NASA აჩქარებს მთვარეზე 2030 წლისთვის ბირთვული რეაქტორის განთავსების გეგმებს.
პროექტი უფრო ამბიციური მიზნის ნაწილია: მთვარის მუდმივი, ეკიპაჟიანი ბაზის შექმნა. NASA-ს მოვალეობის შემსრულებელი ადმინისტრატორის, შონ დაფის თქმით, ეს აუცილებელია მომავალი მთვარის ეკონომიკისთვის, მარსზე ენერგეტიკული დამოუკიდებლობისთვის და კოსმოსში აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების უზრუნველყოფისთვის.
NASA-ს მოთხოვნა მოიცავს კერძო კომპანიებისთვის შეთავაზებას, ააშენონ კომპაქტური რეაქტორი, რომლის სიმძლავრე მინიმუმ 100 კილოვატია. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ტიპიურ ქარის ტურბინაზე ათობითჯერ პატარაა, მას შეუძლია მთვარეზე ენერგიის წარმოების გარღვევა წარმოადგინოს. მიზეზი მთვარის მკაცრი პირობებია: ერთი მთვარის დღე დედამიწის ოთხ კვირას გრძელდება, რომელთაგან ორი აბსოლუტურ სიბნელეშია. მზის პანელები ვერ უმკლავდებიან ამ პირობებს.
დაფიმ ხაზი გაუსვა, რომ „სააგენტომ სწრაფად უნდა იმოქმედოს“ და გაიხსენა, რომ ჩინეთმა და რუსეთმა ასევე გამოაცხადეს 2035 წლისთვის მთვარეზე ავტომატიზირებული ატომური ელექტროსადგურის აშენების გეგმები. მან ასევე მიანიშნა, რომ წარმატების შემთხვევაში, ამ ქვეყნებს შეუძლიათ მთვარის ზედაპირზე „აკრძალული ზონების გამოცხადება“, რითაც შეერთებულ შტატებს წვდომა არ ექნება.
ბევრი ექსპერტი მიიჩნევს, რომ ატომური ენერგია მთვარეზე მდგრადი ენერგიის ერთადერთი სიცოცხლისუნარიანი წყაროა. „ეს არა მხოლოდ სასურველია, არამედ გარდაუვალიც“, - აღნიშნა სურეის უნივერსიტეტის დოქტორმა სეონგვუ ლიმმა. თუმცა, სხვები, როგორიცაა დოქტორი სიმეონ ბარბერი, აღნიშნავენ, რომ რადიოაქტიური მასალების კოსმოსში გაშვება როგორც ძვირი, ასევე საშიშია. საჭიროა სპეციალური ლიცენზიები და მკაცრი უსაფრთხოების ზომები.
ტექნიკური და ფინანსური ბარიერების მიღმა, მეცნიერები შიშობენ, რომ მთვარისთვის ბრძოლა პოლიტიკურ დაპირისპირებაში გადაიზრდება. „მზის სისტემის ერთობლივი კვლევის ნაცვლად, ჩვენ მთვარის კონკურენციის დღეებს ვუბრუნდებით“, - აღნიშნა ბარბერმა. ეს განსაკუთრებით აქტუალურია NASA-ს ბიუჯეტის 24%-ით შემცირებისა და მარსზე ნიმუშების დაბრუნების მისიის წარუმატებლობის გათვალისწინებით.
ეს ყველაფერი NASA-ს გეგმებს არასტაბილურს ხდის. ჯერ კიდევ გაურკვეველია, რეალურად მიიყვანს თუ არა Artemis 3 პროგრამა — პროექტის მთავარი ელემენტი — ადამიანებსა და აღჭურვილობას მთვარეზე 2027 წლისთვის. „თუ გაქვთ რეაქტორი, მაგრამ მასთან მისასვლელი გზა არ გაქვთ, ეს დიდად არ გამოგადგებათ“, — აღნიშნა ბარბერმა.
