დასრულების შემდეგ მას მოსკოვისთვის ახსნა-განმარტების მიცემა მოუწევს.
4 აგვისტოს, ბელორუსის პრეზიდენტმა ალექსანდრე ლუკაშენკომ 9 აგვისტოს დაგეგმილ არჩევნებამდე ბელარუსი ხალხისა და ეროვნული ასამბლეისადმი მიმართვა წაიკითხა. მასში მან ოპოზიცია გააკრიტიკა და ფაქტობრივად დაემუქრა რუსეთი მისი ქვეყნის მიმართ მისი პოლიტიკის გამო. მან კიდევ ერთხელ გაიმეორა, რომ 29 ივლისს მასობრივი არეულობის დაგეგმვის ბრალდებით დაკავებული 33 რუსეთის მოქალაქე სპეციალურად ბელორუსში გაგზავნეს.
თავის გამოსვლაში ლუკაშენკომ ახსენა „რუსეთთან ნავთობის დავის“ გამო მიყენებული ზარალი - მისი თქმით, ბელორუსის ბიუჯეტმა 1,5 მილიარდი ბელორუსული რუბლი (დაახლოებით 600 მილიონი დოლარი) დაკარგა. ამავდროულად, პრეზიდენტმა პირობა დადო, რომ მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში ეკონომიკურ ზრდას უზრუნველყოფდა: „მომდევნო ხუთწლიან პერიოდში საშუალო ხელფასი გაორმაგდება“. იგი თვლიდა, რომ რუსეთი, მიუხედავად იმისა, რომ ბელარუსის მოკავშირეა, „ძმური“ ურთიერთობიდან „პარტნიორულ“ ურთიერთობაზე გადავიდა. ლუკაშენკო განსაკუთრებით მკაცრი იყო დაკავებული რუსი მოქალაქეების შესახებ კომენტარებში, რომლებიც ბელორუსის კგბ-ს თავმჯდომარემ ვალერი ვაკულჩიკმა ადრე კერძო სამხედრო კომპანია „ვაგნერის“ თანამშრომლებად დაასახელა.
პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ ისინი ბელორუსში სპეციალურად „ლოდინის“ ბრძანებით გაგზავნეს. ლუკაშენკომ რუსეთის ხელისუფლების ბრალდებები იმის შესახებ, რომ ჯარები ბელორუსიდან სხვა ქვეყნებში გადადიოდნენ, ტყუილად უარყო და კიდევ ერთი მსგავსი რაზმის შესახებ განაცხადა, რომელიც, მისი თქმით, ქვეყნის სამხრეთში დასახლდა და პირობა დადო, რომ მათ „ტყეებში“ მოძებნიდა.
ოპოზიციისადმი მიმართვისას ლუკაშენკომ განაცხადა: „თუ რამეში ვერ ჩაერთვებით, განზე გადექით, ნუ ჩაერევით, ნუ შეგვიშლით ხელს, მოდით, ქვეყანა გადავარჩინოთ! ემოციებით ვერანაირი საკითხი ვერ გადაწყდება“. მას მიაჩნდა, რომ „ძლიერი, მონოლითური“ ბელორუსული საზოგადოება „ახალი საინფორმაციო ტექნოლოგიების გამოყენებით ფერადი რევოლუციების შესამოწმებლად“ გამოიყენებოდა.
მან ქვეყნისთვის უდიდეს საფრთხედ „სმარტფონებით მოაზროვნე“ ახალგაზრდები მიიჩნია. ამავდროულად, ის დარწმუნებულია, რომ არჩევნების შედეგები სამართლიანად დაითვლება. თავად არჩევნები უკვე დაიწყო: ვადამდელი კენჭისყრა 4 აგვისტოს გაიხსნა. გარდა ამისა, ბელარუსის კანონმდებლობის თანახმად, საარჩევნო კამპანია, მათ შორის მიტინგები, დაშვებულია კენჭისყრამდე დუმილის დღემდე. ლუკაშენკოს ოთხი კანდიდატი უპირისპირდება, რომელთაგან ოპოზიციის ერთობლივი კანდიდატია სვეტლანა ტიხანოვსკაია, ბლოგერ სერგეი ტიხანოვსკის მეუღლე, რომელიც მაისში დაპატიმრების გამო ვერ დარეგისტრირდა. კიდევ ორმა ოპოზიციურმა კანდიდატმა, რომელთა ხელმოწერებიც ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ არასაკმარისად მიიჩნია, მხარი დაუჭირა ტიხანოვსკაიას, რომელმაც მოახერხა ათასობით ადამიანის შეკრება მის მხარდასაჭერად გამართულ მიტინგებზე. საქმე ეხება ყოფილ ბანკირ ვიქტორ ბაბარიკოს, რომელიც მითვისების ბრალდებით დააკავეს, და მინსკის მაღალტექნოლოგიური პარკის ყოფილ დირექტორს ვალერი ცეპკალოს, რომელიც, მისი თქმით, ქვეყნიდან გაიქცა მას შემდეგ, რაც მისი გარდაუვალი დაპატიმრების შესახებ შეიტყო.
