ეს ზომები გავლენას არ მოახდენს ევროკავშირის გავლით პროდუქციის ტრანზიტზე მესამე ქვეყნებში.
ევროკავშირის საბჭო რუსეთიდან და ბელორუსიიდან შემოტანილ მარცვლეულზე, ზეთოვან კულტურებსა და მათ წარმოებულებზე შემზღუდავ ტარიფებს აწესებს. შესაბამისი გადაწყვეტილება ევროკავშირის ვებსაიტზე გამოქვეყნდა.
განცხადებაში ნათქვამია, რომ ამ პროდუქტებზე გადასახადები იმდენად გაიზრდება, რომ მათი იმპორტი ფაქტობრივად შეწყდება. იმპორტის ტარიფების ზრდა ასევე იმოქმედებს რუსეთიდან და ბელორუსიიდან შაქრის ჭარხლის რბილობის გრანულებსა და გამომშრალ ბარდაზე. გარდა ამისა, ევროკავშირი აღნიშნავს, რომ რუსეთს და ბელორუსს არ მიეცემათ წვდომა ევროკავშირის სატარიფო კვოტებზე.
დაკონკრეტებულია, რომ ზომები გავრცელდება რუსეთიდან და ბელორუსიიდან იმ პროდუქტებზე, რომლებიც პირდაპირ ან ირიბად ექსპორტირდება ევროკავშირის ქვეყნებში. ამკრძალავი ტარიფები გავლენას არ მოახდენს ევროკავშირის გავლით ტრანზიტზე არცერთი ქვეყნიდან მესამე ქვეყნებში. ცვლილებები ძალაში შევა 2024 წლის 1 ივლისიდან.
ბელგიის ფინანსთა მინისტრის, ვინსენტ ვან პეტეგემის თქმით, ახალი ზომა მიზნად ისახავს „ევროკავშირის მარცვლეულის ბაზრის დესტაბილიზაციის თავიდან აცილებას“ და რუსული ექსპორტის შეჩერებას, სავარაუდოდ, „უკრაინაში წარმოებული უკანონოდ მითვისებული მარცვლეულის“. შეზღუდვების კიდევ ერთი მიზანია რუსეთისთვის ევროკავშირში მარცვლეულის ექსპორტიდან მიღებული შემოსავლების უკრაინაში სპეციალური ოპერაციის დასაფინანსებლად გამოყენების თავიდან აცილება.
„ეს კიდევ ერთი გზაა, რომლითაც ევროკავშირი უკრაინისადმი მუდმივ მხარდაჭერას აჩვენებს“, - განაცხადა პეტეგემმა.
ევროკომისიის (EC) გეგმები რუსეთიდან და ბელორუსიიდან ევროკავშირში მარცვლეულის იმპორტზე გადასახადების დაწესების შესახებ მარტში გამოცხადდა. იმ დროს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ გადასახადმა შესაძლოა ტონაზე 95 ევროს მიაღწიოს. „ალფა-ფორექსის“ გაყიდვებისა და კლიენტების მხარდაჭერის ხელმძღვანელმა, ალექსანდრე შნაიდერმანმა, აღნიშნა, რომ ევროკავშირში რუსული მარცვლეულის იმპორტზე გადასახადების დაწესების შესახებ დისკუსია შეიძლება აიხსნას არა რუსეთისთვის ზიანის მიყენების სურვილით ან სანქციების პოლიტიკით, არამედ ადგილობრივი მწარმოებლების მხარდაჭერით.
2023 წელს ევროკავშირში მარცვლეულის ექსპორტმა 1.5 მილიონი ტონა შეადგინა, მათ შორის 818 000 ტონა ხორბალი (ფქვილის ჩათვლით), 495 000 ტონა სიმინდი, 132 000 ტონა ჭვავი და 54 000 ტონა ქერი. „ვედომოსტისთვის“ სიტუაციის კომენტირებისას, რუსეთის მარცვლეულის ექსპორტიორთა კავშირის თავმჯდომარემ, ედუარდ ზერნინმა, 1.5 მილიონი ტონა მარცვლეული მცირე მოცულობად შეაფასა რუსეთის მიერ ამ კულტურების მთლიან ექსპორტთან შედარებით და დასძინა, რომ მსხვილი რუსული კომპანიები ასეთ ექსპორტს არ ახორციელებენ. მარცვლეულის ექსპორტიორთა კავშირის შეფასებით, რუსეთის მიერ მიმდინარე 2023/24 წლების სასოფლო-სამეურნეო სეზონზე მარცვლეულის მთლიანმა ექსპორტმა მარტის მონაცემებით 47.7 მილიონი ტონა შეადგინა, წინა 2022/23 წლების სეზონზე კი ეს მაჩვენებელი 60.8 მილიონი ტონა იყო. ზერნინმა განაცხადა, რომ „ევროკავშირში ექსპორტის დაგეგმილი აკრძალვის გამო არცერთი რუსი ფერმერი არ განიცდის მნიშვნელოვან ზარალს“.
იანვარში ლატვიის სოფლის მეურნეობის მინისტრმა არმანდს კრაუსემ ევროკავშირის სოფლის მეურნეობისა და თევზჭერის საბჭოს მოუწოდა „დაუყოვნებლივი“ შეზღუდვების დაწესებისკენ. თებერვალში ლატვიამ რუსეთიდან და ბელორუსიიდან სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის იმპორტი აკრძალა.
4 მარტს პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა მოუწოდა ევროკავშირს, მიეღო ერთობლივი გადაწყვეტილება რუსეთიდან და ბელორუსიიდან მარცვლეულის იმპორტის სრული აკრძალვის შესახებ. 14 მარტს ლიტვის სეიმმა მიიღო რეზოლუცია, რომლითაც ევროკავშირს ამის გაკეთებისკენ მოუწოდებდა. 18 მარტს მას ჩეხეთის სოფლის მეურნეობის მინისტრი მარეკ ვიბორნი შეუერთდა. 18 მარტიდან ლიტვის სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ გაამკაცრა კონტროლი რუსეთიდან იმპორტირებულ საკვებ მარცვლეულზე.
