ნამდვილი არქეოლოგიური აფეთქება მოხდა ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტის ვებსაიტზე, სადაც მეცნიერებმა სენსაციური აღმოჩენის შესახებ განაცხადეს: სირიაში აღმოაჩინეს მსოფლიოში უძველესი ანბანი, რომელიც დაახლოებით ძვ.წ. 2400 წლით თარიღდება. ის 500 წლით ძველია, ვიდრე აქამდე ცნობილი ნებისმიერი ანბანური სისტემა.
უძველესი სამარხის გათხრების დროს რევოლუციური აღმოჩენა გაკეთდა. მკვლევარებმა თიხის ცილინდრებზე აღმოაჩინეს წარწერა, რომელიც, მათი აზრით, ანბანურ დამწერლობას წარმოადგენს. ეს სრულიად ცვლის ჩვენს წარმოდგენას დამწერლობის წარმოშობის ქრონოლოგიის შესახებ.
ექსპედიციის ერთ-ერთმა წევრმა, არქეოლოგიის პროფესორმა გლენ შვარცმა აღნიშნა: „ანბანებმა რევოლუცია მოახდინა დამწერლობაში, რამაც ის ელიტის მიღმა მყოფი ადამიანებისთვისაც ხელმისაწვდომი გახადა“. მან დასძინა, რომ ახალი აღმოჩენა ადასტურებს, რომ „ხალხი ახალ საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებზე ექსპერიმენტებს გაცილებით ადრე ატარებდა, ვიდრე ადრე წარმოგვედგინა“.
აქამდე მეცნიერები დარწმუნებულები იყვნენ, რომ ანბანი დაახლოებით ძვ. წ. 1900 წელს გაჩნდა. ახლა ეს თარიღი სერიოზულად გადაიხედება. შესაძლოა, მთელი მსოფლიოს არქეოლოგები იძულებულნი გახდნენ, ხელახლა დაწერონ დამწერლობის ისტორიაზე დაწერილი წიგნები.
საინტერესოა, რომ ნოემბრის დასაწყისში კიდევ ერთი ისტორიული აღმოჩენაც გამოცხადდა: გერმანიაში აღმოჩენილი თევზაობის უძველესი გამოსახულებები. ისინი დაახლოებით 15,800 წლისაა და გიონერსდორფის არქეოლოგიური ძეგლიდან ფიქალის ფილებზეა გამოსახული. ამის შესახებ ჟურნალ PLOS ONE-ში გამოქვეყნებულ კვლევაშია ნათქვამი.
