უკრაინის უპილოტო სისტემების ძალების მიერ ზურგში ღრმად ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების სისტემატურად განადგურების კამპანიამ რუსეთში სამხედრო კონფლიქტის დაწყებიდან ყველაზე დიდი საწვავის კრიზისი გამოიწვია.
დამოუკიდებელი საგამოძიებო გამოცემა „The Insider“- ი აქვეყნებს ინფორმაციას გაჭიანურებული დეფიციტის ფაზაში გადასვლისა და ხელისუფლების მიერ საწვავისა და ენერგეტიკული ობიექტების დაცვის უუნარობის შესახებ. ანალიტიკოსების შეფასებით, მხოლოდ 2026 წლის ივლისის პირველ ათ დღეში ექვსი წარმატებული საჰაერო თავდასხმა დაფიქსირდა, ხოლო ქვეყანაში ნავთობის საშუალო დღიური გადამუშავება ივნისში 25-28%-ით შემცირდა და დღეში 3.9 მილიონ ბარელს მიაღწია. ივნისში ბენზინის საცალო ფასმა რეკორდული, 3%-იანი ზრდა განიცადა, რაც 2010 წლის შემდეგ ყველაზე მაღალ ნიშნულს მიაღწია.
მასშტაბური შეტევები და საჰაერო თავდაცვის უძლურება
2026 წლის ივლისისთვის, უკრაინულმა შორ მანძილზე მოქმედმა დრონებმა, როგორიცაა FP-1 მოდელი ჩაშენებული ხელოვნური ინტელექტის მართვის მოდულებით, გააფართოვეს თავიანთი დარტყმის ზონა ციმბირამდე და წარმატებით შეუტიეს ომსკის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ფრონტიდან 2500 კილომეტრში. ინტენსიური საჰაერო დარტყმების შედეგად, ხუთი მსხვილი ადგილობრივი საწარმო დაიხურა, მათ შორის „გაზპრომ ნეფტეხიმ სალავატი“, სიზრანის, სარატოვის, ომსკის და კსტოვოს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები. ადრე დაზიანებული მოსკოვის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა შესაძლოა წარმოების გარეშე დარჩეს 2027 წლამდე. რუსეთის პრეზიდენტმა ჟურნალისტთან საუბრისას აღიარა, რომ მთავარი მიზანია „ყველაზე მოთხოვნადი საჰაერო თავდაცვის სისტემების წარმოების სწრაფი და მნიშვნელოვანი ზრდა“, თუმცა ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ შეუძლებელია ევროპის რუსეთსა და ციმბირში მიმოფანტული ათობით საწვავისა და ენერგეტიკული გიგანტის საიმედოდ დაფარვა. მთავრობის მეორე წინადადება - მინი-გადამამუშავებელი ქარხნების ქსელის შემუშავება - უტოპიურად გამოიყურება კოლოსალური ფინანსური ხარჯებისა და მცირე ობიექტების უპილოტო საფრენი აპარატების მიმართ აშკარა დაუცველობის გამო.
დეფიციტის სოციალურ-ეკონომიკური შედეგები
საწვავის დეფიციტმა, რომელმაც რუსეთის ფედერაციის მიერ კონტროლირებადი 89 რეგიონიდან 88-ში იმოქმედა, მძიმე დარტყმა მიაყენა არა მხოლოდ ჩვეულებრივ მძღოლებს, არამედ მსხვილ ბიზნესსაც. ბენზინგასამართ სადგურებზე შეზღუდვებმა (თითო მომხმარებელზე 20 ლიტრზე მეტი საწვავის გაყიდვის შეზღუდვა და კონტეინერების აკრძალვა) გამოიწვია ნაცრისფერი ბაზრის გაჩენა და აუცილებელი სერვისების მუშაობის პარალიზება. კრიზისმა გავლენა მოახდინა შემდეგ ძირითად სექტორებზე:
- ლოჯისტიკა და ტრანსპორტი: ტაქსის კომპანიებში მძღოლების 20%-მდე გადინების მაჩვენებელი ფიქსირდება ბენზინგასამართ სადგურებზე საათობით დგომის გამო;
- მუნიციპალური სექტორი: ვლადიმირის რეგიონში, კომპანია „ხარტიას“ ნაგვის სატვირთო მანქანები საწვავის მკაცრი ლიმიტების გამო ნარჩენების შეგროვების გრაფიკს არღვევენ;
- ინდუსტრია: ლენინგრადის რეგიონში ხე-ტყის მომპოვებელი კომპანიები აჩერებენ საქმიანობას ნავთობის საწყობებში დიზელის ფასის 140 რუბლამდე ზრდის გამო ლიტრზე (მოსკოვის რეგიონში ფასი 200 რუბლს აღწევს).
დეფიციტის ფონზე, მთავრობამ ბენზინის ევრო-3 და ევრო-2-მდე დაქვეითების ლეგალიზაცია მოახდინა და სასწრაფოდ გაზარდა ბელარუსიდან იმპორტი. თუმცა, ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ თუ თავდასხმები გაგრძელდება, კრიზისი სტრუქტურულ სახეს მიიღებს. ამ შემთხვევაში, საწვავის დისტრიბუცია სრულად დარეგულირდება, უდავო პრიორიტეტად კი დარჩება სამხედროები, რომლებიც ყოველწლიურად 4 მილიონ ტონამდე საწვავს მოიხმარენ, ასევე სპეციალური დანიშნულების მანქანები და სოფლის მეურნეობის სექტორი, ხოლო კერძო ბიზნესს თავად მოუწევს თავის რჩენა.
კომენტარის დამატება
კომენტარის დასატოვებლად გაიაროთ ავტორიზაცია.