა, რომ ეს შეთანხმება მთელი მსოფლიოსთვისაა. ის შვებას მოუტანს გაკოტრების პირას მყოფ განვითარებად ქვეყნებს, ის გადაარჩენს ყველაზე დაუცველ მოსახლეობას შიმშილისგან და ასევე ხელს შეუწყობს გლობალური სურსათის ფასების სტაბილიზაციას. ტარიფები ომამდეც კი დაიწყო ზრდა, რაც განვითარებადი ქვეყნებისთვის ნამდვილ კოშმარად იქცა. ინიციატივა, რომელსაც ახლახანს ხელი მოვაწერეთ, გზას უხსნის სურსათის ექსპორტის მნიშვნელოვან მოცულობას შავი ზღვის სამი ძირითადი უკრაინული პორტიდან - ოდესიდან, ჩერნომორსკიდან და იუჟნედან.“ - ანტონიო გუტერეში, გაეროს გენერალური მდივანი.
კიევის სახელით შეთანხმებას ხელი მოაწერა უკრაინის ინფრასტრუქტურის მინისტრმა ალექსანდრ კუბრაკოვმა. კრემლს თავდაცვის მინისტრი სერგეი შოიგუ წარმოადგენდა.
„გულწრფელად ვიმედოვნებ, რომ სტამბოლში რუსეთთან და უკრაინასთან თანამშრომლობით მიღწეული შეთანხმება მშვიდობისკენ მიმავალ გზაზე გარდამტეხი მომენტი იქნება. ბრძოლის ველზე შედეგის მიუხედავად, მშვიდობის მიღწევა მხოლოდ მოლაპარაკებების მაგიდასთან არის შესაძლებელი.“ - რეჯეფ თაიფ ერდოღანი, თურქეთის პრეზიდენტი.
ევროკავშირმა მოუწოდა შეთანხმების რაც შეიძლება სწრაფად განხორციელებისკენ და განაცხადა, რომ ეს კიევს ექსპორტში დაეხმარება.
რთული მოლაპარაკებების პროცესის ერთ-ერთი მთავარი საკითხი იყო მშრალი ტვირთმზიდი გემების შემოწმების ორგანიზება იარაღის ტრანსპორტირების თავიდან ასაცილებლად. ვოლოდიმირ ზელენსკის ოფისის ხელმძღვანელის თანაშემწემ, მიხაილო პოდოლიაკმა, ადრე განაცხადა, რომ კიევი არ დათანხმდებოდა რუსული გემების ყოფნას უკრაინის პორტებში. შესაბამისად, უკრაინელები საკუთარ ტერიტორიაზე ჩაატარებენ პორტების შემოწმებებს. თურქეთის პრეზიდენტმა სტამბოლში ერთობლივი საკოორდინაციო ცენტრის შექმნის შესახებ განაცხადა. მის მიერ შექმნილი ინსპექტირების ჯგუფები შემდგომ მონიტორინგს განახორციელებენ.
რუსეთმა დაჟინებით მოითხოვა, რომ უკრაინული ექსპორტის ზღვით განახლების საკითხი „პაკეტში“ უნდა განიხილებოდეს რუსული საკვებისა და სასუქების შეზღუდვების მოხსნასთან ერთად.
გაეროს წარმომადგენლების თქმით, შავი ზღვის განაღმვითი სამუშაოები მარცვლეულის შესახებ შეთანხმების ფარგლებში არ განხორციელდება. უკრაინელი პილოტები გემებს უსაფრთხო გასასვლელებში ნეიტრალურ წყლებში მისვლამდე გააცილებენ.
