ვილნიუსში საბჭოთა კავშირის მთავარი ძეგლის დემონტაჟი სამშაბათს დაიწყო, მიუხედავად გაეროს მოწოდებებისა ოპერაციის შეჩერების შესახებ.
ლიეტუვის ხელისუფლებამ უკრაინისადმი სოლიდარობის ნიშნად გადაწყვიტა მემორიალის დემონტაჟი, რომელზეც საბჭოთა ჯარისკაცების ექვსი ქანდაკებაა გამოსახული. ვილნიუსის ოფიციალური პირების თქმით, მონუმენტი ასევე მტკივნეულ შეხსენებას წარმოადგენს იმ დროისა, რომელიც ლიეტუვამ საბჭოთა ოკუპაციის ქვეშ გაატარა 1991 წელს დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე. მემორიალის სრულად დემონტაჟი მომავალი კვირის დასაწყისისთვის იგეგმება.
„ცხადია, სტელები არ არის განთავსებული საფლავებზე ან საფლავის ქვებთან. ეს ძეგლი საბჭოთა იდეოლოგიის სიმბოლოა, რომელიც არსებითად ტოტალიტარიზმს განასახიერებს და მას საფლავებთან არაფერი აქვს საერთო. საფლავები არ დემონტაჟდება. ამ გზით ჩვენ უბრალოდ გავწმენდთ თავს ამ საბჭოთა სიმბოლოსგან“, - პასუხობს ვილნიუსის მერი რემიგიუს შიმაშიუსი კრიტიკას.
ყოველწლიურად, 9 მაისს, ნაცისტურ გერმანიაზე გამარჯვების დღეს, ანტაკალნისის სასაფლაოზე მდებარე მონუმენტი ლიეტუვის ეთნიკური რუსების შეკრების ადგილად იქცა, რომლებიც 2,8 მილიონიანი მოსახლეობის 5%-ს შეადგენენ. ქვეყნის ხუთმა მოქალაქემ გაეროს ადამიანის უფლებათა კომიტეტს მიმართა და განაცხადა, რომ ვილნიუსი „ეროვნული უმცირესობების უფლებებს არღვევდა“.
ჩესლოვას კავოლიუნასი სასაფლაოზე მუშაობს და ძეგლს უვლიდა:
„ეს ქალაქის მოედანი არ არის, ეს სასაფლაოა“, ამბობს ის. „ვფიქრობ, რომ ისინი იქ უნდა დაეტოვებინათ, სადაც არიან. ჩემი აზრით, ისინი არ წარმოადგენდნენ შემაწუხებელ ფაქტორებს. ეს ისტორიული პერიოდი იყო, ამიტომ... ხალხს გრუტას პარკში წასვლა არ მოუწევდა — მათ შეეძლოთ აქ მოსულიყვნენ და ადგილი საინფორმაციო ნიშნით მონიშნულიყო“. (გრუტას პარკი ლიეტუვაში არსებული კერძო პარკი და მუზეუმია, სადაც საბჭოთა ეპოქის დაშლილი ძეგლებია გამოფენილი.).
ლიეტუვის მეზობლებმა, ესტონეთმა და ლატვიამ, ბოლო თვეებში ასევე მიიღეს ზომები საბჭოთა ძეგლების წინააღმდეგ.
ლიეტუვაში რუსეთის საელჩომ ძეგლის დემონტაჟი „დაღუპულთა ბარბაროსულ დაცინვას“ უწოდა.
ანტაკალნისის სასაფლაო 1944 წელს ვილნიუსისთვის ბრძოლაში დაღუპული სამ ათასზე მეტი ადამიანის საბოლოო განსასვენებელია. სექტემბერში გაერომ მოუწოდა ვილნიუსს, თავი შეეკავებინა ძეგლის დანგრევისგან მანამ, სანამ მთავრობასა და დემონტაჟის კრიტიკოსებს შორის დავა არ მოგვარდებოდა.