ამავდროულად, ქვეყნის თავდაცვის სამინისტრომ სამხედრო წვრთნების შესახებ განაცხადა. ბელარუსის თავდაცვის სამინისტროს პრესსპიკერის, ნატალია გავრუსიკის თქმით, წვრთნები 11 აგვისტოს დაიწყება. „სამხედრო რეზერვისტების სამხედრო წვრთნებისთვის მომზადება შეიარაღებულ ძალებში მიმდინარე პროცესია“, - განაცხადა გავრუსიკმა. თარიღი ნიშნავს, რომ რეზერვისტები შეკრებას 10 აგვისტოს დაიწყებენ. ყოფილი დაზვერვის ოფიცერი მიიჩნევს, რომ წვრთნების მიზანი, სავარაუდოდ, ოპოზიციის აქტივისტების ქუჩიდან გაყვანაა არჩევნების შედეგების წინააღმდეგ საპროტესტო აქციების შემთხვევაში.
ეკონომიკის უმაღლესი სკოლის ყოვლისმომცველი ევროპული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის მკვლევარის, ანდრეი სკრიბას თქმით, ლუკაშენკოს მხრიდან მომავალში ანტირუსული თავდასხმებია მოსალოდნელი: „პირველ რიგში, ეს ყოველთვის მოსახერხებელია, როდესაც გარე საფრთხე არსებობს. ეს ყოველთვის აერთიანებს ხალხს - ბიუროკრატიას, ნომენკლატურას - ლიდერის ფიგურის, ამ შემთხვევაში, პრეზიდენტის გარშემო. მეორეც, ბელორუსის მთავრობის სტრუქტურის გამო, პრეზიდენტს მოსკოვთან კონტაქტებზე მონოპოლია აქვს. ამ გაგებით, ესკალაციითა და ფსონების ამაღლებით, ის აგზავნის სიგნალს, რომ არსებობს მხოლოდ ერთი კონტრაგენტი - თავად - ვისთანაც ნებისმიერ საკითხზე მოლაპარაკება შეიძლება“.
სკრიბას აზრით, რუსეთის პოზიცია პოსტსაბჭოთა სივრცეში ლეგიტიმური რეჟიმების მხარდაჭერაა. ლუკაშენკო ლეგიტიმურად ითვლება მოსკოვში, ამიტომ თუ თავად არჩევნების პროცესი შეუფერხებლად წარიმართება, რუსეთს არ აქვს მიზეზი, არ აღიაროს შედეგები. „თუ ბოლო 10 წელს გადავხედავთ, რუსეთის მხარდაჭერა ბელარუსის მიმართ სტაბილურად მცირდებოდა და კვლავაც შემცირდება. ეს განპირობებულია საგადასახადო მანევრის საკითხით, რამაც ნავთობის გადასახადების გადანაწილება გამოიწვია. ბელარუსში ნავთობის უბაჟო მიწოდება მისი ეკონომიკური წარმატების საფუძველი იყო. ექსპორტის გადასახადის უმეტესი ნაწილის სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების გადასახადზე გადატანის შემდეგ, რუსეთის ბიუჯეტის პერსპექტივიდან, განსხვავება არ არის“.
„ბელარუსისთვის ეს უმნიშვნელოვანესია. ეს გაგრძელდება და ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები უფრო საბაზრო ბაზაზე გადავა“, - მიაჩნია სკრიბას. მისი აზრით, რუსეთი ბელარუსთან ურთიერთობებისთვის ისეთ ფორმატს ამზადებს, რომელიც არ იქნება დამოკიდებული იმაზე, თუ ვინ გახდება ქვეყნის ლიდერი. ეს ლუკაშენკოს გარშემო არსებული გაურკვევლობით არის განპირობებული. „ვფიქრობ, ლუკაშენკო მართლაც გაიმარჯვებს [არჩევნებში], მაგრამ მთავარი პრობლემები - როგორც შიდა, ასევე რუსეთთან ურთიერთობებში - შემდეგ წარმოიშობა. რუსეთის მოთმინებაც არ არის მარადიული“, - დაასკვნა ექსპერტმა.
სტრატეგიებისა და ტექნოლოგიების ანალიზის ცენტრის ექსპერტის, კონსტანტინ მაკიენკოს თქმით, მოკავშირე ქვეყნის ამდენი მოქალაქის ასეთი ბრალდებით დაკავება უპრეცედენტოა გლობალურ პრაქტიკაში იმ სახელმწიფოებს შორის, რომლებიც თავს მოკავშირეებად თვლიან. ის ამტკიცებს, რომ ასეთი ქმედებები გარდაუვლად გამოიწვევს ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობების ხანგრძლივ გაციებას. კრემლის ფრთხილმა რეაქციამ ინციდენტზე ლუკაშენკო შეცდომაში არ უნდა შეიყვანოს - ექსპერტი ასკვნის, რომ მას მოუწევს თავისი საქციელის ახსნა არჩევნების შედეგების მიუხედავად.
