მარეგულირებელმა დისკუსიის დეტალები დისკუსიების მეორე შეჯამებაში ასახა.
22 მარტის სხდომაზე ძირითადი განაკვეთის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას, ცენტრალური ბანკის დირექტორთა საბჭოს წევრებმა გამოავლინეს რამდენიმე ფაქტორი, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს მისი შემცირება. ეს გამომდინარეობს მარეგულირებლის მიერ 1 აპრილს გამოქვეყნებული „ძირითადი განაკვეთის განხილვის შეჯამებიდან“.
22 მარტის სხდომის შემდეგ, რუსეთის ბანკის დირექტორთა საბჭომ ძირითადი განაკვეთი მიმდინარე 16%-იან დონეზე შეინარჩუნა. ცენტრალური ბანკის გუბერნატორის, ელვირა ნაბიულინას თქმით, ალტერნატიული შედეგების ვარიანტები „დეტალურად არ განხილულა“, თუმცა, სამომავლო ტრაექტორიასა და სიგნალთან დაკავშირებით დისკუსია გაიმართა, რადგან ინფლაციის კლების ტენდენციის მდგრადობასთან დაკავშირებით მოსაზრებები გაიყო. „იყვნენ ისეთებიც, რომლებიც თვლიდნენ, რომ ინფლაციის შემცირება უკვე მდგრადი ხდებოდა. თუმცა, იყვნენ ისეთებიც, რომლებიც თვლიდნენ, რომ ინფლაციის რისკები გაიზარდა. ამიტომ, ჩვენ განვიხილეთ სხვადასხვა ვარიანტი“, - განაცხადა ნაბიულინამ.
დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ განაკვეთის შემცირების პირველი არგუმენტი მიმდინარე ინფლაციის შემდგომი მდგრადი შენელება იქნება. „როსსტატის“ მონაცემებით, 19-დან 25 მარტამდე პერიოდში ყოველკვირეული ინფლაცია 0.06%-დან 0.11%-მდე დაჩქარდა. ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მონაცემებით, წლიური ინფლაცია 7.61%-მდე დაჩქარდა, რაც წინა კვირის 7.58%-თან შედარებით მეტია. თებერვალში წლიური ინფლაცია 7.69%-მდე გაიზარდა, იანვრის ბოლოს 7.44%-თან შედარებით.
მეორე არგუმენტი განაკვეთის შემცირების სასარგებლოდ არის საყოფაცხოვრებო სესხების გაცემისა და მომხმარებელთა აქტივობის შენელება. ცენტრალური ბანკი თავის შეჯამებაში აღნიშნავს, რომ სესხების გაცემის აქტივობა ზოგადად შენელებულია, თუმცა ჯერჯერობით არათანაბრად. კერძოდ, მარეგულირებლის თქმით, კორპორატიული სესხების გაცემაში მცირედი შენელება შეინიშნება. იპოთეკური სესხები შემოდგომის თვეებთან შედარებით უფრო ნელა იზრდება. ამასობაში, „დაუცველი სამომხმარებლო სესხები მაღალი ტემპით (რუსეთის ბანკის პროგნოზზე მაღალი) ტემპით იზრდებოდა, რაც დისკუსიის მონაწილეებისთვის მნიშვნელოვანი სიურპრიზი იყო“, - აღნიშნულია შეჯამებაში.
რეზიუმეში აღნიშნულია, რომ განაკვეთის შემცირების კიდევ ერთი განმაპირობებელი ფაქტორი შრომის ბაზრის სიხისტის შემსუბუქებაა. ცენტრალური ბანკის ცნობით, ბოლო თვეებში გარკვეული სტაბილიზაციის შემდეგ, შრომის ბაზარზე დაძაბულობა კვლავ გაიზარდა. „როსსტატის“ მონაცემებით, რუსეთში უმუშევრობის დონემ 2024 წლის იანვარში 2.9% შეადგინა, რაც გასული წლის დეკემბერში არსებულ 3%-თან შედარებით ნაკლებია.
ცენტრალური ბანკი აღნიშნავს, რომ მრავალ ინდუსტრიაში მუშახელის დეფიციტი განახლდა. რუსეთის ბანკის რეგიონულმა ოფისებმა განხილვების დროს განაცხადეს, რომ რიგ ინდუსტრიებში კადრების მწვავე დეფიციტი აიძულებს კომპანიებს, გააფართოვონ დასაქმების გეოგრაფია. „გამოითვალა მოსაზრება, რომ პრეზიდენტის მიმართვაში საჯარო სექტორში ხელფასების გაზრდის შესახებ შეტანილმა ზომებმა შესაძლოა კიდევ უფრო წაახალისოს ხელფასების ზრდა ეკონომიკის სხვა სექტორებში მუშახელზე კონკურენციის გამო“, - აღნიშნულია ცენტრალური ბანკის დოკუმენტში. შედეგად, შრომის ბაზარზე არსებული დაძაბულობის გათვალისწინებით, პროდუქტიულობის ზრდამ შესაძლოა ხელფასების ზრდას კიდევ უფრო ჩამორჩეს.
