როგორც „როიტერი“ იუწყება, კოლუმბიელმა მეცნიერებმა საიდუმლო აღმოაჩინეს, რომელმაც შესაძლოა რევოლუცია მოახდინოს სამხრეთ ამერიკის დასახლების ისტორიის შესახებ ჩვენს გაგებაში.
ბოგოტას მახლობლად იმ ადამიანების ნეშტები აღმოაჩინეს, რომელთა გენეტიკური ფესვები უნიკალური და აქამდე აღუწერელი აღმოჩნდა.
აღმოჩენა შესაძლებელი გახდა 1992 წელს აღმოჩენილი ძვლების დნმ-ის სრული სეკვენირების შედეგად. ახალ ჯგუფს „ჩეკუა“ ეწოდა მათი აღმოჩენის ადგილის მიხედვით, კუნდიბოიასენსის პლატოზე. აღმოჩენებში შედიოდა დაახლოებით 30 ინდივიდის ძვლის ფრაგმენტები და თითქმის სრული თავის ქალა, რომელიც დაახლოებით 6000 წლით თარიღდება.
კოლუმბიის ეროვნული უნივერსიტეტის გენეტიკის ინსტიტუტის დოქტორმა ანდრეა კასასმა განმარტა: „როდესაც მათი შედარება ამერიკის სხვა ნაწილებიდან ჩამოსულ ინდივიდებთან დავიწყეთ, აღმოვაჩინეთ შტო, რომელიც აქამდე არ იყო დაფიქსირებული. ეს ახალი შტოა“.
ზოგიერთი ნაშთი პანამის უძველეს მაცხოვრებლებთან ნათესაურ კავშირს ავლენდა, რაც რთულ მიგრაციულ პროცესებზე მიუთითებდა: ათასობით წლის განმავლობაში ადამიანთა ჯგუფები ბერინგის სრუტიდან ცენტრალური ამერიკის გავლით კონტინენტის სიღრმეში გადაადგილდებოდნენ.
ჩეკუას წარმოშობა საიდუმლოდ რჩება. მკვლევარები ვარაუდობენ, რომ ისინი შესაძლოა მონადირეებისა და შემგროვებლების მომთაბარე თემი ყოფილიყვნენ, რომლებიც დაავადებების, კლიმატის ცვლილების ან შიმშილის გამო გაქრნენ. მათი შთამომავლების კვალი ჯერ არ არის ნაპოვნი.