უკრაინისთვის მეტი სამხედრო დახმარება, რუსეთიდან და ბელორუსიიდან მარცვლეულზე ტარიფები, კიევისთვის მილიარდები რუსული აქტივების გაყინული შემოსავლებიდან - რა გადაწყვიტეს ევროკავშირისა და მისი წევრი სახელმწიფოების ლიდერებმა?
უკრაინის შეიარაღებული ძალების დახმარება, ქვეყნის ევროკავშირში გაწევრიანებასთან დაკავშირებული მოლაპარაკებები და გაყინული რუსული აქტივების გამოყენება კიევის მხარდასაჭერად - ყველა ეს საკითხი განიხილეს ევროკავშირისა და მისი წევრი სახელმწიფოების ლიდერებმა ბრიუსელში ხუთშაბათს, 21 მარტს გამართულ სამიტზე. საბოლოო ჯამში, მათ პირობა დადეს, რომ „ევროკავშირი და მისი წევრი სახელმწიფოები დააჩქარებენ და გააძლიერებენ უკრაინისთვის ყველა საჭირო სამხედრო დახმარების გაწევას“. ეს ნათქვამია სამიტის პირველი დღის ბოლოს გამოქვეყნებულ დასკვნებში.
„სიტუაციის გადაუდებლობის გათვალისწინებით, ევროკავშირი მტკიცედ არის გადაწყვეტილი, გააგრძელოს უკრაინისა და მისი მოსახლეობისთვის ყველა საჭირო... მხარდაჭერის მიწოდება იმდენ ხანს, რამდენიც საჭიროა და ისეთი ინტენსიურად, როგორც საჭიროა“, - განაცხადა ევროპის საბჭომ.
რუსეთის მიერ უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან, ევროკავშირმა და მისმა წევრმა სახელმწიფოებმა უკრაინისა და მისი მოსახლეობისთვის 143 მილიარდ ევროზე მეტი გამოყვეს ან აიღეს ვალდებულება, გამოეყოთ, მათ შორის 81 მილიარდი ევრო ფინანსური და ჰუმანიტარული დახმარების, 33 მილიარდი ევრო სამხედრო დახმარების, 17 მილიარდი ევრო ევროკავშირში უკრაინელი ლტოლვილების მხარდაჭერის და 12 მილიარდი ევრო გრანტების, სესხებისა და გარანტიების სახით, რომლებიც ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების მიერ არის გაცემული.
ბრიუსელი უკრაინისთვის დამატებითი დახმარების გაწევას, ძირითადად ბრძოლის ველზე, გაყინული რუსული აქტივებიდან მიღებული მილიარდობით ევროს ოდენობის ჭარბი მოგებიდან იმედოვნებს. ეს პროექტი სამიტზე ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა წარადგინა.
„ლიდერებმა ჩვენი წინადადება დაამტკიცეს“, - განაცხადა მან პრესკონფერენციაზე. „თუ საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებას ვიჩქარებთ, პირველი მილიარდის გადარიცხვას უკვე 1 ივლისს შევძლებთ“.
მან დაარწმუნა, რომ ამ წინადადებას ევროკავშირში ძლიერი მხარდაჭერა აქვს, მათ შორის უკრაინაში ამ თანხების სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენების საკითხთან დაკავშირებით.
ამ საკითხზე კომპრომისი მოიძებნება ნეიტრალურ სახელმწიფოებთან, ავსტრიასთან და უნგრეთთან, - დაჰპირდა წინადადების თანაავტორმა, ევროკავშირის უმაღლესმა დიპლომატმა ხოსეპ ბორელმა ევროპული საბჭოს სხდომის წინ.
რუსეთიდან და ბელორუსიიდან შემოტანილ მარცვლეულზე გადასახადები
ევროკომისიის მიერ წარმოდგენილი კიდევ ერთი ინიციატივა ითვალისწინებს რუსული და ბელორუსული მარცვლეულის, ზეთოვანი კულტურების და გადამუშავებული პროდუქტების იმპორტზე გადასახადების გაზრდას.
„ეს ხელს შეუშლის რუსული მარცვლეულის მიერ ევროკავშირის ბაზრის დესტაბილიზაციას ამ პროდუქტებისთვის, ხელს შეუშლის რუსეთს ამ საქონლის ევროკავშირში ექსპორტიდან მიღებული შემოსავლების გამოყენებაში და უზრუნველყოფს, რომ მოპარული უკრაინული მარცვლეულის უკანონო რუსული ექსპორტი არ მოხვდეს ევროკავშირის ბაზარზე“, - განაცხადა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა.
რუსული მარცვლეული პოლიტიკურ საკითხად იქცევა, განაცხადა ლიეტუვის პრეზიდენტმა გიტანას ნაუსედამ ევროპული საბჭოს სხდომის წინ. „ჩვენი ფერმერები უკმაყოფილონი არიან რუსული მარცვლეულის ევროპულ ბაზარზე შესვლით. თუ ჩემი ინფორმაცია სწორია, რუსეთი ევროპულ ბაზარზე სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების სიდიდით მესამე მიმწოდებელია“, - თქვა მან.
