არსებობს სამი შესაძლო სცენარი, რომელთაგან ერთ-ერთმა შეიძლება გლობალური პროცესორების დეფიციტი გამოიწვიოს.
2023 წელს ჩიპების ინდუსტრიის ზრდის ტემპის შემცირებაა მოსალოდნელი, რადგან სამომხმარებლო ელექტრონიკაზე მოთხოვნა სტაბილიზდება. თუმცა, technologyreview.com-ის თანახმად, ეს არ არის მთავარი საზრუნავი, არამედ მწარმოებლების წინაშე არსებული გეოპოლიტიკური გამოწვევები.
2022 წელს, როგორც გახსოვთ, აშშ-მ შეზღუდა ნახევარგამტარული წარმოების ტექნოლოგიებისა და მასალების იმპორტი ჩინეთიდან და ჩინეთისთვის. აშშ ასევე აქტიურად ახორციელებს წარმოების სიმძლავრეების შიდა გადატანას, ინვესტიციების გარეშე. ევროპისა და აზიის ქვეყნების მთავრობებმა, სადაც ჩიპების მწარმოებელი მსხვილი კომპანიებია განთავსებული, მხარი დაუჭირეს თავიანთ ამერიკელ პარტნიორებს ინდუსტრიაში პოზიციების შენარჩუნებაში. რადგან ეს შეზღუდვები ძალაში რჩება ახალ წლამდე, მათ შეიძლება მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინონ ინდუსტრიაზე, მიწოდების ჯაჭვების დარღვევიდან დაწყებული, ბიზნესის კეთების თავისუფლების შეზღუდვით დამთავრებული.
პოლიტიკოსებმა ინდუსტრია რთულ მდგომარეობაში ჩააყენეს. რომელი ჩიპები და ტექნოლოგიები ჩაითვლება „მოწინავე“? თუ ჩინური კომპანია აწარმოებს როგორც ახალი, ასევე ძველი თაობის ჩიპებს, შეუძლია თუ არა მას ამერიკული ტექნოლოგიების გამოყენება ამ უკანასკნელისთვის? აშშ-ის ვაჭრობის დეპარტამენტიდან მიღებული კომენტარის თანახმად, ნაკლებად მოწინავე ჩიპების წარმოების ხაზები შეიძლება გათავისუფლდეს შეზღუდვებისგან, თუ ისინი ცალკე ქარხნის შენობაშია განთავსებული. თუმცა, გაურკვეველი რჩება, თუ როგორ და რა ხარისხით იქნება აღსრულებული ეს წესები.
ჩინური კომპანიები, სავარაუდოდ, ახალი რეგულაციების გვერდის ავლის გზებს ეძებენ. მაგალითად, კომპანიამ უკვე სცადა თავისი ჩიპების „ნაკლებად მოწინავე“ გახდომა. უცხოური კომპანიებიც დაინტერესდებიან გვერდის ავლითი გზების პოვნით, რადგან ჩინეთის ბაზარი უზარმაზარი და მომგებიანია.
ზოგიერთი ექსპერტი მიიჩნევს, რომ აშშ-მ შესაძლოა წელს ჩინეთს კიდევ უფრო მეტი შეზღუდვა, ექსპორტის კონტროლის გაძლიერება, აშშ-ში დაფუძნებული ინვესტიციების შემოწმება და სხვა ზომები დააწესოს, რომლებიც დაკავშირებულია ისეთ ინდუსტრიებთან, როგორიცაა კვანტური გამოთვლები.
ექსპერტების უმეტესობა მიიჩნევს, რომ ჩინეთისგან მკაცრი პასუხი მოსალოდნელი არ არის, რადგან ქვეყანას არ გააჩნია ინსტრუმენტები, რომ შეერთებულ შტატებს მნიშვნელოვანი საპასუხო დარტყმა მიაყენოს, მაგალითად, შეზღუდვების დაწესებით. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ ჩინეთი აკონტროლებს მსოფლიოში იშვიათი მიწების გადამუშავების სიმძლავრის 80%-ს, რაც აუცილებელია როგორც სამხედრო პროდუქციის, როგორიცაა გამანადგურებელი თვითმფრინავების ნაწილები, ასევე სამომხმარებლო მოწყობილობების კომპონენტების, როგორიცაა ელემენტები და ეკრანები, წარმოებისთვის. ექსპორტის შეზღუდვებმა შეიძლება ჩინეთს გარკვეული ბერკეტი მისცეს. ჩინეთს ასევე შეუძლია სანქციები დააწესოს ინდუსტრიაში მომუშავე რამდენიმე ამერიკულ კომპანიაზე.
აშშ-სთან სავაჭრო ომის ნაცვლად, ჩინეთი, სავარაუდოდ, ადგილობრივი ინდუსტრიის მხარდაჭერაზე გაამახვილებს ყურადღებას და წინასწარი მონაცემებით, 2023 წლის პირველ კვარტალში 143 მილიარდ დოლარს ჩადებს.
ინდუსტრიაზე მოქმედი კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია რეალური ომი, რომელიც შეიძლება ჩინეთსა და ტაივანს შორის დაიწყოს. ამ სცენარში მთელი მსოფლიო ჩიპების გარეშე დარჩენის რისკის ქვეშაა, რადგან სიმძლავრის კატასტროფული დეფიციტი იქნება. ბაზრის ექსპერტები იმედოვნებენ, რომ ეს მალე არ მოხდება. ტაივანი არ ჩქარობს ჩინეთში ბიზნესის შემცირებას, მაგრამ აშშ-სთან დაახლოება და მისი ახალი რეგულაციების დაცვა ნახევარკუნძულს რთულ მდგომარეობაში აყენებს. ექსპერტები technologyreview.com-ზე კომენტარებში ვარაუდობენ, რომ ნახევარგამტარების მთელი ინდუსტრია შეიძლება ორად გაიყოს, ტაივანი კი შუაში გაყინული დარჩება, უკეთეს დროს ელოდება, ან გადაწყვეტს მთლიანად მხარეების შეცვლას. თუმცა, ჩინეთს და მის პარტნიორ ქვეყნებს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ახლო აღმოსავლეთში, ევრაზიასა და აფრიკაში, სადაც ჩინეთი თავის ტექნოლოგიებს ნერგავს, შეიძლება მკვეთრად უპასუხონ. ნებისმიერ შემთხვევაში, მთავრობებს სჭირდებათ B გეგმა და მკაფიო სტრატეგიები როგორც ჩინეთისთვის, ასევე აშშ-სთვის.
წაიკითხეთ წყარო
