ევროპული სახელმწიფოები და ნატოს ხელმძღვანელობა მოსკოვის მხრიდან ჰიბრიდული თავდასხმების მკვეთრ ესკალაციას აფიქსირებენ, რაც საფრთხეს უქმნის კრიტიკულ ინფრასტრუქტურას და კონტინენტის უსაფრთხოებას.
როგორც იტყობინება , ევროკავშირმა უკვე დაიწყო მოლაპარაკებები კრემლის მუქარაზე რეაგირების ახალ პროტოკოლზე, ხოლო ჩრდილოატლანტიკური ალიანსი მოუწოდებს თავისი თავდაცვის კონცეფციის ფუნდამენტური გადახედვისკენ. მოსალოდნელი გამოწვევების შესახებ გაფრთხილებისას, ბელგიის თავდაცვის მინისტრმა თეო ფრანკენმა განაცხადა: „უახლოეს რამდენიმე თვეში [რუსეთის] ჰიბრიდული თავდასხმები კიდევ უფრო მეტი იქნება. ეს ზამთარი ევროპისთვის ძალიან ბნელი იქნება“.
საჰაერო საზღვრების დარღვევა და დივერსიული ოპერაციები
მოსკოვის ზეწოლა ევროპულ ქვეყნებზე მოიცავს საჰაერო პროვოკაციებს და სამხედრო მოქმედებებს სტრატეგიული ობიექტების წინააღმდეგ:
- ინციდენტები ცაში: მიუხედავად იმისა, რომ ადრე რუმინეთში უპილოტო საფრენი აპარატების ჩამოვარდნები (დაახლოებით 80 შემთხვევა) დამიზნების შეცდომებს მიეწერებოდა, 2025 წლის სექტემბერში პოლონეთში 19 Gerbera დრონის გაფრენა რამდენიმე თვით ადრე მომზადებულ განზრახ ოპერაციად ჩაითვალა (ნატოს თვითმფრინავებმა პირველად გაანადგურეს რუსული დრონები). გარდა ამისა, 2026 წლის ივლისში ალიანსის გამანადგურებლები რუსული თვითმფრინავების ჩასაჭრელად წინა წელთან შედარებით 3.5-ჯერ უფრო ხშირად აფრინდნენ, ხოლო რუსეთის კოსმოსური ძალების თვითმფრინავებმა არაერთხელ დაარღვიეს ესტონეთის საჰაერო სივრცე.
- ინფრასტრუქტურის საბოტაჟი: საერთაშორისო ინსტიტუტების მონაცემებით, რუსეთთან დაკავშირებული ინციდენტების რაოდენობა ათეულობით და ასეულობით მერყეობს. ყველაზე გახმაურებული ინციდენტი ლაიფციგის აეროპორტში მოხდა, სადაც უკრაინულ თვითმფრინავთან ახლოს, რომელიც საბრძოლო მასალას გადაჰქონდა, GRU-სთვის დამახასიათებელი დიზაინის ასაფეთქებელი ნივთიერებებით დატვირთული დრონი აღმოაჩინეს.
- წყალქვეშა საფრთხეები და მეთვალყურეობა: 2023 წლის ბოლოდან 2025 წლის ბოლომდე ბალტიის ზღვაში მინიმუმ 11 საკომუნიკაციო კაბელი დაზიანდა, ხოლო 2026 წლის აპრილში ნატოს საზღვაო ძალებმა ჩაშალეს რუსული ღრმაწყლოვანი კომუნიკაციების ჩაშლის ტექნოლოგიის არქტიკული ტესტები. ასევე, 2024 წლის აგვისტოდან 2026 წლის თებერვლამდე, ევროპაში სამხედრო და სამოქალაქო ობიექტების თავზე შენიშნეს 144 რუსული დრონი, მათ შორის „ჩრდილოვანი ფლოტის“ ტანკერებიდან გაშვებული დრონები.
