ჟურნალისტური გამოძიება თანამედროვე რუსეთში სკოლის მოსწავლეების მილიტარიზაციის საგანგაშო მასშტაბებს ავლენს.
„საგანმანათლებლო პლატფორმებისა“ და „ბერლოგას“, „სირიუსის“, „ნიჭიერის“ და „არქიპელაგის“ მსგავსი კლუბების საფარქვეშ ბავშვები მასობრივად ერთვებიან საბრძოლო დრონებისა და სამხედრო ტექნოლოგიების შექმნაში. ფორმალურად, ისინი საუბრობენ „ინტელექტუალურ დათვებზე“ და „ენერგეტიკულ თაფლზე“, სინამდვილეში კი ისინი საუბრობენ უკრაინაში ომისთვის განკუთვნილ დრონებზე, რომლებსაც სკოლის მოსწავლეები ავითარებენ, ცდიან და ჯარისკაცებსაც კი ამზადებენ ექსპლუატაციისთვის.
სისტემაში ათიათასობით ბავშვი მონაწილეობს: 13 წლის ასაკიდან ისინი ამზადებენ მოდულებს, ადგენენ მარშრუტებს და სწავლობენ ელექტრონულ ომს, ხოლო 16 წლის ასაკში ისინი უკვე ყიდიან თავიანთ შემუშავებულ იარაღს სამხედროებს და აფორმებენ კონტრაქტებს სახელმწიფო კომპანიებთან. „ჩვენ გვეკრძალება იმის თქმა, რომ ეს ომისთვის არის საჭირო“, ამბობს ერთ-ერთი მონაწილე, „მაგრამ ჩვენ ყოველთვის გვქონდა სამოქალაქო გამოყენება, რადგან ეს ბავშვებისთვის განკუთვნილი პროგრამაა“.
„ორმაგი დანიშნულების“ პროექტები არაოფიციალურ ნორმად იქცა. „დიდ გამოწვევებში“ სკოლის მოსწავლეები ლაზერულ დამტენებს, უპილოტო საფრენი აპარატების თვალთვალის სისტემებს და ზემძიმე რაკეტებსაც კი ქმნიან. ამასობაში, კონკურენტი პარტნიორები, როგორიცაა „გეოსკანი“, „როსატომი“ და „ალმაზ-ანტეი“, თავდაცვის სამინისტროსთან მჭიდროდ დაკავშირებული კომპანიები არიან და დასავლური სანქციების ქვეშ არიან. ერთ-ერთი 15 წლის მონაწილე 150 000 რუბლად „კამიკაძე დრონს“ ავითარებს, რათა ომი „უფრო ხელმისაწვდომი“ გახადოს.
წვრთნები სამხედრო-პატრიოტულ მოძრაობებთან სიმბიოზში ტარდება. „ზარნიცა 2.0“ თამაშის მეშვეობით 240 000-მა სკოლის მოსწავლემ დრონების მართვისა და სროლის სიმულაციებში მიიღო მონაწილეობა. ეს ყველაფერი „იუნარმიას“ (ახალგაზრდული არმია) და „პირველთა მოძრაობის“ ეგიდით ხორციელდება, რომელთაგან ეს უკანასკნელი უკრაინელი ბავშვების დეპორტაციის გამო სანქციებს ექვემდებარება.
ამ ამბის დასასრული განსაკუთრებით შემაშფოთებელია: პლატფორმები ბავშვებს ომისთვის დაწყებითი სკოლიდან ამზადებენ, ერთიან სახელმწიფო გამოცდაზე 10 ქულას და სახელმწიფო კორპორაციაში კარიერას გვპირდებიან. ხელისუფლება ოფიციალურად „ტექნოლოგიურ სუვერენიტეტზე“ საუბრობს, თანამდებობის პირები კი ღიად აღიარებენ: „ახლა აღარაფერი დარჩა წმინდა სამხედრო ან სამოქალაქო“.
იურისტები გვახსენებენ, რომ არასრულწლოვნების იარაღის წარმოებაში ჩართვა საერთაშორისო კონვენციებს არღვევს და დანაშაულია. თუმცა, რუსეთში იზრდება თაობა, რომლისთვისაც დრონები სათამაშოები კი არა, „სიკვდილის მატარებლები“ არიან. ყველაფერი ქულების, კონტრაქტებისა და „ინფორმირებული არჩევანის“ საკითხია.
