კვლევის თანახმად გამოქვეყნებული, მკვლევრებმა სკარისოარას გამოქვაბულის ყინულის ბირთვში დაახლოებით 5000 წლის წინანდელი ბაქტერია აღმოაჩინეს. მკვლევრებმა უძველესი ყინულის 25 მეტრიანი ფენა გაბურღეს იმ იმედით, რომ მომავალი წამლების შემუშავებისთვის ახალ მინიშნებებს იპოვიდნენ და შედეგები მოულოდნელი იყო.
უძველესი მიკრობები თანამედროვე მედიცინის წინააღმდეგ
ლაბორატორიულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ათასობით წლის განმავლობაში იზოლირებული მიკროორგანიზმები ექსტრემალურ პირობებში - ძლიერ სიცივესა და მაღალ მარილიანობაში - გადარჩენას ახერხებენ. თუმცა, ყველაზე მნიშვნელოვანი აღმოჩენა ის იყო, რომ ბაქტერიები ათი თანამედროვე ანტიბიოტიკის მიმართ რეზისტენტული იყო, მათ შორის ფართო სპექტრის პრეპარატების, როგორიცაა ციპროფლოქსაცინი.
როგორც მკვლევრები განმარტავენ, ეს პარადოქსი არ არის. თანამედროვე ანტიბიოტიკები თავდაპირველად ბუნებრივი ნაერთებისგან მიიღება და ბაქტერიები მილიარდობით წლის განმავლობაში ერთმანეთთან ქიმიურ „შეიარაღების რბოლაში“ იყვნენ ჩართულნი. ამ ევოლუციური ბრძოლის დროს მიკროორგანიზმებმა ადამიანის მედიცინის გაჩენამდე დიდი ხნით ადრე შეიმუშავეს თავდაცვის მექანიზმები. მეცნიერები აღნიშნავენ: „ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ ბაქტერიები რეზისტენტობას ავლენენ რამდენიმე მნიშვნელოვანი თანამედროვე პრეპარატის მიმართ“, მათ შორის ისეთი მძიმე ინფექციების, როგორიცაა ტუბერკულოზი, სამკურნალოდ გამოყენებული პრეპარატების მიმართ.
უძველესი გენების გამოღვიძების საფრთხე
მიუხედავად იმისა, რომ აღმოჩენილი ბაქტერიები ადამიანისთვის საშიშად არ ითვლება, პრობლემა სხვაგან იმალება. მიკრობებს შეუძლიათ დნმ-ის ფრაგმენტების გაცვლა სხვადასხვა სახეობას შორისაც კი. ეს ნიშნავს, რომ გარემოში ათასწლეულების განმავლობაში არსებული რეზისტენტობის გენები თეორიულად შეიძლება გადაეცეს პათოგენურ ბაქტერიებს. მეცნიერები აფრთხილებენ, რომ გლობალური ტემპერატურის მატების გამო მყინვარების დნობამ შესაძლოა უძველესი მიკროორგანიზმები და მათი გენეტიკური მასალა ნიადაგსა და წყალში გამოყოს. ასეთ შემთხვევაში, ანტიბიოტიკების მიმართ რეზისტენტობა შეიძლება უფრო სწრაფად გავრცელდეს, რაც გაართულებს როგორც გავრცელებული, ასევე სიცოცხლისთვის საშიში ინფექციების მკურნალობას.
მომავლის ბუნებრივი აფთიაქი
თუმცა, კვლევა აღმოჩენის მეორე მხარესაც ავლენს. ექსპერიმენტებში, უძველესი ბაქტერიების მიერ წარმოებულ ქიმიურ ნაერთებს შეეძლოთ ადამიანის დაავადებების გამომწვევი ბაქტერიების 14 სახეობის მოკვლა ან ზრდის შეფერხება, მათ შორის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის სიაში შეტანილი პათოგენების. მკვლევარების აზრით, ასეთი მიკროორგანიზმები შეიძლება საფუძვლად დაედო ახალი ანტიბიოტიკების შემუშავებას, რომლებსაც შეუძლიათ მზარდი წამლისმიერი რეზისტენტობის დაძლევა. მრავალი თანამედროვე პრეპარატი, მათ შორის პენიცილინი, აღმოაჩინეს ბუნებრივი მიკრობების შესწავლის წყალობით.
უძველესი ბაქტერიების დნმ ასევე შეიცავს მრავალ უცნობ გენს, რომელთა ფუნქციები ჯერ კიდევ არ არის დადგენილი. ეს გენები შეიძლება სასარგებლო აღმოჩნდეს არა მხოლოდ მედიცინაში, არამედ სამრეწველო ბიოტექნოლოგიაშიც - მაგალითად, დაბალ ტემპერატურაზე მოქმედი და ენერგიის მოხმარების შემმცირებელი ფერმენტების შესაქმნელად. საბოლოო ჯამში, მეცნიერები ასკვნიან, რომ უძველესი მიკროორგანიზმები ერთდროულად წარმოადგენენ პოტენციურ რისკს და უზარმაზარ სამეცნიერო რესურსს. ანტიბიოტიკების მიმართ ბაქტერიების რეზისტენტობის ზრდასთან ერთად, ამ ბუნებრივი სისტემების შესწავლა შეიძლება გადამწყვეტი იყოს ახალი თაობის წამლების შემუშავებისთვის.
