სოკარი

როგორც იტყობინება , აზერბაიჯანმა შესაძლოა უკრაინისთვის იარაღის მიწოდებაზე ემბარგო მოხსნას, თუ რუსეთი ბაქოს ინტერესების წინააღმდეგ „აგრესიულ პოლიტიკას“ გააგრძელებს.

მიზეზი ოდესის რეგიონში სახელმწიფო ნავთობკომპანია „სოკარის“ ობიექტებზე რუსეთის ჯარების ბოლოდროინდელი თავდასხმები გახდა.

10 აგვისტოს, უკრაინისა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტებმა, ვოლოდიმირ ზელენსკიმ და ილჰამ ალიევმა, სატელეფონო საუბარი გამართეს, რომლის დროსაც „გმობდნენ რუსეთის მიზანმიმართულ საჰაერო დარტყმებს“ უკრაინაში აზერბაიჯანის ინფრასტრუქტურის წინააღმდეგ, მათ შორის ბაქოდან კიევში გაზის მომწოდებელი გაზის კომპრესორული სადგურის წინააღმდეგ.

ზელენსკიმ განაცხადა, რომ დაბომბვა მოსკოვის მცდელობა იყო, გადაეკეტა ენერგეტიკული მარშრუტები, რომლებიც უკრაინისა და მისი ევროპელი პარტნიორების დამოუკიდებლობას უზრუნველყოფს. ლიდერებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ ასეთი თავდასხმები „არავითარ შემთხვევაში“ არ გამოიწვევს ორ ქვეყანას შორის ენერგეტიკული თანამშრომლობის შეწყვეტას.

7-8 აგვისტოს ღამეს, რუსულმა ძალებმა ოდესის რეგიონში, SOCAR-ის ნავთობსაწყობში ხუთი თვითმკვლელი დრონი „შაჰედის“ ტიპის გაშვებულები განახორციელეს. შედეგად, ხანძარი გაჩნდა, დიზელის მილსადენი დაზიანდა და კომპანიის ოთხი თანამშრომელი მძიმედ დაშავდა.

ეს ერთ კვირაში მეორე თავდასხმაა. 6 აგვისტოს ღამეს, ნოვოსელსკოეს სოფელში მდებარე ორლოვკას საკომპრესორო სადგურს დრონები დაესხნენ თავს. ობიექტი, რომელიც 28 ივნისს ამოქმედდა, დაკავშირებულია ტრანსბალკანურ გაზსადენთან, რომელიც უკრაინას აზერბაიჯანიდან და აშშ-დან გაზით ამარაგებს. ენერგეტიკის სამინისტრომ განაცხადა, რომ სადგურს „ათობით დრონით განზრახ დაესხნენ თავს“, რათა კიევისა და ბაქოს სავაჭრო ურთიერთობები შელახულიყო.

მცირე მოცულობის მიუხედავად, SOCAR-სა და Naftogaz-ს შორის გაზის მიწოდების შეთანხმება კიევში სტრატეგიულად შეფასდა. თუმცა, ამან რუსეთის სახელმწიფო სათათბიროში აღშფოთება გამოიწვია: დეპუტატმა კონსტანტინ ზატულინმა ბაქო რუსეთის მიმართ „მტრულ დამოკიდებულებაში“ დაადანაშაულა.

ადრე ალიევი ამტკიცებდა, რომ აზერბაიჯანი უკრაინას იარაღს არ აწვდის და შემოიფარგლებოდა 40 მილიონ დოლარზე მეტი ღირებულების ჰუმანიტარული დახმარებით და ირპენის რეკონსტრუქციაში მონაწილეობით, სადაც დიდი აზერბაიჯანული დიასპორაა დასახლებული. თუმცა, ახლა, წყაროების ცნობით, ეს პოზიცია შესაძლოა შეიცვალოს.

აზერბაიჯანმა ოფიციალურად დაიწყო უკრაინისთვის გაზის მიწოდება, განაცხადა „უკრაინის ნაფტოგაზის

პირველი კონტრაქტი SOCAR Energy Ukraine-სთან გაფორმდა. გაზის ტრანსპორტირება ტრანსბალკანური მარშრუტით ბულგარეთისა და რუმინეთის გავლით მოხდება.

ამ შეთანხმებამ მოსკოვში მწვავე რეაქცია გამოიწვია. სახელმწიფო დუმის დსთ-ს საკითხებში კომიტეტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ კონსტანტინ ზატულინმა ბაქო „მტრულ პოზიციაში“ დაადანაშაულა და განაცხადა, რომ „ყველაზე ყრუ და ბრმაც კი“ ამჩნევს, რომ აზერბაიჯანი ღიად ავლენს თავის დამოკიდებულებას რუსეთის მიმართ. მან განაცხადა, რომ ეს აღარ არის მრავალვექტორიანი პოლიტიკის საკითხი, არამედ „რუსეთის პერპენდიკულარული“ პოლიტიკა.

ზატულინი დარწმუნებულია, რომ კიევისთვის გაზის მიწოდების გადაწყვეტილება მხარდაჭერაა იმ ქვეყნისთვის, რომელიც „რუსეთის ფედერაციის წინააღმდეგ ომს აწარმოებს“. აზერბაიჯანი აგრძელებს მოსკოვთან ურთიერთობებში უპირატესობების ძიებას, მაგრამ, როგორც დეპუტატმა ხაზგასმით აღნიშნა, ეს მეორეხარისხოვანია. მთავარი მიზანია იმის დემონსტრირება, რომ ბაქო არ ზღუდავს თავს რუსეთის მტრებთან კონტაქტებში.

სამხედრო ბლოგერმა კირილ ფიოდოროვმაც გაიმეორა კრიტიკა და განაცხადა, რომ აზერბაიჯანი „ვერ ხვდება მოსკოვის დიპლომატიურ სიგნალებს“ და განზრახ ესკალაციას ახდენს სიტუაციაზე. Telegram-ის არხმა „ორი მთავარი“ გაიხსენა, რომ SOCAR აქტიურად ოპერირებს უკრაინაში: კომპანიას 58 ბენზინგასამართი სადგური, ოთხი ნავთობსაწყობი და ტერმინალი აქვს ოდესაში.

„ნაფტოგაზმა“ ბაქოს შესთავაზა, საერთაშორისო ვაჭრობისთვის უკრაინის მიწისქვეშა გაზის საცავები გამოიყენოს - ნაბიჯი, რომელმაც შეიძლება გაამყაროს ორ ქვეყანას შორის ენერგეტიკული თანამშრომლობა და ამავდროულად, რუსეთში აღშფოთების ახალი ტალღა გამოიწვიოს.

თავის მხრივ, პარლამენტის წევრმა ალექსეი ჩეპამ Pravda.Ru-სთან ინტერვიუში განაცხადა, რომ უკრაინა გაზს იქ ყიდულობს, სადაც ის უფრო იაფია და შეახსენა, რომ რუსეთი ქვეყანას გაზს 2025 წლის 1 იანვრიდან აღარ მიაწვდის.