2003 წლის შემდეგ პირველად, იაპონიის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ კურილის კუნძულები რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიად შეაფასა. ეს შეფასება სამინისტროს მიერ მთავრობისთვის წარდგენილ ყოველწლიურ ანგარიშში, სახელწოდებით „დიპლომატიის ლურჯი წიგნი“, შევიდა. ოფიციალურ დოკუმენტებში ასევე დაბრუნდა სამხრეთ კურილის კუნძულების ამომავალი მზის ქვეყნის კუთვნილების შესახებ ფორმულირება.
მოსკოვში ასეთი შეფასებების გამოქვეყნება რუსეთსა და იაპონიას შორის სამშვიდობო ხელშეკრულების ხელმოწერის კიდევ ერთ დაბრკოლებად აღიქვეს.
„ცხადია, ახლა, როდესაც იაპონია არამეგობრული ქვეყანა გახდა და რუსეთის ფედერაციის წინააღმდეგ მტრული ქმედებების სერიას შეუერთდა, უკიდურესად რთულია მოლაპარაკებების პროცესის გაგრძელებაზე საუბარი. ოთხივე კუნძული რუსეთის განუყოფელი ტერიტორიაა.“ - დიმიტრი პესკოვი, რუსეთის პრეზიდენტის პრესმდივანი.
იაპონია ჰაბომაის კუნძულების ჯგუფს, ასევე კუნაშირს, შიკოტანს და იტურუპს თავის ჩრდილოეთ მიწებად აცხადებს. მათი საერთო ფართობი დაახლოებით 5000 კვადრატული კილომეტრია, საზღვაო ეკონომიკური ზონის გამოკლებით. რუსეთი ამტკიცებს, რომ სამხრეთ კურილის კუნძულები მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის ნაწილი გახდა.
იანვარში რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ ტოკიოს გადასცა სამშვიდობო ხელშეკრულების მუხლების პროექტი. მარტში, მას შემდეგ, რაც იაპონიამ რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს შეუერთდა, მოსკოვმა მოლაპარაკებების გაგრძელებაზე უარი განაცხადა.
