უძველესი ფისის დნმ
როგორც სამეფო საზოგადოების B გამოცემაშია ნათქვამი , დელავერის უნივერსიტეტის ამერიკელმა მეცნიერებმა ნეოლითური ხანის ადამიანების ცხოვრების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად ახალი გზა აღმოაჩინეს.
მათ შეისწავლეს არყის ხის ფისის ნაჭრები, უძველესი საღეჭი რეზინი, რომელსაც ადამიანები წებოდ და ღეჭვის დასარბილებლად იყენებდნენ.
მკვლევრებმა გააანალიზეს ფისის 30 ნიმუში, რომლებიც ნაპოვნი იქნა ტბისპირა უძველესი დასახლებების მახლობლად, სადაც ევროპის პირველი ფერმერები ცხოვრობდნენ. აღმოჩნდა, რომ ამ მოკრძალებულმა ნაჭრებმა შემოინახა არა მხოლოდ დნმ-ის კვალი, არამედ იმ ადამიანების ყოველდღიური ცხოვრების ანაბეჭდებიც, რომლებიც 6000 წელზე მეტი ხნის წინ ცხოვრობდნენ.
ზოგმა დაღეჭა, ზოგმა შეაკეთა
19 ნიმუშში მეცნიერებმა ადამიანის დნმ აღმოაჩინეს და სქესიც კი განსაზღვრეს.
- მამაკაცის დნმ აღმოაჩინეს ხელსაწყოების შესაკრავი ფისზე.
- ქალის ვერსია მზადდებოდა ფისით, რომელიც კერამიკის შესაკეთებლად გამოიყენებოდა.
ეს იმაზე მიუთითებს, რომ მამაკაცები ნადირობითა და ხელსაწყოების დამზადებით იყვნენ დაკავებულნი, ხოლო ქალები - საოჯახო საქმეებითა და კერამიკის დამზადებით.
საჭმლისა და ნადირობის კვალი
დაღეჭილი ფისის ფრაგმენტები შეიცავდა ხორბლის, ქერის, ჭვავის, წიფლისა და თხილის დნმ-ს. ეს იმაზე მიუთითებს, რომ უძველესი ადამიანები არა მხოლოდ მუშაობდნენ, არამედ მუშაობის დროს საჭმელსაც მიირთმევდნენ.
მეცნიერებმა ისრისპირებზე ასევე აღმოაჩინეს გარეული ღორისა და თევზის დნმ, რაც ადასტურებს, რომ ნადირობა მათი ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილი იყო.
რა ინახებოდა თიხის ქოთნებში?
ანალიზმა აჩვენა, რომ კერამიკაში ბარდის, თხილისა და ცხვრის კვალი იყო. ეს იმაზე მიუთითებს, რომ უძველესი ფერმერები როგორც მცენარეულ, ასევე ცხოველურ პროდუქტებს თიხის ჭურჭელში ინახავდნენ.
ღიმილი ათასწლეულების განმავლობაში
საოცარია, რომ დაღეჭილმა ფისმა პირის ღრუს მიკრობები შეინარჩუნა. ამან მეცნიერებს ნეოლითური ხანის ადამიანების ჰიგიენური ჩვევების ნაწილობრივად რეკონსტრუქციის საშუალებაც კი მისცა.
მკვლევრები თვლიან, რომ მათი მეთოდი შესაძლოა გარღვევა იყოს: არყის ფისს შეუძლია ჩაანაცვლოს ძვლები და კბილები იმ ადგილებში, სადაც ადამიანის ნეშტი არ შემორჩენილა.