ცენტრალური ბანკის დირექტორთა საბჭომ მონეტარული პოლიტიკის შერბილების საბოლოო ფაქტორად ბიუჯეტიდან ან გარე პირობებიდან ინფლაციური რისკების არარსებობა დაასახელა. მონაწილეები შეთანხმდნენ, რომ რუსეთის პრეზიდენტის, ვლადიმერ პუტინის მიმართვაში გამოცხადებული დამატებითი ბიუჯეტის ხარჯების ინფლაციაზე ზემოქმედების ხარისხი, პირველ რიგში, მათი დაფინანსების წყაროებზე იქნება დამოკიდებული - საგადასახადო შემოსავლებისა და სესხების თანაფარდობაზე. „გამოცხადებული ზომების გავლენის შეფასება ახალი ზომების კონკრეტული პარამეტრების გამოქვეყნების შემდეგ იქნება შესაძლებელი. აღინიშნა, რომ ფისკალური პოლიტიკა კვლავაც მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს მონეტარული პოლიტიკის განხორციელების პირობებზე“, - აღნიშნა ცენტრალურმა ბანკმა.
შეჯამების თანახმად, დისკუსიის მონაწილეებმა ასევე დაასახელეს განაკვეთის გაზრდის ფაქტორები. ესენია ინფლაციის სტაბილიზაცია მიმდინარე დონეზე, მომხმარებელთა აქტივობის შემცირების ნიშნების არარსებობა, ეკონომიკაში დადებითი წარმოების ხარვეზის ზრდა და სხვა ინფლაციური რისკების რეალიზაცია, რომლებიც საფრთხეს უქმნის 2024 წლის ინფლაციის მიზნის მიღწევას.
დისკუსიის შედეგად, კონსენსუსი გამოიკვეთა, რომ მარტის შეხვედრამ არ უნდა მისცეს დამატებითი მიმართულების სიგნალი მომავალ შეხვედრებზე ძირითადი განაკვეთის ცვლილებებთან დაკავშირებით, რეზიუმეს თანახმად. მონაწილეთა უმეტესობა მიიჩნევდა, რომ მომავალი ეკონომიკური განვითარების გაურკვევლობა მაღალი რჩება. მონაწილეები შეთანხმდნენ, რომ გადაცემის შეფერხების გათვალისწინებით, მონეტარული პირობები მომდევნო თვეებში გამკაცრდება, რაც გავლენას მოახდენს დანაზოგებსა და სესხების გაცემის აქტივობაზე.
ცენტრალური ბანკის ინფლაციის მიზნის მიღწევას სხვადასხვა ფაქტორი შეაფერხებს, მათ შორის ივლისში საბინაო და კომუნალური მომსახურების ტარიფების ინდექსაცია, რომლის ჯამურმა მაჩვენებელმა შესაძლოა 1 პროცენტულ პუნქტს მიაღწიოს, აღნიშნა „რენესანს კაპიტალის“ მთავარმა ეკონომისტმა სოფია დონეცკმა „ვედომოსტისთან“ საუბრისას.
ცენტრალური ბანკი ამჟამად „საკმაოდ უჩვეულო სიტუაციას“ აკვირდება: დანაზოგების ძლიერ ზრდას აქტიური მოხმარება ახლავს თან, განაცხადა ნაბიულინამ 22 მარტის შეხვედრის შემდეგ გამართულ პრესკონფერენციაზე. მსგავსი დასკვნა გაკეთდა შეჯამებაში. დისკუსიის მონაწილეებმა რუსებში მომხმარებელთა აქტივობის გაზრდის დამატებით სტიმულად სოციალური შეღავათებისა და ტრადიციული წლის ბოლოს ბონუსების მნიშვნელოვანი ინდექსაცია დაასახელეს.
ცენტრალური ბანკის აზრით, ინფლაციის მნიშვნელოვნად შესანელებლად, დაზოგვის ქცევა მოხმარებაზე უნდა ჭარბობდეს. მარეგულირებელი იმედოვნებს, რომ ინფლაციის მოლოდინების ამჟამინდელი მაღალი დონიდან შემცირება მოქალაქეებში დაზოგვისადმი ინტერესს გააღვივებს.
