მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის შრომები. აღმოჩენების ასაკი დაახლოებით 430 000 წელია, რაც მათ უნიკალურს ხდის კაცობრიობის ისტორიაში.
საუბარია ორ ობიექტზე. პირველი არის დაახლოებით 80 სანტიმეტრის სიგრძის თხელი ჯოხი, რომელიც სავარაუდოდ სველ ნიადაგში თხრისთვის გამოიყენებოდა. მეორე კი ტირიფის ან ვერხვის პატარა ფრაგმენტია, რომლის დანიშნულებაც გაურკვეველი რჩება, თუმცა შესაძლოა, ქვის იარაღების დასამუშავებლად გამოიყენებოდა.
რატომ არის ხე თითქმის არასდროს შემონახული?
მეცნიერები დიდი ხანია ეჭვობენ, რომ უძველესი ხალხი აქტიურად იყენებდა ხეს, ქვასა და ძვალთან ერთად. თუმცა, ასეთი ნივთები იშვიათად შემორჩა დღემდე, რადგან ხე სწრაფად ფუჭდება. ისინი მხოლოდ გამონაკლის პირობებშია შემონახული — ყინულში, გამოქვაბულებში ან წყალში.
მკვლევართა თქმით, მეგალოპოლისის აუზიდან აღმოჩენილი ნივთები სწრაფად დამარხეს ნალექმა. ნესტიანმა გარემომ ხეს გადარჩენის საშუალება მისცა. იმავე ადგილას ადრეც იპოვეს ქვის იარაღები და სპილოს ძვლები, რომლებზეც დაკვლის კვალი იყო.
ვის შეეძლო ამ ხელსაწყოების გამოყენება?
ამ ადგილას ადამიანის ნეშტი ჯერ არ არის ნაპოვნი. შესაბამისად, უცნობია, ვინ დაამზადა ეს ხელსაწყოები. შესაძლოა, მათ ნეანდერტალელები, ადამიანის უფრო ადრეული წინაპრები ან სხვა ჯგუფი იყენებდნენ.
კვლევის ავტორმა, ენემიკე მილკსმა, აღიარა: „ყოველთვის მიხაროდა, რომ ამ ნივთების ხელში დაჭერა შემეძლო“. არქეოლოგმა ჯარედ ჰატსონმა აღნიშნა, რომ ასეთი აღმოჩენების იარაღებად ამოცნობა მაშინვე რთულია, მაგრამ ისინი ავლენენ „ადრეული ადამიანური ტექნოლოგიის ნაკლებად ცნობილ მხარეს“.