ფარული ზეწოლის არსენალი
რუსეთის ჰიბრიდული კამპანია არ შემოიფარგლება მხოლოდ სამხედრო ობიექტების ფიზიკური საბოტაჟით. ის მოიცავს მასშტაბურ კიბერშეტევებს (მათ შორის პოლონეთის ელექტროქსელში ჩარევას და ნორვეგიის კაშხალზე კონტროლის დამყარებას, წყლის ოთხი საათით გაშვებას), GPS სიგნალების ჩახშობას საზღვრიდან 450 კილომეტრამდე მანძილზე, არალეგალი მიგრანტების მიწისქვეშა გვირაბებით ბელორუსიიდან პოლონეთში გადაყვანას და მკვლელობის შეთქმულებებს - დეფექტორ მაქსიმ კუზმინოვის მკვლელობიდან დაწყებული, თავდაცვის კომპანია Rheinmetall-ის ხელმძღვანელის, არმინ პაპერგერის მკვლელობით დამთავრებული. დეზინფორმაცია, რომელსაც სადაზვერვო სააგენტოები აწყობენ ისეთი ორგანიზაციების მეშვეობით, როგორიცაა Project Storm-1516, კვლავ მძლავრ ინსტრუმენტად რჩება დემოკრატიულ არჩევნებში ჩარევის მიზნით.
სტრატეგიული მიზნები: ნატოს გახლეჩვა და წითელი ხაზების გამოცდა
ექსპერტთა საზოგადოება თანხმდება, რომ კრემლი დასავლეთის ქვეყნებზე სისტემური ზეწოლის განხორციელებით სამ მასშტაბურ მიზანს ისახავს:
- ამომრჩევლის დაშინება: გაანგარიშება ეფუძნება მემარჯვენე რადიკალური ძალების (გერმანიის ალტერნატივა, ეროვნული ფრონტი) მზარდ პოპულარობას, რომლებიც კიევის მხარდაჭერას ეწინააღმდეგებიან. ამ ტაქტიკის ახსნისას პოლიტოლოგმა აბას გალიამოვმა აღნიშნა: „ისინი ამბობენ: „კრემლის გაბრაზება არ შეგვიძლია; მათთან მოლაპარაკება გვჭირდება, თორემ საქმე ცუდად იქნება, ომი დაიწყება“. ეს სირაქლემას მსგავს დამოკიდებულებაზე დაყრდნობაა, სადაც უბრალოდ გინდა თავი ქვიშაში ჩაყო და მომავალზე არ იფიქრო“.
- ნატოს მე-5 მუხლის ტესტირება: მოსკოვი ფრთხილად ახარისხებს თავის თავდასხმებს, რათა თავიდან აიცილოს კოლექტიური თავდაცვის მექანიზმის ამოქმედება. რუსული მანევრების აღწერისას, ესტონეთის თავდაცვის მინისტრმა, ჰანო პევკურმა, იკითხა: „ისინი მუდმივად ამოწმებენ მე-5 მუხლის ზღურბლს. სად არის ეს წვრილი წითელი ხაზი?“ ამასობაში, სამხედრო ანალიტიკოსმა პაველ ლუზინმა ხაზი გაუსვა ოპერაციების კუმულატიურ ხასიათს: „ყველა წარმატებული დივერსიული ოპერაცია ამოწმებს შესაძლებლობის საზღვრებს, ამოწმებს, თუ როგორ რეაგირებს სამიზნე მოვლენაზე და იკვლევს სამიზნის თავდაცვის ძლიერ და სუსტ მხარეებს შემდგომი მოქმედებების დაგეგმვისა და განხორციელების მიზნით“.
- მომავალი ესკალაციისთვის პლაცდარმის შექმნა: პროვოკაციები მიზნად ისახავს ევროპული საჰაერო თავდაცვის სისტემების მუშაობის შესახებ დაზვერვის მონაცემების შეგროვებას და სამხედრო ალიანსში განხეთქილების გაღრმავებას, რაც ამცირებს ალიანსის მზადყოფნას, დაიცვას თავისი აღმოსავლეთის წევრები ღია კრიზისის შემთხვევაში.
აქამდე მოკავშირეები თავშეკავებულად რეაგირებდნენ და ხელშეკრულების მეოთხე მუხლით გათვალისწინებული კონსულტაციებით შემოიფარგლებოდნენ, რასაც პოლონეთი და ესტონეთი მიმართავენ. თუმცა, ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ პრაქტიკული საპასუხო ზომების გარეშე დიპლომატიური გაფრთხილებები მხოლოდ აძლიერებს მოსკოვის მიერ შემდგომი ფარული თავდასხმების დაუსჯელობის გათვლებს.
კომენტარის დამატება
კომენტარის დასატოვებლად გაიაროთ ავტორიზაცია.