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმაც ისაუბრა ამ საკითხზე, რომელიც სამიტს ვიდეოკავშირის საშუალებით შეუერთდა. „როდესაც უკრაინული მარცვლეული გზებსა და რკინიგზაზე იყრება, რუსული საკვები პროდუქტები და საქონელი პუტინის მიერ კონტროლირებადი ბელორუსიიდან კვლავ ევროპაში იგზავნება. ეს უსამართლობაა“, - განაცხადა ზელენსკიმ.
რუსეთიდან და ბელორუსიიდან შემოტანილ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებზე ტარიფების დაწესების შესახებ წინადადების დეტალები ჟურნალისტებისთვის 22 მარტს გახდება ცნობილი. გარდა ამისა, ევროპის საბჭომ ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის სამსახურს და ევროკომისიას სთხოვა, მოემზადებინათ დამატებითი სანქციები ბელორუსიის, ჩრდილოეთ კორეისა და ირანის წინააღმდეგ და რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების გამკაცრება დაჰპირდა.
13 არსებული სანქციების პაკეტთან დაკავშირებით, ევროპული საბჭო მოუწოდებს ევროკავშირის საბჭოს და ევროკომისიას, დახურონ ყველა ხვრელი, რომელიც მათ გვერდის ავლის საშუალებას აძლევს ევროკავშირის შიგნით და მის ფარგლებს გარეთ. სამიტის დასკვნების თანახმად, რუსეთის წვდომა მგრძნობიარე ტექნოლოგიებზე მაქსიმალურად უნდა შეიზღუდოს, მათ შორის მესამე ქვეყნებში არსებული სუბიექტების მიზანში ამოღებით, რომლებიც სანქციებისთვის თავის არიდების საშუალებას იძლევიან. ამ კონტექსტში ასევე ნახსენებია ევროკავშირის კომპანიების უცხოური ფილიალები.
მოლაპარაკებები უკრაინისა და მოლდოვას ევროკავშირში გაწევრიანებასთან დაკავშირებით
ევროპული საბჭო მიესალმება უკრაინისა და მოლდოვას მიერ ევროკავშირში წევრობისთვის აუცილებელი რეფორმების განხორციელების კუთხით მიღწეულ პროგრესს და მოუწოდებს ევროკავშირის საბჭოს, „დაუყოვნებლივ მიიღოს მოლაპარაკებების ჩარჩო და დაუყოვნებლივ განაგრძოს მუშაობა“, - ნათქვამია სამიტის დასკვნებში. „ვიმედოვნებ, რომ უკრაინასთან პირველ სამთავრობათშორისო კონფერენციას ბელგიის ევროკავშირის საბჭოს თავმჯდომარეობის დასრულებამდე ჩავატარებთ“, - განაცხადა ევროპული საბჭოს პრეზიდენტმა შარლ მიშელმა ურსულა ფონ დერ ლაიენთან ერთად გამართულ ერთობლივ პრესკონფერენციაზე. ბელგია ევროკავშირის საბჭოს მორიგე თავმჯდომარე ქვეყანაა ივნისის ბოლომდე, რის შემდეგაც მას უნგრეთი გადაიბარებს. სამთავრობათშორისო კონფერენცია ევროკავშირში წევრობასთან დაკავშირებული მოლაპარაკებების ოფიციალურ დასაწყისად ითვლება.
ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ასევე მოუწოდა ლიდერებს, რაც შეიძლება მალე დაიწყონ „რეალური მოლაპარაკებები“ ევროკავშირში გაწევრიანებასთან დაკავშირებით.
„ეს არის ერთ-ერთი მთავარი ელემენტი, რომელიც ჩვენს ხალხს რუსეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში მოტივაციას აძლევს — უკრაინელებს სჭირდებათ ევროკავშირის დაახლოება“, — განაცხადა უკრაინის პრეზიდენტმა. „და განსაკუთრებით ამ რთულ თვეებში, ჩვენ გვჭირდება უკრაინასა და ევროკავშირს შორის დაახლოების განცდა — როდესაც რუსეთი მთელ მსოფლიოს ამცნობს, რომ დასავლეთს არ შეუძლია ჩვენი მხარდაჭერა ისე, როგორც ჩვენ გვჭირდება და თავდაცვის მარაგების ასეთი დეფიციტია“.
სამიტის მონაწილეებმა ნათლად განაცხადეს, რომ ისინი აცნობიერებენ უკრაინაში ბრძოლის ველზე არსებული სიტუაციის სერიოზულობას და მზად არიან ეძიონ სწრაფი და ინოვაციური გადაწყვეტილებები, როგორც ეს გააკეთა ჩეხეთის რესპუბლიკამ, როდესაც შესთავაზა უკრაინის შეიარაღებული ძალებისთვის საბრძოლო მასალის შეძენა და მისი გლობალურ ბაზარზე განთავსება.
